Í gær boðaði ég til opins fundar á Hótel Borg til að ræða hugmyndir um þrepaskiptingu skattkerfisins. Ekki hátekjuskattinn eins og við þekkjum hann frá fyrri tíð heldur réttlátt, þrepaskipt skattkerfi að skandinavískri fyrirmynd. Við þurfum að átta okkur á því að á mestu góðæristímum Íslandssögunnar trössuðu menn það að taka inn meiri tekjur fyrir ríkissjóð og við erum að súpa seyðið af því núna.
Fundurinn var býsna fróðlegur, þó ég segi sjálf frá, því þangað boðaði ég Stefán Ólafsson og Indriða H. Þorláksson sem hafa skrifað mikið um misskiptingu í samfélaginu að undanförnu. Í kjölfar framsöguerindanna sköpuðust enda góðar umræður sem stóðu langt fram eftir kvöldi.
„Hér á landi eru einhverjir róttækustu frjálshyggjumenn sem fyrirfinnast á Vesturlöndum,“ sagði Stefán og lýsti þeirri hlutdeild sem tíu ríkustu prósentin af Bandaríkjamönnum höfðu af heildartekjum fólks í Bandaríkjunum. Lýsti hann hvernig sú hlutdeild var um 40% árið 1917 en hækkaði í rúm 50% fram að kreppunni miklu sem hófst árið 1929. Frá 1945 til 1980 var hlutdeildin nokkuð stöðugt í kringum 35%, en eftir árið 1980 fór hún að rísa aftur og náði um 50% á síðasta ári. Ekki eru fullnægjandi gögn til fyrir Ísland en árið 1993 voru ríkustu tíu prósent hjóna á Íslandi með um 19% af heildartekjum hjóna í landinu. Árið 2007 var þetta hlutfall orðið 40%. Árið 1993 hafði ríkasta eina prósentið af íslenskum hjónum um 4,2% af heildartekjum hjóna. Það hlutfall var 19,8% árið 2007. Ríkustu tíu prósentin hafa því farið úr því að hafa 21,8% heildarteknanna í að hafa 39,4% þeirra. Á sama tíma hafa allir aðrir, þ.e. hin 90 prósentin, farið úr því að hafa 78,2% af heildartekjum í að hafa 60,6% hlutdeild í þeim.
Stefán sagði einnig að ríkasta eina prósent fólks á Íslandi hafi á árinu 2007 haft að jafnaði 18,2 milljónir í tekjur á mánuði. Það séu 615 fjölskyldur og því sé mikilvægt að muna að það hafi ekki aðeins verið í kringum þrjátíu menn sem höfðu ofurlaun hér á landi. Á sama tíma voru meðaltekjur heimila hér á landi 657.000 krónur.
Framundan er stóraukin samneysla, hvernig sem á það er litið og hvort sem okkur líkar betur eða verr. Ég er ekki hrædd við að taka umræðuna um réttláta skiptingu.
Steinunn Valdís Óskarsdóttir
Ummæli (14)
gunnar // 6.3 2009 kl. 12:15
Þið hljótið að vera að grínast að kalla ísland frjálshyggjutilraun. Næstum 50% af þjóðartekjum fara í samneyslu. Ríkisstarfsmönnum hefur fjölgað um 8.000 á 8 árum. Þetta er kannski frjálshyggja miðað við fyrirmyndar ríki ykkar, kúbu og venuzuela. En ekki raunveruleikann.
Ingólfur Margeirsson // 6.3 2009 kl. 12:30
Hin óréttláta skipting tekna og skattálagna undanfarinna ára er hrikaleg. Það er spurning af hverju Íslendingar kusu yfir sig flokka árum saman sem kúguðu þá og mismunuðu? Það þurfti gjaldþrot þjóðarinnar til svo menn luku upp augunum. Og nú vonum við flest, að nýr tími sé runninn upp. Tími jöfnuðar, réttlætis og sanngirni. Getur nokkur verið á móti slíkum breytingum. Kannski hirðfífl Sjálfstæðisflokksins eins og Hannes Hæilmsteinn en eftir gjaldþrot frjálshyggjunnar tekur hann enginn alvarlega. Við skulum öll gera átak til að búa til land framtíðarsem r boðlegt börnum okkar og barnabörbum. Megi þau lifa betur en við höfum gert í kjánaskap okkar!
Einar Pétur // 6.3 2009 kl. 12:50
Flott hjá þér Steinunn Valdís. Þú færð mitt atkvæði. Það er nauðsynlegt að tala um þessi mál á þessum nótum. Stefán Ólafsson hefur verið eins og hrópandinn í eyðimörkinni og Sjálfstæðismenn gengu ansi langt í því að reyna að þagga niður í honum, sem betur fer tókst það ekki. Nú er að kafa í þessar tölur og nota þær til þess að byggja upp að nýju. Við verðum líka að muna eftir því að nýja stjórnarskráin er nauðsynlegt verkfæri á þessari vegferð. Ekki gefast upp í því máli.
Ingi // 6.3 2009 kl. 13:30
Af hverju voruð þið að ganga í rikisstjórn með þessum flokki 2007 ÁN ÞESS AÐ BREYTA NEINU
Ragnar // 6.3 2009 kl. 13:36
„Við þurfum að átta okkur á því að á mestu góðæristímum Íslandssögunnar trössuðu menn það að taka inn meiri tekjur fyrir ríkissjóð og við erum að súpa seyðið af því núna.“
Þú mátt nú eiga það að þú gerðir ekki þessi mistök þegar þú stjórnaðir Reykjavíkurborg, skrúfaðir skattana alveg í botn. Reyndar passaðir þú þig líka á því að skilja engann afgang eftir í sjóð til mögru áranna. En tókst að stofna til nýrra skulda eins og þú fengir greitt fyrir það.
