Andstreymis

Annað Annus Horribilis er að „líða í aldanna skaut“ og kemur vonandi aldrei tilbaka. En fátt er svo með öllu illt að ei boði gott, á þessu ári losnaði heimsbyggðin við George Bush og straumhvörf urðu í íslenskum stjórnmálum, „Sjálfsstæðis“-flokkurinn er ekki lengur stærsti flokkkurinn á þingi og hunskaðist úr ríkisstjórn.

Ekki hefur hann skánað við það, hann hefur gert sig sekan um  tækifærisstefnu sem gerir Framsókn að byrjanda í faginu, forysta flokksins virtist telja ríkisábyrgð á ICESAVE þangað til flokkurinn missti völdin. Þá var söðlaði  hressilega um.

Lýðskrum flokksforystunnar er með slíkum endemum að ég man ekki eftir öðru eins (ég yrði manna fegnastur ef ég sæi verulega rök gegn ríkisábyrgðinni en hef ekki séð slíkt enn).

Ríkisstjórnin hefur ekki staðið sig ýkja vel í hrunvaldsmálum, engar eigur frystar, hinn sérstaki saksóknari í fjársvelti, ekki bólar á málsókn á hendur hrunvöldum.

Annar vandi stjórnarinnar er sá að Jóhönnu skortir þann karisma sem leiðtogi á krepputímum verður að hafa. Hugurinn ber menn hálfa leið, hagfræðingar segja að allmenn bjartsýni geti átt mikinn þátt í að koma þjóð upp úr öldudal. Þetta skildi Franklin Roosevelt manna best, hann gerði hvaðeina til að hressa þjóðina, við þurfum íslenskan Roosevelt.

En: „Noch ist Polen nicht verloren“, ekki er enn út um Ísland, mér til mikillar ánægju eflast nú fornar dyggðir á borð við bóklestur. Landinn hefur loksins séð gegnum útrásarskrumið og dýrkunina á lífsháttum rauðríkjakana.  Áfram svona!

Að lokum óska ég lesendum mínum árs og friðar.

Auk þess legg ég til að á næsta ári verði réttað í hrunvaldsmálum, Alvaldssnepill og Hringadrottinsbattarí sniðgengin með krafti, kvóta- og útrásarþýfi gert upptækt og mokað verði út á Bessastöðum.

Eins og flestir af mínu sauðahúsi er ég lítill trúmaður, vart nafnkristin en svo lítið veikur fyrir Búdda og daó. Geti eitthvað gert mig sannkristinn þá er það sú dásamlega tónlist sem kristnir menn hafa samið guði sínum til dýrðar. Þá á ég ekki við White Christmas sem reyndar var samið af Gyðingi heldur sígild, trúarleg tónverk.

Hafi ég einhvern tímann komist í nánd við guðdóminn þá var það þegar ég söng trúarleg kórverk í Fílharmoníukórnum í Björgvin. Að syngja Jólaoratóríu Saint-Saëns eða Sanctus Stravinskís með fjölda manns er trúarreynsla í sjálfri sér.

Það er engin tilviljun að Bach hefur verið kallaður „fimmti guðspjallamaðurinn“, kalla mætti Händel „þann sjötta“ út á Messías. Vart má finna innilegri tilbeiðslu enn í Jólaóratóríu Bachs, í Messíasi er sem Guð sjálfur tali, nei syngi, til okkar.

Gyðingdómur er trúarbrögð orðsins, Búddasiður trú þagnarinnar en kristnin er trú tónlistarinnar.

Auk þess legg ég til að Alvaldurinn, Hringadrottinn, Bjargvargarnir, Bessastaðabóndinn og sægreifarnir setjist niður og hlusti á þá tónlist sem hér hefur verið rædd. Kannski þeir skáni fyrir vikið.

