Nú fer í hönd einn erfiðasti kafli fjármálakreppunnar fyrir valdhafana – hvernig eyða á 150 milljarða halla á ríkissjóði á þrem árum. Stjórnmálamenn í eðli sínu vilja frekar auka útgjöld en minnka. Sérstaklega vinstrimenn. Það er líklegra til vinsælda en niðurskurður.
Nú koma fram á sjónarsviðið spekingar sem vilja leysa málin að því er virðist á sársaukalausan hátt fyrir okkur Íslendinga. Hækkum bara skatta á útlendinga! Hækkum skatta á álverin! Auðhringarnir verða að taka þátt í uppbyggingu Íslands! Hljómar vel ekki satt?
Sannleikurinn er sá að álverin gerðu svo kallaða fjárfestingarsamninga þegar þau ákváðu að fjárfesta á Íslandi. Samningarnir eru gerðir til að girða sem mest fyrir óvissu um fjárfestingarnar og þeir gilda út líftíma álveranna.
Í samningunum er kveðið nákvæmlega á um skattgreiðslur og önnur atriði sem skipta máli fyrir rekstur álveranna í framtíðinni. Það er ekki hægt að hækka skatta á þau nema taka upp samningana. Og er líklegt að hægt sé að laða að erlenda fjárfesta ef þeir geta ekki treyst samningum sem eru forsenda fyrir fjárfestingunum?
Í mínum orðaforða heitir það lýðskrum og flótti frá raunveruleikanum þegar þingmenn koma fram með hugmyndir sem þessar!
PS: Nú gæti einhverjum þótt sem að ég notaði orðið lýðskrum helst til oft. Ég er sammála því en því miður er stöðugt oftar gripið til úrræða sem flokkast undir lýðskrum til að breiða yfir úrræðaleysi valdhafanna og því er mér orðið svo tamt.
Tryggvi Þór Herbertsson
Ummæli (37)
Einar Jón // 4.9 2009 kl. 16:33
En blés báknið ekki meira út á árunm 1991-2007 en það hefur nokkurn tímann gert í tíma vinstrimanna, þrátt fyrir alla einkavæðinguna?
Það er ekki hægt að kenna villta vinstrinu um allt…
Jóhann Guðmundsson // 4.9 2009 kl. 16:39
Hefur sjálfstæðisflokkurinn þá verið vinstriflokkur, fyrst ríkið blés upp síðustu 18 ár? Það hefur valdið vinsældum þeirra geri ég ráð fyrir.
Árið 1997 voru ríkisutgjöld, ef ég fer rétt með, 173 milljarðar, árið 2004 um 274, árið 2007 voru útgjöld ríkisins 376 milljarðar.
Þegar talað er um vinstri og aukningu ríkisútgjalda, af hægrimönnum, kallast það ekki lýðskrum?
Árni Jónmundur // 4.9 2009 kl. 16:39
Þetta er einfaldlega ekki rétt. Það er vel hægt að auka tekjur ríkissins af álfyrirtækjum án þess að taka upp á ný arfaónýta samninga sem samflokksmenn gerðu á sínum tíma. Í því samhengi má benda á athugasemd við bloggið hans Egils sem lýsir leið sem hægt er að fara http://eyjan.is/silfuregils/2009/09/02/haerri-skattar-a-alfyrirtaeki/#comment-120157
Magnús Jónsson // 4.9 2009 kl. 16:46
En þá með þá fjármálasamninga sem hafa verið gerðir við annarsflokks fyrirtæki á íslandi, þe þessi sem eru í eigu íslendinga.
Þar er hækkað með einu pennastriki svo maður tali nú ekki um heimilin.
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 16:48
Árni. Meinarðu að þetta sé ekki aukinn skattheimta? Hemm? Að ráðamenn viti ekki hvað „thin-cap“ er þýðir ekki að þeir séu vitlausir. Eða veist þú hvað „second-order stocastic dominance er“?
Sigmundur Guðmundsson stærðfræðingur // 4.9 2009 kl. 16:53
Ágæti Kjósandi !!!
Prófessor Tryggvi Þór Herbertsson er þjóðkjörinn alþingismaður.
Árið 2006 skrifaði hann skýrslu um stöðu efnahagsmála á Íslandi ásamt skotveiðifélaga sínum Frederic Mishkin. Eftir því sem ég best veit var skýrslan fjármögnuð af Viðskiptaráði.
Því hefur verið haldið fram opinberlega að prófessor Mishkin hafi fengið greitt 135.000 dollara fyrir sinn hlut. Eftir því sem ég best veit hefur þessu ekki verið neitað á opinberum vettvangi.
