Ég verð að fá að taka undir með Bubba í færslu á Pressunni þar sem hann hvetur fólk til að kaupa tónlist í stað þess að stela – eða taka ófrjálsri hendi.
Ég veit að þetta er þægilegt og auðvelt, en það afsakar ekkert, fólk myndi væntanlega (vonandi) ekki kippa með sér vöru sem lægi óvarin á almannafæri.
Aðrir líta svo á að fyrst ekkert (eða lítið) kostar að afrita tónlist (eða kvikmyndir eða hugbúnað) þá sé allt í lagi að sækja sér eintak. Og sumir afsaka sig með að þeir myndu ekki kaupa viðkomandi tónlist.
En þetta er auðvitað dómsdags hugsunarleysi og/eða rænuleysi.
Auðvitað eru alltaf einhverjir sem vilja gefa eitthvað eða allt af sinni tónlist, ýmist til að koma sér á framfæri, selja inn á hljómleika eða treysta á að selja síðar. Allt í góðu með það, það er val viðkomandi listamanna.
Annar angi af þessu rænuleysi er að öll tónlist eigi bara að vera frí er að fólk vill helst ekki borga fyrir að mæta á tónleika. Þannig verða þeir líka mát sem vilja gefa sína tónlist til að kynna hljómleika.
Það einfaldlega kostar vinnu að framleiða tónlist. Bæði tónlistarmanna, tæknimanna og þeirra sem sjá um framleiðsluna. Ef þeir sem vinna við þetta geta ekki lifað af sinni vinnu þá er nokkuð ljóst að þeir fara að sinna öðru. Á endanum verður lítil sem engin nýsköpun. Því þeir sem í dag geta leyft sér að gefa tónlist í von um að fá tekjur síðar hafa ekki að neinu að stefna.
Það er kannski gott að líkja þessu saman við kaffibolla á kaffihúsi. Það kostar lítið að afrita tónlist, einhverjar krónur kostar netsambandið og eitthvert gjald er af geisladiskum. Sama gildir um kaffibollann, hráefnið í hann kostar einhverjar krónur, ekkert nærri því sem hann kostar á kaffihúsinu. Sá munur er vissulega á að kaffið klárast, en líkingin er samt ekki svo fjarri lagi. Ef fólk færi að temja sér að vaða inn á kaffihús og fá sér kaffi, þó greitt sé fyrir hráefnið, og nota jafnvel þau rök að það hefði aldrei keypt hann á fullu verði – þá er enginn grundvöllur fyrir rekstri kaffihúsa.
PS. ég ætla að vera utan þjónustusvæðis þannig að ég næ seint og illa að svara athugasemdum
Valgarður Guðjónsson
Brot á höfundarétti er ekki þjófnaður, ekki frekar en brot á umferðarlögum er þjófnaður. Það er ekki verið að stela neinni eign og því öll samlíking við þjófnað ógagnleg.
Héðinn, það má kannski deila um orðið „þjófnað“, en það er klárlega verið að taka eign ófrjálsri hendi og hafa verðmæti af höfundum. Mín vegna má nota annað hugtak, en það breytir ekki eðli málsins.
Mér finnst þetta vandamál fyrst og fremst vera birtingarmynd þess að fólk nennir ekki að fara í tónlistarbúðir, finnst diskar óþjál og leiðinleg leið til að höndla svona efni og finnst ósanngjarnt að borga fyrir 10-20 lög þegar það langar í 2-3.
Ég er samt sammála því að það eigi ekki að niðurhala þessu ólöglega, en krafan er samt að markaðurinn breytist og geri það kleyft að niðurhala á einhvern löglegan hátt.
T.d. gegnum síður eins og itunes, en það mætti líka alveg taka til skoðunar að borga eitthvað gjald af net-tengingarkostnaði til STEF.