Hér á eftir fylgir útúrsnúningur minn á kvæði Allen Ginsbergs Howl (Ýlfrið):

Og ég sá bestu hausa kynslóðar minnar verða markaðstrú að bráð

sá bláa hönd til höggs reidda

sá sægreifum færð fjöregg á silfurfati

sá Bessastaði breytast í auðvaldsbæli

sá krata lúta fjármagnsherrum

sá Hringadrottinn glotta

heyrði Alvaldinn bölva og Bjargvarginn ýlfra, Fenrisann sem rann frá Rússíá.

Ég sá gömul hverfi hverfast í skítabæli í skugga turna sem ulluðu á himininn

sá evrópska borg verða skrípamynd af vesturheimskum plebbabæ

sá hár verða strý, húð fölna, maga þenjast út

sá forna menningu fótumtroðna

heyrði gömlu máli misþyrmt, „ókei, ókei eruði hræddir, drengir?“

                                        II

Andófsmenn gegn útrásarmennsku, Kanadýrkun  og kolkrabbaveldi!

Ég er með ykkur í Berkeley

ég er með ykkur í Lillehammer

ég er með ykkur í flugvél á leið yfir Atlantshafið

ég er með ykkur í draumum

ég er með ykkur í vöku

ég er með ykkur í snjónum sem hylur desemberjörð

ég er með ykkur í himninum sem hvelfist yfir storð

Saman sigrum við.

Auk þess legg ég til að Alvaldssnepillinn verði sniðgenginn, fyrirtæki Hringadrottins líka, kvóta- og útrásarþýfi verði skilað, mokað út á Bessastöðum og réttað verði í málum hrunvaldenda.

Þessi færsla ber frumlegt heiti, áreiðanlega minnst notaða orð málsins í desember. Hvað um það, fer heim á morgun og er kominn í jólafíling, hlusta á gömul íslensk jólalög í flutningi Hauks Morthens, Jólaóratóríu Bachs, Messías Händels, jólasöngva sungna af Kristjáni Jóhannssyni, að ógleymdri Jólaóratóríu Camille Saint-Saëns en hana söng ég á sínum tíma með Fílharmóníukórnum í Bergen (sem óbreyttur meðlimur!).

Sama tónlistar-rítúalið sérhver jól, er orðinn gamall og vanafastur.

Geri ekki ráð fyrir að blogga fyrr en ég fer aftur út þriðja dag jóla. Ég óska lesendum mínum gleðilegra jóla.

Auk þess legg ég til að allir verði voða góðir og þægir á jólunum, Alvaldurinn og Hringadrottinn gefi hvor öðrum veglegar gjafir, Bessastaðabóndinn bjóði þeim báðum heim  annan jóladag. Og Eva Joly bjóði útrásarherrunum heim í jólaboð, Þorri Gylfa kvótasveitinni.

Brasilía er eina Suður-Ameríkuríkið sem ég hef heimsótt, var á ráðstefnu í Rio árið 2004. Síðan hafa orðið forsetaskipti í landinu, nú ríkir þar Lula nokkur sem upprunalega var á vinstriöfgakantinum en hefur fært sig nær miðjunni.

Hann fylgir stefnu sem  minnir á stefnu chílesku kratana, hann geldur markaðnum það sem markaðarins er, velferðaríkinu því sem þess er. Og afleiðingarnar? Rjúkandi hagvöxtur og minnkandi  tekjumunur.

En samkvæmt formúlum frjálshyggjunnar á vart að vera hægt að auka hagvöxt um leið og ríkið dregur úr tekjumun.

Markviss stefna Lula hefur leitt til þess að Brasilía nýtur ekki lengur þess vafasama heiðurs að vera það land í heimi þar sem mestur tekjumunur er. Nú er það „aðeins“  í sjöunda sæti.

Lula rular vissulega en eiginlega er efnahagsárangur Brasilíu frjálslyndri jafnaðarstefnu að þakka.

Auk þess legg ég til að Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins verði sniðgengin, íslenskir businesstossar verði rassskelldir, mokað verði út á Bessastöðum, kvóta- og útrásarþýfi skilað og réttað verði strax, strax í málum hrunvalda.