Finnst þér kjósandi góður ekki full ástæða til þess að prófessor Tryggvi Þór Herbertsson alþingismaður geri grein fyrir því hvort hann hafi þegið greiðslu fyrir sinn hluta skýrslunnar og ef svo er að hann geri þá grein fyrir upphæð greiðslunnar ?
Bestu kveðjur og vonir um aukið gagnsæi um hagsmunatengsl stjórnmálamanna og atvinnulífsins !!!
Gunnar B // 4.9 2009 kl. 16:55
Þú ert semsagt að segja að þeir sem sömdu við álverin á sínum tíma hafi samið svo vel af sér að ekkert sé hægt að gera til að fá þau til að hjálpa okkur til að ná sjó.
Svona svipað eins og samningurinn sem félagar þínir í borgarstjórn eru að reyna að landa við Magma núna….
Jón Einarsson // 4.9 2009 kl. 16:57
Vilja vinstrimenn auka útgjöld ríkisins fremur en hægrimenn??? Þarf líka að búa til svona „stand up“ myndband með þér Tryggvi Þór
Sjálfstæðisflokkurinn sjálfur hefur afsannað þetta rækilega, enda er vandséð að hægt sé yfirhöfuð að þenja ríkið meira út en sá flokkur hefur gert undangengini 18 ár.
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 16:59
Einar og Jóhann. Það sem þið eruð að segja er einfaldast að skýra með tilbúnu dæmi. Segjum að skattstofninn sé 500 og skattprósentan 45% eins og hún var fyrir nokkrum árum. Þá eru skattar 225. Segjum nú að skattstofninn tvöfaldist vegna aukins hagnaðar og aukinna tekna og skattar séu lækkaðir í 37% eins og var raunin. Skatttekjurnar hækka þá í 370 þrátt fyrir að skattar séu lækkaðir um 8 prósentustig. Þetta er það sem gerðist undanfarin 10 ár. Skattstofnar uxu hraðar en landsframleiðslan og því hækkuðu ríkistekjur í hlutfalli við landframleiðslu. Skuldir voru greiddar niður (í næstum núll) og ríkisútgjöld voru aukin. Mistökin sem voru gerð voru að trúa því að skattgrunnarnir væru traustari en þeir í raun voru.
Tryggvi // 4.9 2009 kl. 17:03
„Sérstaklega vinstrimenn“ er þetta svona létt grín á föstudegi? Kannski væri ráð að skoða gjörði þíns eigins flokks sl. áratuginn. Afneitun og skortur á sjálfsgagnrýni hefur sjaldan skilað mönnum langt. Held að þið sjallanir ættuð nú að fara horfast í augu við raunveruleikan og biðja þjóðina afsökunar á gjörðum ykkar og sína alvöru iðrun áður en þið farið að reyna taka þátt í uppbyggingunni. Það nennir enginn að hlusta á eitthvað lið sem er en í ruglinu.
Jóhann Guðmundsson // 4.9 2009 kl. 17:12
Ég skil vel að skattstofninn hafi aukist, þó að skattar hafi lækkað, en það þarf ekki að vera samasem milli aukningu ríkisútgjalda og aukinna ríkistekna. Það hefði mátt geyma peninginn t.d.
Ég held að þú hafir viljað segja að vinstrimenn hafi tilhneigingu til auka útgjöld án þess að eiga fyrir því. Það kann að vera satt, en ég held að það séu jafn margir hægrimenn og vinstrimenn sem ekki kunna að fara með pening.
Eitt annað. Einn stærsti kostnaðarliður ríkisins, grunnskólar, var færður yfir til sveitarfélaga á sínum tíma, og það átti stóran þátt í því að lækka skuldir ríkissjóðs og auðvelda reksturinn.
Gangi þér vel Tryggvi.
Jónas // 4.9 2009 kl. 17:12
Sæll Tryggvi.
Ég er sá sem skrifaði athugasemdina við bloggfærsluna hjá Agli Helgasyni og vitnað er í hér að ofan.
Ég get ekki séð eitt einasta ákvæði í lögum nr. 12/2003 um „heimild til samninga um álverksmiðju í Reyðarfirði“ sem kemur í veg fyrir að Ísland setji s.k. thin-capitalization reglur. Auðvitað getur vel verið að ég hafi misst af einhverju sem máli skiptir, ef svo er bið ég þig að leiðrétta mig svo ég fari ekki með rangt mál.