Ég er ekki mikill áhugamaður um tónlist, miðað við marga. Ég hlusta samt oft á lög sem mig langar að heyra, t.d. á youtube eða grooveshark, ég svona geri ráð fyrir því að slíkar síður gangi úr skugga um réttmæti síns efnis, án þess að vita það.
Samt er það þannig að eina leiðin til að breyta kerfinu er að láta þá sem eru í forsvari fyrir það finna fyrir því hvað við nennum ekki að púkka upp á gömlu leiðina lengur.
Svo er ekki að hjálpa að stundum eru menn eins og Bubbi full yfirlýsingaglaðir. Hann hefur meðal annars sagt hluti eins og að það að kaupa disk, gefi bara rétt á þeim disk. Það sé samt þjófnaður að taka disk sem maður kaupir og afrita inn á mp3 spilara til að hlusta á í bílnum eða í strætó.
Það er samt alveg satt að í grunninn að það er ósanngjarnt að ætlast til þess að tónlistarmenn vinni frítt. Ég held ekki að neinn telji það vera eitthvað raunhæft.
Ég vil bara að niðurstaðan verði eitthvað kerfi þarsem maður getur keypt það sem mann langar í, rafrænt, án þess að um mikið vesin eða plast-diska sé að ræða.
Það er auðvitað einfalt að kaupa tónlist af vef verslunum og ég er ósammála Bubba, ef rétt er, að einungis megi nota viðkomandi disk. Ég vil að minnsta kosti meina að hafi ég keypt lag þá megi ég nota það hvar sem mér hentar, en ekki dreifa áfram.
Það er líklega ekki bannað að sækja tónlist og brenna á disk, ég veit nefnilega ekki betur en að þegar ég kaupi tóman disk þá er ég rukkaður um gjald til ykkar fyrir þann rétt.
Annars held ég að þið þurfið ekkert að hafa áhyggjur, íslensk tónlist selst sem aldrey fyrr.
Svo væri sniðugt ef þið tólistarmenn færuð að berjast fyrir því að iTunes verði aðgengilegt fyrir okkur íslendinga (og með íslenska tónlist) það gæti stóraukið tekjurnar ykkar (ja ég veit að hægt er að kaupa tónlist gegnum tónlist.is en það er ekki tilviljun að iTunes er orðin lang stærðsta tónlistasala í heimi).
Þessi aðferð að rukka höfundargjöld af tómum diskum er ekki góð aðferð og dreifist ekki á rétta höfunda. Fyrir utan nú það að fæstir hafa lengur fyrir því að brenna diska. Ég þekki ekki á hverju strandar með iTunes.
En það er verulegur samdráttur í sölu á tónlist, þó samdrátturinn í íslenskri sé minni hér á landi en á erlendri, sbr td
Sala á tónlist í heiminum hefur aukist.
Það er sama hvað menn væla, skífan er bara léleg búð, og hinar ágætar en þó ekki fullkomnar.
Gefið mér diskinn á sanngjörnu verði og ég skal kannski kaupa hann.
P.S. hef hvorki hlaðið niður Bubba né neinum íslenskum tónlistarmanni.
Snæbjörn, sbr. fyrra svar þá hefur sala á tónlist dregist saman og er innan við helmingur af því sem hún var fyrir 10 árum.
Íslendingar greiða núþegar gríðarlega ósanngjörn STEF gjöld af ipodum, hörðum diskum og geisladiskum.
Beitandi sömu rökum og notuð eru um tónlist, ættu allir forritarar á Íslandi að fá hlutdeild í sérstökum skatti sem lagður yrði á sömu vörur og innheimtur að fullu, svona miðað við hversu svakalega miklu af hugbúnaði er halað niður endurgjaldslaust.
Annars er hver hljómsveitin af annari að kveikja á þeirri peru að sala á geisladiskum í búðum er barn síns tíma, t.d. gefa Radiohead og Beastie Boys út á netinu, gegn sanngjörnu gjaldi vitaskuld.