Þau tíðindi gerðust nýskeð að Chíle var boðið að vera með í OECD, klúbbi fyrsta heims ríkja. Landið er ekki lengur talið vanþróað. Enda býr það við mesta hagvöxt Suður-Ameríkuríkja, þess utan hefur stórlega dregið úr fátækt þar. Fyrir tæpum fjörutíu árum var 45% Chílebúa talinn fátækur, í dag aðeins 14%.

Ennfremur mun hafa dregið stórlega úr spillingu, dómskerfið verið styrkt o.s.frv (eitthvað fyrir Íslendinga?). Ríkið hefur eflt barnaheimilisrekstur og menntun almennt, lýðræðisstjórnir síðustu tuttugu ára hafa styrkt velferðarkerfið en um leið virt mikilvæga þætti þess markaðsfrelsis sem þær tóku í arf frá Pinochet, t.d. lága innflutningstolla.

Segja má að lýðræðisstjórnirnar hafi sameinað hið besta frá Allende og Pinochet en forðast mistök þeirra. Allende gekk of langt í sósíalíska átt, Pinochet í kapítalíska átt.  Báðum tókst næstum að setja landið á hausinn með öfgastefnu en Pinochet lærði reyndar af mistökum sínum, Allende fékk ekki tækifæri til þess.

Efnahagssigur Chíle er sigur frjálslyndrar jafnaðarstefnu, sigur hins blandaða hagkerfis.

Auk þess legg ég til að Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins verði sniðgengin, kvóta- og útrásarþýfi skilað, mokað út á Bessastöðum og réttað í hrunvaldsmálum.

Jæja, þá fer að styttast í að Rodopiforlagið gefi bók mína út, þeir eru þegar byrjaðir að auglýsa hana á vefsíðu sinni     (http://www.rodopi.nl/senj.asp?BookId=CLA+24)

Skal nú sögð saga henni tengd. Svo er mál með vexti að alvöruforlög gefa ekki út fræðirit nema handritið sé ritrýnt af óvilhöllum sérfræðingi sem ekki fær uppgefið nafn höfundur, höfundur er heldur ekki upplýstur um nafn ritrýnis.

Ég undirritaði samning við forlagið árið 2006 og sendi þeim handritið síðsumars 2008. Það var svo sent áfram til ritrýnis sem átti að lesa það yfir á þremur mánuðum. Líður nú og bíður og ekkert fréttist af handritinu, umsögn átti að berast fyrir fyrsta desember en svo varð ekki.

Ég hafði þá samband við ritstjórann og sagði hann að ritrýnir hefði lofað að klára dæmið fyrir fyrsta febrúar 2009. Sá dagur rann upp, fagur og heiður, en ekki bólaði á umsögn. Nokkrar vikur líða og ekki heyrist bofs frá forlaginu. Mér var nú tekið að leiðast þófið og hafði enn samband við ritstjóra.

Hann segir nú alla sólarsöguna. Þessi ritrýnir hafði ávallt staðið við alla gerða samninga í þau fimmtán ár sem hann hafði unnið fyrir forlagið. En svo gerist í haust sem leið að hann verður allt í einu yfir sig ástfanginn,  giftist konunni í einum grænum hvelli, gleymir öllum skyldum og fer í langt brúðkaupsferðalag, ritstjórinn sagðist ekki hafa hugmynd um hvar hann væri niðurkominn.

Ég er með þeim ósköpum gerður að ég fyrirgef tilverunni allt ef hún býður upp á gott söguefni og hér var komin fyrirtaks saga sem segja mátti á mannamótum. Mér var skemmt!

Svo endaði þetta ævintýri farsællega, ritrýnir skilaði áliti um miðjan mars og mælti eindregið með útgáfu bókarinnar. En álitsgerðin var grunsamlega stutt, aðeins tíu línur, ekki ein einasta tillaga til úrbótar sem er mjög óvenjulegt í þessum bransa.