Svona reglur er að finna í nánast öllum löndum sem við berum okkur saman við. Raunar man ég ekki eftir einu einasta vestrænu landi í fljótu bragði sem ekki annað hvort hefur þessar reglur eða skattleggur vaxtagreiðslur á lánum fyrirtækja í svona aðstöðu. En þér er að sjálfsögðu heimilt að leiðrétta mig með þetta.
Bottomline-ið er þetta: Það þyrfti ekki að hækka skattprósentuna á álfyrirtæki. Setning thin-cap reglna bryti ekki í bága við samningana. Ef þessum títtnefndu reglum yrði breytt myndu skatttekjur ríkissjóðs engu að síður aukast verulega.
Árni Jónmundur // 4.9 2009 kl. 17:19
Það er rétt hjá þér Tryggvi að ráðamenn sem vita ekki allt þurfa ekki endilega að vera vitlausir. Hins vegar er verra þegar ráðamenn fullyrða að eitthvað sé ekki hægt (og kalla þá sem það vilja lýðskrumara í leiðinni) og taka svo eitt dæmi því til staðfestingar. Enda ættu menn að vita að þó að heiðin sé ófær gæti verið hægt að komast þrengslin.
Þannig er svo það þó að skattaleiðin sem þú nefnir sé ekki fær þá virðast breytingar á thin-cap reglum vera færar enda rúmast þær innan laga um heimild til samninga um álverksmiðju í Reyðarfirði.
Loks ætla ég nú ekki í neina hver-veit-mest keppni við þig Tryggvi enda hef ég vit á því að halda mig á mínu fræðasviði sem er ekki fjármálastærðfræði.
Pétur Maack // 4.9 2009 kl. 17:20
Af hverju svarar þú ekki þeim sem benda á þenslu ríkisins á valdatíma Sjálfstæðisflokksins Tryggvi?
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 17:23
Jónas. það er reyndar svo að núna fyrir nokkrum vikum voru samþykkt lög sem heimila að gera þetta hér á Íslandi. ÉSB er núna með sérstakt átak í gangi að útrýma skattlagningu sem þessari með vísun í tvísköttunarsamninga.
Jóhann. Þú talar við kristnaðan:) Ég er þeirrar skoðunar að við hefðum átt að leggja þessa peninga fyrir eða lækka skatta í stað þess að þenja út ríkisbáknið. Ef svo hefði verið værum við ekki í jafn miklum vandamálum með ríkisútgjöldin í dag.
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 17:26
Pétur. Ég tel mig vera búinn að svar því ágætlega hér að ofan. Eða finnst þér ég þurfa að skýra þetta betur?
Jónas // 4.9 2009 kl. 17:37
Sæll aftur Tryggvi.
Þú segir að fyrir nokkrum vikum hafi verið samþykkt lög sem heimili að thin-cap reglur séu settar á Íslandi. Æðislegt. Nú finn ég ekki þessi lög. Gætirðu hjálpað mér með það?
Björn // 4.9 2009 kl. 17:39
Fyrirtæki í erlendri eigu þurfa að taka á sig auknar skattbyrðar eins og öll önnur fyrirtæki gætu þurft að gera. Öll fyrirtæki glíma við óvissu í framtíðinni og óþarfi að undanskilja álver undan og láta ríkið taka á sig áhættuna í staðinn.
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 17:47
Jónas. Þau eru í bandorminum sem var samþykktur um daginn.
Björn. Hvernig eigum við að skattleggja álverin? Þau eru með umsamda skatta í fjárfestingarsamningunum.
Árni // 4.9 2009 kl. 18:06
Sæll Tryggvi
Mér þætti heiðarlegt af þér að svara vangaveltum Sigmunds stærðfræðing um meinta þóknun þína fyrir skýrsluna.
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 18:12
Árni. Ég skal svara þér. Held að það hafi verið um 2 milljónir fyrir tveggja mánaða vinnu. Gæti samt hafa verið eitthvað minna.
Jónas // 4.9 2009 kl. 18:27
Sæll enn og aftur Tryggvi.
Geri ráð fyrir að þú sért að vísa í 6. gr. Þetta eru ekki thin-cap reglur heldur skattar á vexti greidda út fyrir landsteinana. Ég er sammála þér að tvísköttunarsamningar geta hindrað að svona skattlagning skili tilætluðum árangri. Aftur á móti hafa tvísköttunarsamningar almennt engin áhrif á thin-cap reglur, sem snúa að því að vaxtagreiðslur fyrirtækja á Íslandi til eigenda félagsins verða ekki lengur frádráttarbærar frá tekjuskatti. Ég hvet þig til að kynna þér kosti thin-cap reglna og fá þessu breytt þannig að Ísland sé með thin-cap reglur en ekki skatt á vexti.