Bubbi ætti kannski að reyna að stíga skrefið inní nútímann og selja sína plötu á netinu, hann er nægilega stórt nafn til þess. Hann heldur m.a.s. úti vef í vefkerfi sem ræður fyllilega við slíka sölu ( Virtuemart + Joomla ). Hann þyrfti lítið annað en að heyra í vefforritara til að græja það á örfáum dögum, og um leið spara sér gríðarlegar upphæðir með því að láta pressa fyrir sig geisladiska og umbúðir þeirra. Hann myndi svo spara sér ennþá stærri upphæðir með því að selja plötur sínar á sínum egin vef, og þurfa ekki að greiða plötubúðum umboðslaun, og heldur ekki eigendum Tónlist.is.
Það þýðir ekkert að bölsóttast yfir nýrri tækni, hana ber heldur að nýta sér.
Ég get verið sammála Valþór að þessi skattur á tæki er vond lausn. Án þess að ég vilji tala fyrir Bubba þá geri ég nú ráð fyrir að hann hafi engar athugasemdir við að hans tónlist sé keypt í vefverslun, amk. ætti að nægja að greitt sé fyrir hana. Í öllu falli hef ég ekkert á móti því og auðvitað sjálfgefið að nýta sér breytt umhverfi.
Góðir punktar hér hjá Valþóri, staðreyndin er sú að það er verið að borga stefgjöld af flest öllum geymsluplássum sem hægt er að kaupa sér, hvort sem tónlist er geymd þar eða ekki. Heildarvelta með tónlist hefur ekki verið að minnka þrátt fyrir að sala á cd hafi minnkað. Möguleikar til að dreifa tónlist eru orðnir ótrúlega margir fyrir tónlistarmenn.
Það væri t.d. sanngirni í því að ég gæti náð í þá tónlist sem ég hef sannarlega greitt fyrir í gegnum kaup á tölvuleikjum, kvikmyndum og sjónvarpsþáttum á dvd osfrv af netinu. Það er tæknilega auðvellt að bjóða kaupendum þetta efni til niðurhals í mp3 formi við getum t.d. nefnt Bubbalögin í Vaktaseríunum sem ansi margir eiga en það er væntanlega ekki vilji fyrir því hjá rétthafanum því, af þvi það er að sjálfsögðu sanngjarnara og skemmtilegra fyrir hann að selja rétt sinn mörgu sinnum.
Hress, þessi aðferð að rukka stefgjöld af geymsluplássum er ekki góð, hún einfaldlega skilar ekki tekjum til þeirra sem þær eiga. En heildarsamdráttur í tónlistarsölu er 54% hér á landi og enn meira erlendis. Ég er reyndar ekki á því að það þurfi að greiða oftar en einu sinni fyrir lag, og áður en ég átti möguleika á að taka af vinyl plötum þá sótti ég stundum lög á netið sem ég hafði keypt á vinyl – og finnst ekkert rangt við það.
Nokkrar staðreyndir:
- Það er miklu ódýrara að búa til tónlist í dag en fyrir 15 árum. Tónlistarmenn geta unnið fyrir sér með tónleikahaldi, kennslu og öðru. Mozart gerði það. Hví ekki Bubbi?
- Mp3 eru drasl hljómgæði og maður á ekki að borga fyrir þau.
- Að taka afrit er ekki það sama og taka frumrit. Ef ég stel hljólinu þínu þá áttu ekki lengur hljól. Ef ég tek mynd af hljólinu þínu þá áttu ennþá hjól.
- Tónlist hefur aldrei verið nein söluvara nema síðustu 60 ár. Þau reyndust ekkert sérlega góð fyrir tónlist. Menn urðu þrælar (Bubbi og Bónó góð dæmi).