Við landsmenn getum þakkað fyrir það að þú ætlir að bjóða fram krafta þína til að koma okkur úr kreppunni því þar sem greinilegt er að þú kannt ekki að sína aðhald í rekstri í góðæri þá hljótum við að geta ályktað svo að þú sért góð í því þegar kreppir að
Kv
Ragnar
Viðar // 6.3 2009 kl. 16:02
Það er auðvitað bara fals að vera tala um þessi efstu 10% sem rökuðu til sín auðnum árið 2007 í þessu sambandi. Sá hópur er farinn en hátekjuskatturinn lendir auðvitað bara á venjulegu fólki sem í dag heldur samneislunni uppi með því að borga miklu hærra hlutfall af tekjum sínum en þeir sem lægri laun hafa.
Mig hryllir við því ef taka á upp sambærilegt kerfi og í danmörku þar sem þetta venjulega fólk er að borga yfir 50% skatt af tekjum sínum. Enda allir farnir heim um 3 á daginn í bílunum sínum sem eru ekki einu sinni með aftursæti vegna þess að þá er hærri skattur á bílana.
Guðmundur M. // 6.3 2009 kl. 23:32
Ætli væri ekki nær fyrir Steinunni að þekkja Frjálshyggjuna áður en hún fer að ræða um hana eða eigna henni eitthvað sem ekki er rétt.
Stefán þessi Ólafsson félagsfræðingur ritaði nær vikulega pistla í Fréttablaðið þar sem hann var að benda á að ríkisstjórnir DO hefðu verið að hækka skatta en ekki lækka eins og sumir vildu halda fram. Hann var endalaust að sýna framá að skattbyrðin væri að aukast en ekki öfugt.
Ætli Steinunn sé þá samála honum að skattarnir hafi endalaust verið að hækka en ekki lækka? Heldur Steinunn virkilega að það sé eitthvað sem Frjálshyggjan myndi vilja eigna sér?
En auðvitað er ekki til sá skattur sem ekki má hækka í augum vinstri manna. Það eru svo sem gömul sannindi og ný. Eða rétt eins og Ragnar bendir á hér að ofan. Nú fólk sem þykir ekki nóg að hið opinbera hirði til sín yfir 50% af heildinni ætti að kjósa Steinunni og sanna skattahækkunaráhugamenn til að koma hlutfallinu enn ofar.
Rétt svona til að hressa uppá þekkingu Steinunnar þá er vert að minna hana á að hið opinbera hefur þanist út undanfarin ár og tekjur ríkis og bæja margfaldast.
En mikill vill meira.
Einar Jón // 7.3 2009 kl. 06:22
Guðmundur M: Stefán var einmitt að benda á að þrátt fyrir lækkun skattaprósentu, afnám hátekjuskatta o.fl. væri skattbyrðin að hækka.
Hverjir voru þá að borga minni skatta?
Jú – hátekjuliðið, þar með taldir ráðherrar og eflaust flestir þingmenn. Það er hreinræktuð íslensk „frjálshyggja“ og þar liggur hundurinn grafinn.
Einar Jón // 7.3 2009 kl. 06:26
Svo má ekki gleyma því að útþensla ríkis og bæja var að mestu í „froðusnakki“ (t.d. sendiráð) á meðan „samfélagsþjónustan“ (t.d. heilbrigðis- og menntakerfi) stóðu nánast í stað.
Guðmundur M. // 7.3 2009 kl. 17:02
Stóð heilbrigðis og menntakerfið í stað? Hvernig er hægt að halda slíku fram Einar?
Vandamálið með vinstrimenn og skatta er að þeir hafa aldrei og munu væntanlega aldrei átta sig á að með því að lækka skattprósentur er víst að skatttekjur aukast.
En að hækka skattprósentur,eins og til stendur hjá vinstristjórninni Steinunni og öðrum Krötum til ánægju,þá lækka skatttekjur yfirleitt.
Þetta er spurningin um litla sneið af stórri köku eða stóra sneið af lítilli köku.
Það sem ég var að reyna að benda á eru mótsagnirnar hjá Steinunni og skoðanabræðrum hennar. Hún er á móti stefnunni sem fyrri ríkisstjórnir voru með,lækka skatta og hækka tekjur. En vill um leið hærri skatta og þá væntanlega til að auka tekur þó öll dæmi sanni að við það lækka þær.
Ætli hærri skattprósenta hér hefði fengið auðdónana,sem Samfylking lagði sig fram við að verja í ræðu og riti,frá því að flýja með pening í skattaskól?
Solveig // 9.3 2009 kl. 14:17
Auðdónar (gott orð) vilja engan skatt borga hvorki háan né lágan. Það þarf fyrst og fremst að hindra að þeir komist upp með það. Og mér finnst ekki óeðlilegt að þeir sem hæstu launin hafa borgi meira, hafa væntanlega alveg nóg samt. Ættu bara að vera stoltir af því að leggja sitt af mörkum til samfélagsins og myndu uppskera virðingu að auki.
Guðmundur M. // 9.3 2009 kl. 15:16
Sólveig,þannig virkar einmitt skattkerfið,eftir því sem launin eru hærri því meira borgar maður. Þ.e.a.s hærri krónutölu.
Það segir sig nú reyndar sjálft og þarf ekki að útskýra.
Solveig // 9.3 2009 kl. 16:57
Átti reyndar við að þeir ættu að greiða hlutfallslega meira.
Ragnar // 9.3 2009 kl. 19:06
Sólveig, þeir sem hafa hærri tekjur greiða hærri skatt, bæði í krónum talið og hlutfallslega. Þannig virkar skattkerfið hér.
Rita ummæli