Bestu kveðjur.
Pétur Maack // 4.9 2009 kl. 18:39
Nei Tryggvi þú svarar punktinum alls ekki.
það eina sem þú segir í svari þínu er að skatttekjur hafi aukist. Það er út af fyrir sig en ég þekki ekkert lögmál sem segir að það leiði lóðbeint til þenslu „báknsins“ sem skoðanabræður þínir margir kalla svo.
Þannig var það þó á valdatíma þíns flokks eða hvað?
Pétur Maack // 4.9 2009 kl. 18:39
Það er út af fyrir sig rétt… á að standa hér að ofan
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 19:08
Pétur. Eg svara þessu í andsvörum hér að ofan á tveim stöðum. Veit ekki alveg hvað þu ert að biðja mig um að segja. Ég útskýrði að hvernig skatttekjur jukust sem leiddi annars vega til niðurgreiðslu skulda og hins vegar til aukinna ríkisútgjalda. Síðan sagði ég að við hefðum betur annað hvort lagt til hliðar eða lækkað skatta fremur en að láta hið opinbera vaxa (sem ég reyndar margoft benti á um miðjan áratuginn). Hverju get ég bætt við?
Magnús // 4.9 2009 kl. 19:25
Tryggvi, af hverju fóru menn út í Kárahnjúka thegar a) ardsemin var minni en í ödrum atvinnuvegum og b) thenslan magnadist thvi bankarnir voru í útlánavímu á sama tíma, er thetta ekki galin hagstjórn? kvedja Magnús
Sigmundur Guðmundsson stærðfræðingur // 4.9 2009 kl. 19:30
Ágætu kjósendur !!
„Held að það hafi verið um 2 milljónir fyrir tveggja mánaða vinnu. Gæti samt hafa verið eitthvað minna.“
Mér finnst að prófessor Tryggva Þór Herbertsson ætti að gera okkur nákvæma grein fyrir því hver upphæðin var !!!
Mér finnst að prófessor Tryggvi Þór Herbertsson ætti að gera okkur grein fyrir því hver það var sem greiddi honum fyrir skýrsluna !!!
Mig grunar að það hafi verið Viðskiptaráð.
Mér finnst að prófessor Tryggvi Þór Herbertsson ætti að gera okkur grein fyrir því hvort hann hafi verið á launum við Háskóla Íslands þessa tvo mánuði sem hann vann að skýrslu sinni með prófessor Frederic Mishkin !!!
Mér finnst að prófessor Tryggvi Þór Herbertsson ætti að gera okkur grein fyrir því hvers vegna prófessor Frederic Mishkin hafi fengið miklu meira borgað fyrir sitt framlag til skýrslunnar !!!
Var það vegna þess að hlutur prófessors Frederic Miskins var svona miklu stærri eða var það vegna þess að hann var svona miklu hæfari en prófessor Tryggvi Þór Herbertsson ?
Ég bjó í Vestur-Þýskalandi á árunum 1984-88. Þar lærði ég margar sögur sem lýstu mannlegum samskiptum í Austur-Þýskalandi og daglegu lífi þar.
Í Austur-Þýskalandi var til ótrúlega stór hópur andófsmanna sem þorði að spyrja gjörspillt stjórnvöld gangrýnna spurninga.
Sú taktík sem stjórnvöld notuðu var sú að ekki svara spurningunum, en opinberlega færa fram spurningar um geðheilsu þeirra sem spurðu.
Fróðlegt verður að fylgjast með viðbrögðum prófessors Tryggva Þórs Herbertssonar !!!
Bestu kveðjur, Sigmundur Guðmundsson
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 19:30
Erum við ekki aðeins komin frá efni bloggsins. Þetta átti nú ekki að vera almennur spurningatími.
Segjum þetta gott í bili.
Tryggvi Þór Herbertsson // 4.9 2009 kl. 19:36
Sigurður. Læt eftir þér að svara viðbótarspurningunum. Já viðskiptaráð borgaði, nei viðskiptaráð borgaði hagfræðistofun launin mín þannig að ég var ekki á tvöföldum launum, já Mishkin er bæði (hærri) stærri en ég og meiri hagfræðingur og er þess vegna á margföldum launum mínum.
Sigmundur Guðmundsson stærðfræðingur // 4.9 2009 kl. 20:07
Ágætu kjósendur !!