- Geisladiskar eru eyðsla á plássi. Það er dýrt að búa til þetta plast, dýrt að fljúga með það á milli landa, dýrt að hita upp þessar high street vöruskemmur (búðirnar) sem selja þetta og svo er það fyrsta sem fólk gerir að gera mp3 fæla úr draslinu.
- Afritun á tónlist kynnir tónlist. Ég hef séð Bubbaplötur á serverum erlendis. Bubbi hefur aldrei vakið áhuga hjá útlendingum fyrr en nú. Hann ætti að vera þakklátur… ef hann væri ekki svona þykkur að fatta ekki nútímann.
- Að lokum: Fólk sem er að rembast við að koma í veg fyrir afritun á tónlist er eins og fólk sem var á móti sjónvarpinu. Gangi ykkur vel.
Ég veit ekki hvað þú hefur fyrir þér í því, Arnar, að það sé miklu ódýrara að búa til tónlist en fyrir 15 árum, það er hugsanlega eitthvað ódýrara, og kannski mögulegt að gera demo á ódýrari hátt. En vinnuþátturinn hefur alltaf verið nokkuð stór og hefur lítið breyst. Eins og ég benti á þá eru þetta viðhorf til að það sé allt í lagi að sækja tónlist ókeypis farið að skila sér í að fólk vill helst ekki borga fyrir tónleikahald. Það er ekki öllum gefið að kenna og ég myndi ekki vilja setja tónlistarmönnum þær skorður að þeir verði að vera kennarar. Ekki veit ég hvað þú átt við með „og öðru“, möguleikarnir eru nefnilega ekki svo miklir.
Rökin að MP3 sé drasl hljómgæði ganga ekki upp, frekar en að það sé í lagi að stela köldu kaffi. Ef þetta er nógu gott til að þú viljir sækja og hlusta þá er það nógu gott til að ætlast til að þú borgir fyrir.
„Aldrei nema síðustu 60 ár“ er skemmtileg mótsögn sem fellir sig sjálfa.
Það er vissulega munur á að taka afrit og að taka hlut eins og hjól, þess vegna er þetta vandamál. En það breytir engu um að tónlistarmenn leggja vinnu í að búa til tónlist og sumir hafa náð því að lifa af því. Ef við viljum að tónlistarmenn geti lifað af því að gefa út tónlist þá þarf að greiða fyrir eins og aðra vinnu. Ef ekki finna menn sér annað að gera.
Ég er sammála þér með geisladiskana enda breytir það engu um að það á að greiða fyrir tónlist.
Sumir kynna sína tónlist með því að dreifa á netinu, sem er gott mál, en munurinn liggur í því að viðkomandi tónlistarmenn ákveða þetta sjálfir.
Af hverju ætti Bubbi að vera þakklátur fyrir að tónlist hans sé að vekja athygli erlendis ef þessu er öllu stolið?
Ég næ svo engu sambandi við líkinguna við sjónvarp, það hefur amk. alveg farið framhjá mér að fólk sé farið að sækja sér sjónvarpstæki frítt.
ég stal ekkert tónlistinni hans bubba, ég fékk diskinn lánaðan frá bróður mínum og setti hann inná itunesið mitt. Það er ekki stuldur.
Ari, sbr. fyrri athugasemd má deila um hugtök, en það er klárlega ekki löglegt og niðurstaðan verður að lokum sú sama – tónlistarmönnum fækkar og það sem verra er – verður sennilega einsleitari og fátæklegri.
Þessi maður þénar hálfa milljón dala á ári með sölu á tónlist sinni á netinu. Það gera tæpar 60 milljónir fjötrakróna.
Spurning hvort tónlistarmenn eiga ekki að hætta að væla og fara að syngja – á netinu. Þar eru tækifærin.
http://www.npr.org/blogs/money/2011/05/13/136279162/an-internet-rock-star-tells-all
Sigurgeir, ég hef ekkert á móti því að menn selji tónlist á netinu, svo framarlega sem notandi greiðir fyrir..
