Andstreymis

Jón Daníelsson skrifar skemmtilega ádrepu um þá Darwin og Keynes á Herðubreiðarsíðunni. Hann segir að Keynes hafi láðst að kynna sér þróunarlíffræði Darwins og hafi því haldið að menn gætu lært af mistökum sínum, orðið t.d. síður gráðugir.

En samkvæmt kokkabókum Jóns er það borin von, menn séu forritaðir af náttúrunni til að troða sér áfram rétt eins og aparnir frændur vorir. Kannski hafi þessi árátta valdið útrásaryfirgangnum, útrásarherrarnir hafi bara fylgt sínum meðfæddu hvötum.

Hræddur er ég um að Jón hafi ekki fylgst ýkja vel með apa- og mannfræðum síðustu ára. Nú segja  margir fræðimenn að samúð sé mönnum og öpum ásköpuð. Til dæmis huggi eins árs börn önnur börn „spontant“. Svo segir hollenski apafræðingurinn Frans de Waal í bók sinni Primates and Philosophers en þar staðhæfir  hann að finna megi vísi að siðferði hjá frændum okkar öpunum.

Það gildi ekki síst um hina merku apategund bonopoapana sem séu snillingar í að leysa vandamál sín með kynlífi, ekki síst stóðlífi. Bonopoaparnir eru jafn skyldir okkur og hinir  síður sjarmerandi  sjimpansar en de Waal segir að menn og bonopoapar eigi sameiginleg gen sem hugsanlega stjórna samúðar- og samvinnuhneigð.

De Waal segir að tilraunir með æðri apa sýni að þeir hafi hneigð til fórnfýsi og samstöðu. Til  dæmis var gerð tilraun sem var þess eðlis að aparnir fengu bara mat með þeim hætti að það olli sársauka hjá öðrum öpum. En hvað gerðist? Þeir hættu að éta og voru aðframkomnir af hungri, sultu heldur en að valda meðbræðrum og -systrum sínum þjáningu. Tilraunir með rottur sýndu hið sama en rottur voru lengi helstu sannleiksvitnin um sálarlíf manna.

Eins og margir aðrir fræðimenn telur de Waal að svonefndar spegilnevrónur geri mönnum og æðri öpum kleyft að hafa samlíðan með öðrum. Þessar nevrónur spegla virkni m.a. með þeim hætti að ef við sjáum menn hegða sér sem þeir fyndu sársauka þá finnum við sjálf sársauka.

De Waal segir að kínverski heimspekingurinn Meng tse (Mencius) hafi skilið að samlíðan væri okkur í blóð borin, velflestir reyndu sjálfkrafa að koma til hjálpar ef þeir sæju barn detta í brunn.

Enn einn hugsuðurinn, George Lakoff, segir að menn verði ekki sjálfkrafa samúðarfullir þótt þeir hafi þessar vænu spegilnevrónur, undir vissum kringumstæðum geta þær taugabrautir sem stjórna samúðinni farið í niðurníðslu, til dæmis ef börn eru ekki hvött til þess að gera öðrum gott.

Spurningin er: Hvenig voru útrásarherrarnir aldir upp?

Hvað um það, Lakoff segir í bók sinni The Political Mind að svo virðist sem menn hafi meðfædda hæfni til samvinnu. Auk þess séu dæmi um að einstaklingar af tiltekinni dýrategund yrðu sem ein heild, sérstaklega ef illa árar.

Spurningin er: Geta mauraþúfumenn lært eitthvað af Lakoff?

Reyndar hefur sú hugmynd að menn séu eigin- og kappgjarnir í eðli sínu verið svo ríkjandi á Íslandi síðustu árin  að hún hefur orðið að spásögn sem rættist af sjálfri sér. Mönnum var talin trú um að þeir gætu ekki annað en troðið á öðrum og fóru eftir því.

Samúðar-taugabrautirnar lokuðust.

Hvenrig væri að skanna hafragr…, ég meina heila útrásarfurstanna?

Auk þess legg ég til að Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins verði sniðgengin, kvótaþýfinu skilað, „eigur“ útrásarfurstanna snarfrystar og réttað verði hið snarasta í málum hrunvalda.

Eitt sinn söng ég í fílharmoníukórnum í Björgvin. Mér þótti einkar gaman að syngja Karmínu búrhænu (Carmina burana) og þá ekki síst hinn magnaða óð til Fortúnu, gyðju heppninnar. Rómverjar höfðu mikla helgi á henni og skildu mátt heppninnar, gagnstætt Grikkjum sem trúðu því að heimurinn lyti ófrávíkjanlegum lögmálum. Miðaldamenn tóku þessa trú í arf frá Rómverjum og sungu lukkunni lof og prís, m.a. í textanum við lagið góða sem ég söng en tónskáldið, Carl Orff, var reyndar tuttugustualdar maður.

Alltént eru mér heppni og tilviljanir hugstæðar, ég held að veldi tilviljanna sé meira en margur hyggur. Margar orrustur hafa unnist vegna hundaheppni, Wellington hefði vart lagt vin minn Napoleon að velli við Waterloo nema fyrir tilviljana sakir. Svo vildi til að Blücher og Prússarnir mættu á svæðið á réttum tíma.

En játað skal að það bara tímaspursmál hvenær Napoleon myndi hrökklast frá völdum, þótt hann hefði haft sigur  við Waterloo þá hefði sigurinn aðeins veitt honum gálgafrest. Veldi tilviljanna er hreint ekki algert.