Mín kenning er sú að ritrýnirinn hafi verið svo yfir sig ástfanginn að hann hafi séð veröldina í rósrauðum bjarma og fundist allt gott og skemmtilegt, að handriti mínu meðtöldu. En ástin er þurftafrek, hann hefur líklega verið of önnum kafinn við að sinna sinni heittelskuðu ektafrú til að mega vera að því að kafa djúpt í handritið. Ekki kvarta ég.

Hvað um það, ég hef á tilfinningunni að ritrýnir sé hálfgerður lúði sem ekki hafi verið við kvenmann kenndur þangað til í fyrra. Vonandi er ástin gagnkvæm, illt þætti mér ef þessi velgjörðarmaður minn hefði orðið fyrir barðinu á ævintýrakvendi sem gifst hefði honum til fjár.

Auk þess legg ég til að Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins verði sniðgengin, kvóta- og útrásarþýfi skilað og hrunvaldar leiddir fyrir lög og dóm áður en pappírstætararnir hafa gert sitt.

Því er nú haldið fram í fréttatímuritum að fyrsti áratugur aldarinnar sé liðinn og hann hafi verið hálfgerð ótíð. Menn tala eins og ára-tugurinn hafi verið tímaskeið ára og púka.

Vandinn er sá að áratugurinn fyrsti er hreint ekki liðinn í aldanna skaut, hann hófst þann fyrsta janúar árið 2001, hann og öldin eru tvíburar þótt hann verði snöggtum skammlífari. Hann mun hrökkva upp af þann fyrsta janúar árið 2011.

Hver, veit kannski gerist eitthvað stórkostlegt á næsta ári, kannski mun ljónið  leggjast jórtrandi við hlið lambsins og Alvaldurinn, Hringadrottinn og Bessastaðastaðabóndinn verða perluvinur:

„Davíð minn, fyrirgefðu hvað ég hef verið leiðinlegur við þig“.

„Veistu það, Jón Ásgeir, ég átti ekkert annað skilið, ég hef verið verulega andstyggilegur við ykkur feðga og Ólaf Ragnar líka. Fyrirgefðu, Óli minn.“

„Dabbi minn, þú sýnir mér  mikið veglyndi enda sannur öðlingur. Satt best að segja er það ég sem ætti að skammast mín og   biðja þig afsökunar. En strákar, gleymum þessu bara, viljiði þig ekki bara koma í mat í kvöld? Dorrit tók svo mikið slátur í haust að það nóg af lifrarpylsu“.

Örvæntið ekki, ára-tugurinn gæti breyst í engla-tug.

Auk þess legg ég til að þetta og hitt verði sniðgengið, mokað verði út eftir lifrarpylsupartí hér og hvar, kvóta- og útrásarþýfi gert upptækt og réttað verði  í málum hrunvalda.  Og það strax.

Margir lesenda hafa sjálfssagt séð myndbandið góða þar sem kerlingarherfan Susan Boyle yfirvinnur mótstöðu og sigrar hug og hjörtu manna með engilfagurri rödd. Í myndbandinu krystallast sígilt söguefni um kolbítinn sem rís úr öskustónni og sigrar heiminn. Sagan sögð á örfáum sekundúm eins og hæfir nú á  öld hraðans.

En sagan um Susan Boyle er of góð til að vera sönn. Viðbrögð dómnefndar eru vægast sagt ýkt, dökka kúla karlmennið glottir og grettir sig, dylur ekki lítilsvirðingu sína á hinni yfirdrifið hallærislega klæddu Susan Boyle, klæðaburðurinn of lummó til að vera sannur. En smám saman breytist andlitsvipur kúlmennisins, feiknstafir svigna  í hrifingarbrosi.

 Svipað má segja um viðbrögð ljóshærða beibsins og þriðja dómnefndarmanns, þau geifla sig fyrst og hnykla brýr með mjög áberandi hætti en svo mýkjast andlitsdrættir og þau hamast við að sýna hrifningu sína.