Mér finnst að prófessor Tryggva Þór Herbertsson ætti að gera okkur nákvæma grein fyrir því hver upphæðin var !!!
„nei viðskiptaráð borgaði hagfræðistofun launin mín þannig að ég var ekki á tvöföldum launum“
Eru þau laun sem þú fékkst á þessu tímabili sambærileg við þau sem þú hefðir annars fengið sem prófessor við Háskóla Íslands ?
Eruð þið kjósendur þeirrar skoðunar að það hafi verið óheiðarlegt að prófessor Tryggva Þór Herbertssyni að dylgja í fyrri færslu sinni um geðheilsu mína ?
http://blog.eyjan.is/tthh/2009/09/03/enn-ein-leidin/#comments
„Þetta er einhverskonar mónómania sem er í gangi þarna.“
Bestu kveðjur til ykkar allra !!!
Héðinn Björnsson // 4.9 2009 kl. 22:42
Álfyrirtækin hljóta að koma til greina eins hver önnur þegar kemur að því að bera auknar byrðar samfélagsins. Þó ekki væri nema að þau færu strax að borga þann 4% súrálstoll sem þau þurfa að greiða ef við lendum í ESB.
Björn // 6.9 2009 kl. 18:41
Koma tímar koma ráð ef viljinn er fyrir hendi – það er alltaf hægt að leggja á nýja skatta eða hækka þá sem fyrir eru. Ég get ekki sagt hvaða leiðir skal fara nákvæmlega því ég hef ekki séð þessa fjárfestingasamninga, enda er þeim haldið 100% leyndum af hinu opinbera, það berast bara óstaðfestar sögusagnir um innihaldið.
Það er ótrúleg fífldirfska ef hið opinbera lofar álverum 20-40 ár fram í tímann, umfram líklega öll önnur fyrirtæki, að álverin þurfi ekki að hafa áhyggjur af breytingum á skattbyrði sem ríkið þarf að haga eftir aðstæðum hverju sinni. Það er vel þekkt um allan heim að rekstrarumhverfi auðlindafyrirtækja breytist reglulega, s.s. í S-Afríku og Indónesíu og stundum í ágætri sátt við alla málsaðila með snjöllum útfærslum.
kristjan // 7.9 2009 kl. 17:07
Frasa Popp
…….. Stjórnmálamenn í eðli sínu vilja frekar auka útgjöld en minnka. Sérstaklega vinstrimenn……
Tryggvi minn sem hugsanlegur vinstri maður vantar mig skýringu á þessari satðhæfingu. Getur þú með óyggjandi rökum (helst gögnum) staðfest þetta fyrir mig og eins sagt mér á hverju þetta byggist svo ég geti nú set niður við að lagfæra þennann galla, a.m.k hjá mér og mínum,……
eða er þetta bara lýðskrums frasapopp sem þú lærðir af honum Hannesi í kaffítíma í HÍ
tryggvi þór // 7.9 2009 kl. 17:25
Kristjana.
Staðhæfingin byggir á rannsókn sem Þórunn Klemensdóttir gerði fyrir nokkrum árum við HÍ. Alesina hefur gert svipaðar rannsóknir fyrir Evrópu og fengið sömu niðurstöður.
Arthur Þorsteinsson // 11.9 2009 kl. 00:06
Ég hef unnið í álveri í 3 ár, launakjör þar hafa ekki verið samkeppnisfær miðað við önnur störf, erfitt að fá mannskap í vinnu.
Sem breyttist snarlega með kreppunni.
Þessi fjárfestingarsamningur hefur margar skrítnar hliðar, til dæmis kveður á um að samið skuli til 5 ára, sem hefur skemmt launastrúkturinn hjá fyrirtækinu.
Ákvæði um bann við verkföllum og margt annað skrítið.
Fyrirtæki það sem ég vinn hjá borgaði tugmilljarða fjárfestingu upp á 3 árum.
Það er gott svigrúm fyrir skattlagningu á þessum firirtækjum að mínu mati.
Þeir verða að taka sinn samfélagslega þátt eins og við hin.
Síðan kemur það spánskt fyrir sjónir að menn fullyrði svona án þess að hafa látið reyna á það.
Síðan fullyrðið þið að þið hefðuð samið betur um Icslave .
Með kveðju
Arthur.
Mohamed Hassick // 8.11 2010 kl. 20:31
Fine website. Thanks so much, finally a decent website with good information in it.
free psychic reading by email // 17.11 2010 kl. 03:33
Fools ask questions that wise men cannot answer.
Rita ummæli