Það er einhvern veginn þannig að tónlistarbransinn sýnir aldrei alla myndina finnst manni þegar kemur að veltu fyrir tónlist, veltan er ekki bara seld eintök af geislasdiskum. Hvað með tónlistar dvd-a, sprengingu í fjölda og fjölbreitni tónlistarsjónvarpstöðva, útvarstöðva og netútvarps, aukningu á licencing í auglýsingar, tölvuleiki, kvikmyndir osfrv. Það að sameiginlegum sjóðum tónlistarmanna sé ekki dreift á sanngjarnan hátt er bara eithvað sem tónlistarmennirnir sjálfir þurfa að leysa í gegnum sín félög. Samkvæmt því sem ég hef verið að lesa er veltan reyndar að aukast aftur á mörgum mörkuðum vegna sölu á mp3 fælum meðal annars í gegnum iTunes en ekki öllum
En árin eftir 1990 voru ansi góð fyrir músikbransann þar sem nýtt format kom inn CD-inn og mjög margir þar á meðal ég skiptu út vinyl safninu sínu. Þannig að það er ekki gott að mæla minnkandi velltu við þann tíma sem er oftast gert af Jakob Magnússonum heimsins.
Eftir 2000 má segja að með breyttu neyslumynstri fólks, þar sem önnur afþreying hefur fengið meira pláss, eins og t.d. samfélagssíður, hljóðbækur, tölvuleikir og kvikmyndir osfrv hafa sennilega orðið til þess að sala á geisladisknum hefur minnkað en væntanlega hefur orðið mikil aukning a öðrum tekjum. Auk þess er aðgengi neytenda orðið mun betra með internetútvarpsstöðvum og t.d. youtube þar sem notandinn getur streymt tónlist eftir smekk og að vild þannig að þörfin fyrir að eiga tónlist er ekki jafn mikil og hún var og af þessum miðlum öllum eru borguð gjöld til tónlistarmanna. En eins og áður var sagt þarf að líta á stóru myndina og líka það að geisladiskasala er ekki eini tekjuliður tónlistarmanna, harði diskurinn minn er líka þeirra tekjuliður.
En að öðru þá er það sjálfsögð kurteisi að virða nafnleysi þeirra sem slíkt kjósa, sem stjórnandi á síðunni þrátt fyrir að þér mislíki það eða finnist það fáránlegt.
Ég get auðvitað ekki fullyrt um heildarmyndina eða hvort 1990-2000 voru sérstaklega góð, en ég myndi að minnsta kosti vilja staðfestar upplýsingar um að tónlistarsala hafi aukist ef það eiga að vera röksemdir fyrir því að tónlistarmenn séu ekki verr settir en áður. Útvarpsstöðvum hefur fjölgað hér á landi, varla annars staðar, tölvuleikir hafa sennilega bætt einhverju við en kvikmyndir hafa alltaf verið til staðar.
Ég er ekki sammála að það sé vandamál tónlistarmanna að skipta tekjum sanngjarnar , ef menn vilja borga fyrir diska, kubba, osfrv. Það er lang hreinlegast að sleppa þessu gjaldi og neytendur greiði fyrir þá tónlist sem þeir nota.
Biðst afsökunar á fljótfærni vegna nafns, hef óvart farið línuvillt, birtist hjá mér í á sama stað – var alls ekki með ráðum gert – ég myndi aldrei birta vísvitandi nafn vegna þess að mér mislíkaði skoðun viðkomandi.
Ég ætla nú ekki að fara í neinar Morfís rökræður hér.
En líkingin við sjónvarpstækin var sú að fyrir nokkrum áratugum barðist fólk gegn sjónvarpstækjanotkun og taldi að allt sem fylgdi henni væri miður. Þau höfðu að mörgu leiti rétt fyrir sér, en þetta var töpuð barátta.
