Andstreymis

Mitt kall er ei að svara heldur spyrja (Henrik Ibsen)

Frá dýrkun á texta til dýrkunar á mönnum (og sitthvað um herra Hagsmunn)

6.2 2010 | 09:34 | 5 ummæli

Fyrir tæpum þrjátíu árum dró Þorsteinn heitinn Gylfason íslenska frjálshyggjumenn sundur og saman í háði fyrir „tilbeiðslu á Nóbelsverðlaunahöfum“. Bæta má við að tilbeiðsla þessi var ekki einskorðuð við verðlaunahafa heldur beindist að frjálshyggjuhugsuðum almennt. Tilbeiðslan var sama eðlis og dýrkun marxista á Karli Marx og hyski hans, textar þessara manna voru meðhöndlaðir eins og guðdómleg opinberun.

Það er engin tilviljun að margir þessara tilbiðjenda tóku síðar trú á Alvaldinn  og það án þess að kasta frjálshyggjutrúnni. Ekki þýðir að segja að þeir hafi gert það vegna hagsmuna einna, margt af þessu fólki fékk ekkert sem minnti á bitlinga út á Alvaldstrúnna en tilbað Alvaldinn og frjálshyggjukreddurnar í blindni.

Nákvæmlega hið sama gerðist þegar kommúnistar tóku trú á Stalín og Maó. Fyrst voru helgir textar tilbeðnir svo var sú trú yfirfærð á pólitíska leiðtoga. Hafi maður  hneigð til bókstafstrúar, trú á „átóritet“ textans, þá er líklegt að maður sé veikur fyrir „átóritetum“, hvort sem það átoritet er Alvaldurinn íslenski eða sá sovéski.

Íslenskum álitsgjöfum gengur illa að skilja mátt hugmynda yfir mönnum, erki-álitsgjafann íslenska má kalla „Herra Hagsmunn“. Hagsmunnur má aldrei ljúka sundur munni án þess að tala í ábúðamiklum tóni um hagsmuni sem stjórni bókstaflega öllum gerðum manna. Þegar frú F segir „hjálpa verður  nauðstöddum á Haíti“ þá hnyklar hr. Hagsmunnur brýrnar og segir með sínum ábúðamikla hætti „iss, frú F hefur annarlegra hagsmuna að gæta, hún þykist bara  hafa umhyggju fyrir Haítibúum því hún vill slá í gegn“.

En Hagsmunnur skilur ekki að ef allt sem við segjum skilyrðist af annarlegum hagsmunum og er einskis virði þess vegna þá gildir slíkt hið sama um hans eigin skoðanir. Hann segir að allt sem menn gera og segja stjórnist af annarlegum hagsmunum því hann hafi hags-munni að metta, hans eigin skoðanir stjórnist af annarlegum hagsmunum, hann langi t.d. til að slá í gegn sem ábúðamikill álitsgjafi. Því séu skoðanir hans einskis virði.

Þannig grefur hr. Hagsmunnur undan eigin rökfærslu, hún er sjálfseyðileggjandi. Í ofanálag skilur hr. Hagsmunnur ekki að menn geti haft hagsmuni af öðru en valdi og auði, menn geta haft hag af hugsjónum. Að finnast maður  hafa góðar skoðanir t.d. á nauðstöddum í Haíti getur aukið vellíðan manns, manni finnst maður vera góð manneskja. Að hafa höndlað viskusteininn eins og kommúnistar og frjálshyggjumenn telja sig hafa getur gefið mönnum alveldistilfinningu, tilfinningu fyrir að vera hafinn yfir skrílinn sem ekki skilur samhengi hlutanna o.s.frv.

Þess utan hafa menn hag af að trúa á hugmyndafræðileg kerfi því þau einfalda heimsmynd manna. Öll kerfi leitast við að einfalda umhverfi, mann-kerfið er engin undantekning. Slík trú getur líka gert að verkum að menn séu viðurkenndir af öðrum sem siðferðilega góðir eða vitrir menn. Viðurkenning er ein af frumþörfum mannsins enda er maðurinn hópdýr.

Þess utan þarf maðurinn að líta á veröld sína merkingarbæra, hugmyndafræðin getur gætt  líf hans merkingu. Eins og alkunna er geta menn orðið alvarlega þunglyndir ef þeim finnst líf þeirra tilgangslaust.

Hópdýr eru áhrifagjörn, maðurinn er enginn undantekning. Trú Íslendinga á alveldi hagsmuna hefur átt þátt í að gera þá að siðlausum hagsmunapoturum, trú flytur fjöll og breytir samfélaginu. Þegar hr. Hagsmunnur horfir í kringum sig sér hann endalausar staðfestingar á eigin kreddum en hann skilur ekki að hann sjálfur hefur átt þátt í að skapa staðreyndirnar með eigin skoðun, eigin vissu um að gerðir manna stjórnist af hagsmunum einum.

Til að skapa ennnýtt Ísland verður að  múlbinda  hr. Hagsmunn og alla hans nóta.

Auk þess legg ég til að hagsmunnasnepill Alvaldsins og hagsmunnabatterí Hringadrottins verði sniðgengin, þýfi útrásarhagsmunna og kvótadittó verði snarfryst og réttað verði í málum hinna hagsmynntu hrunvalda.

Flokkar: Óflokkað | Facebook



Ummæli (5)

  •   Blixa Bargeld // 6.2 2010 kl. 10:08

    Stefán.
    „Nóbelshafar“ eru ekki til og er ekkert annað en málleysa. Nóbelsverðlaunahafar finnast hins vegar, enda heita þeir „takarar“ eða „móttakarar“ á tungum skandinavískra.
    Vissulega er þetta heldur óþjálla og stirðara í meðförum, en maður verður að bíta í hið súra, að svona er þetta nú samt!
    ;-)

  •   colbert // 6.2 2010 kl. 21:55

    Góð grein. Kann að meta nýyrðið „hagsmunnur“
    Nóbelshafar er líka fínt orð! Betra en langa ramsan.

  •   Stefán Snævarr // 7.2 2010 kl. 09:53

    takk blixa og colbert

  •   Sveinbjörn // 7.2 2010 kl. 19:57

    Það sem þú talar um hér er mjög algengt, þetta er í raun einfölduð útgáfa af „rational choice theory“ þar sem menn eru sagðir hafa „utility function“ sem tengist bara peningum…

  •   Stefán Snævarr // 8.2 2010 kl. 22:09

    Rétt Sveinbjörn, en menn hafa bent á að valskenningin skynsamlega hafi í sér fólgna bæði grófa einföldun á veruleikanum sem sé ekki altaf frjó og vilji verða að spásögn sem rætist af sér sjálfri.

Rita ummæli

Kæfuvörn (gildin skulu vera óbreytt):