Vandinn er sá að þetta fólk væri vart í dómnefndinni ef það kynni ekki að dylja tilfinningar sínar, setja upp kurteisisgrímu. Þess vegna held ég að viðbrögðin hafi verið sviðsett, vitað hafi verið að Boyle væri með frábæra rödd, þess utan vita allir að kolbítssögur seljast vel.

En þetta eru mínar getgátur, getspeki mín er brigðul.

Auk þess legg ég til að  samningar við útrásarfyrirtækið Novator verði ógiltir,  Alvaldssnepillinn og Hringadrottinsbattaríið verði sniðgengin, mokað út á Bessastöðum, kvóta- og útrásarþýfi gert upptækt og réttað verði í málum hrunvalda.

Á Íslandi er það á allra vitorði að jörð muni rísa úr Ægi ef hætt yrði að styrkja landbúnaðinn með almannafé og landbúnaðarmarkaðurinn gerður al-“frjáls“. Þá yrði líbblegt um að líta og laukur í garði manns og konu. Mönnum yrði borgað fyrir að kaupa landbúnaðarvörur sem myndu bragðast eins ambrosía, fæða guðanna.

En hinn napri veruleiki er aðeins öðruvísi en markaðstrúarmenn halda. Egill Helga birti nýlega á eyjusíðu sinni  tölur frá OECD um styrki til landbúnaðar í hinum ýmsustu aðildarlöndum. Þar kom í ljós að landbúnaðarstyrkir eru að heita horfnir í Nýja Sjálandi.

Land það  er mikið landbúnaðarland og hefur útflutningur á landbúnaðarafurðum verið kjölfestan í efnahagslífi þess. Því hefði mátt ætla að hagur landsmanna hefði vænkast verulega þegar frjálshyggjuvæðingin mikla hófst þar fyrir aldarfjórðungi og landbúnaðarstyrkjakerfið hvarf að mestu.

Svo varð ekki, í OECD skýrslum kemur m.a. fram að árið 2007 var meiri hagvöxtur í hinu erkikratíska Finnland en í frjálshyggjuparadís andfætlinga. Þetta hef ég reyndar margtuggið, ég hef líka margbent á fleira sem miður hefur farið hjá Kiwi-þjóðinni.

Víkur nú sögunni norður til BNA. Tímaritið The New Yorker birti nýlega grein  um heilbrigðismál og fleira eftir hinn athugula Atul Gawande. Þar ber hann ástand heilbrigðismála vestan hafs saman við landbúnaðarástandið þar fyrir hundrað árum.

Þá ríkti hreinræktað markaðsfrelsi í landbúnaðnum ameríska en árangurinn var heldur óglæsilegur. Framleiðni var lítil og mikil uppblástur vegna lélegra vinnubragða við plægingu. Hálfgert öngþveiti hafi ríkt í landbúnaðnum, sums staðar var offramleiðsla, annars staðar skortur.

Þá tók hið illa ríki sig til og fór að veita bændum allra handa aðstoð við að samhæfa gerðir sínar, tæknivæða landbúnaðinn o.s.frv. En þetta gerðist án þess að ríkið væri með einhverja alls herjar landbúnaðaráætlun, heldur var improvíserað og tillit tekið til sérleika aðstæðna. Árangurinn lét ekki á sér standa, upp úr 1920 var bandaríska landbúnaðurinn sá lang framleiðnasta í heimi.

Sé þetta rétt þá eflist sú kenning að ríkið þurfi ekki endilega að vera skaðvaldur í landbúnaðarmálum, öðru nær. En þetta eru flókin mál og mannsaldur síðan ég var í sveit.

Auk þess legg ég til að frjálshyggjumenn verði rassskelldir, Alvaldssnepillinn og Hringadrottinsbattaríið sniðgengin, mokað verði út á Bessastöðum, útrásar- og kvótaþýfi skilað á nóinu og réttað verði hið snarasta í málum hrunvalda.