Eins með afrit á tónlist. Þið getið haldið áfram að röfla, en framtíðin mun valta yfir ykkur. Þessvegna benti ég á að heimurinn væri að breytast og að það væru aðrar lausnir fyrir tónlistarmenn. Ef þeir væru ekki svona fastir í fortíðinni.
Sorry, ég nenni ekki að skrifa meira, en ég gæti bent á að í Bretlandi hefur miðaverð á tónleika fjórfaldast síðan að download hófust og fólk er sátt að borga. Það eru nefnlega fleiri sem þekkja tónlistina þína. Því hún er ókeypis!
En gangi ykkur vel. Það er gott að hafa hugsjónir.
Ég ætlaði svo sem ekki í neinar Morfís rökræður – þó þær geti verið góðar og gildar – og að mörgu leyti ósanngjarnt það slæma orð sem stundum fer af þeim…
Ég kannast ekki við þessa baráttu gegn sjónvarpstækjum og átta mig ekki á hvernig hún kemur þessu máli við. Við erum að tala um efni sem er gefið er út í þeim tilgangi að selja og viðkomandi flytjendur hafa gert þetta að sínu starfi. Þetta er klárlega varið í lögum. Fólk tekur þetta efni án þess að greiða fyrir. Ég er að benda á að þetta er ekki ásættanleg hegðun. Og að þessi hegðun getur hæglega orðið til þess að færri kjósi að vinna á þessum vettvangi. Þannig getur skammtíma sjónarmið við að sleppa lítilli greiðslu orðið til þess til lengri tíma að eyðileggja fyrir greininni.
Heimurinn er að breytast og nýrri tækni fylgja klárlega tækifæri og breytt neyslu mynstur kallar á nýja aðferðir. Kannski er vonlaust að berjast geng þessu, en mér finnst samt rangt að taka tónlist ófrjálsri hendi.
Annað sem gleymist í þessu er að gjöldin sem innheimt eru af diskum og öðrum búnaði renna til höfunda en ekki flytjenda.
Afsökun tekin góð og gild, það er staðreynd sem liggur fyrir að með tilkomu internetsins hefur tækifærum fólks til að finna sér subcultur og sameiginlega rödd margfaldast. Það hefur þýtt algera sprengingu í útgáfu á kvikmyndum, tónlist, tímaritum og öðru sérhæfðu menningar efni af ýmsum toga sem höfðar til margra mismunandi hópa. Þetta hefur síðan stuðlað að aukningu á allri miðlun og framboð afþreyingarefnis hefur margfaldast og ekki bara hér á Íslandi heldur allstaðar. Þess vegna ég kaupi það ekki að veltan hafi minnkað fyrir notkun á tónlist í hvaða formi sem hún er þrátt fyrir að salan á hard copy-um hafi minnkað.
Annars get ég alveg verið sammála því að fólk eigi að borga fyrir það sem það notar og það eigi ekki að vera flækja hlutina og bæta við sköttum út af einhverri copy hræðslu.
Það verður alltaf kóperað það er staðreynd, ég t.d. geri það sjálfur en ég kaupi líka mikið af tónlist og hef alltaf gert. Ef mér líkar við það sem ég downloada þá kaupi ég það í flestum tilvikum, annað sem mér líkar ekki við fær að vera á harða disknum til næstu vorhreingerningar og ég hef engan áhuga á því að borga fyrir það.
Þessi paranoia ráðsettra tónlistarmanna hefur verið lengi og söngurinn er orðinn ansi þreyttur að mínu mati. Ég man t.d. alltaf eftir Home taping is killing music en tónlistin er hérna enn, aftur á móti hef ég ekki séð kassettutæki lengi.
Í sjálfu sér myndi ég ekki amast við að fólk lög til að kanna ef það er heiðarlegt í því að kaupa það sem er haldið.
Punkturinn hjá mér – sem ég hef kannski ekki komið nægilega vel til skila – er að besta nálgunin er heiðarleiki neytenda.