Samt getur heppnin breytt gangi sögunnar, mannkynið hefur verið svo heppið að ekki hefur orðið ofureldgos á síðustu árþúsundum en slíkt gos gæti útrýmt tegund okkar. Ennfremur held ég að gyðjan Fortúna hafi haft hönd í bagga með risi og hnigi stórvelda.

Stórþjóðir Evrópu náðu að leggja undir sig heiminn vegna ótrúlegrar heppni. Árið 1241 höfðu Mongólar gjörsigrað pólsk-þýskan riddaraher á sléttum Póllands og Evrópa lá óvarin fyrir innrás þeirra. En svo tók Batú khan, keisari þeirra, upp á þeim ósóma að drepast og öll hersingin sneri við, reið allt sem aftók til Ytri-Mongólíu að taka þátt í baráttunni um hásætið.

Mongólarnir voru líka svo vinsamlegir að rústa múslimaríki Vestur-Asíu og losa þannig Evrópuþjóðirnar við hættulega keppinauta. Svo vildi til að múslimaþjóðunum tók að hnigna um líkt leyti og Mingkeisararnir kínversku skipuðu stórflotum sínum að snúa heim. Þetta gerist í byrjun fimmtándu aldar um það bil sem Evrópumenn eru farnir að hugsa sér til hreyfings yfir höfin.

Hefðu Kínverjarnir att kappi á höfunum við Spánverja, Englendinga, Hollendinga  og Portúgala er ekki gott að segja hvernig mannkynssagan hefði þróast. Kannski hefðu Kínverjar lagt bróðurpart Vesturheims undir sig og Afríku jafnvel líka. Undir þeim kringumstæðum hefði ekkert Evrópuríki getað staðist þeim snúning.

Spánverjum tekst með klækjum og heppni að mölva stórríki Suður-Ameríku, höfuðborg Asteka var stærri en nokkur borg í Vestur-Evrópu á þeim tíma. Skömmu síðar tekur ríkjamyndunum í hinni svörtu Afríku að hnigna, Malí var auðugasta land í heimi á fjórtándu öld en þegar Evrópubúar hefja umsvif í Afríku voru ríki á borð við Malí horfin eða hnignandi. Leikurinn varð Evrópumönnum því auðveldur, Afríka féll eins og rotinn ávöxtur þeim í skaut.

Nokkrum öldum síðar snýr Fortúna baki við Evrópu, fyrri heimsstyrjöldin skellur á en hún var afleiðing af röð tilviljana, stríð sem engin vildi. Hún leiddi svo aftur til síðari heimsstyrjaldar, valdaráns Bolsévika í Rússlands o.s.frv. Óheppnin varð Evrópu að falli.

Fortúna hafði flutt sig yfir Atlantshafið, til Bandaríkjanna. Heimsstyrjaldirnar urðu  þeim guðsgjafir, blessuð stríð. Þeir rokþénuðu á báðum styrjöldum og nutu þess að evrópsku stórveldin rifu hvert annað í tætlur. Svo voru þeir svo ljónheppnir að eignast andstæðing sem ekki kunni að reka fyrirtæki, Sovétríkin sálugu.

 En kannski hefur Fortúna blessunin fengið nóg af Könunum í bili, kannski er  hamingjuhjólið tekið að snúast Indverjum og Kínverjum í vil.

Auk þess legg ég til að frú Fortúna snúi baki við Alvaldi og útrásarkóngum og láti hjól hamingjunnar fara að snúast okkur í vil, okkur sem höfum skömm á þessu hyski.

Þýsk-bandaríski fræði- og blaðamaðurinn Josef Joffe hélt fyrirlestur hér á Berkeley um meinta hnignun BNA. En áður en segir frá honum skal sagt frá Joffe sjálfum. Hann er Gyðingur, fæddur í gettóinu í Lodz árip 1944 og má teljast undur að hann hafi lifað af. Af einhverjum ástæðum fluttu foreldrar hans til Berlínar eftir stríð og er hann alinn þar upp.

Fór svo ungur sem skiptinemi vestur um haf, nam hér og starfar m.a. við hægrihugnyndaveituna Hoover Institute. Ekki hefur hann skorið á tenglsin við Þýskaland, þar gefur hann út hið gagnmerka tímarit Die Zeit og birti í því m.a. skopteinkingarnar af Múhameð spámanni.

Nýlega birti hann grein í tímaritinu Foreign Affairs þar sem hann gagnrýndi kenninguna um hnignun BNA og lagði út af henni í fyrirlestrinum hér. Ég mætti vígreifur á fyrirlesturinn en sjarmi og skopskyn Joffes afvopnaði mig-næstum. 

Boðskapur hans var í stuttu máli sá að hnignunarsinnar (declinists) máluðu skrattann á vegginn í lok sérhvers áratugar, æptu varnaroðr um að BNA væri á niðurleið og tiltekið stórveldi að taka yfir. Um 1960 virtust Sovétmenn vera að vinna geimferðakapphlaupið og hnignunarsinnar sögðu þá vera að fara fram úr Könum á flestum sviðum. Ekki rættist sá spádómur.

Svo kom Japan á fullu, ég man eftir því að CIA spáði því um 1990 að Japanir myndi fljótlega verða ölfugra efnahagsveldi en Bandaríkin. En CIA-verjar eru einkar vondir spámenn og Japanir runnu á rassinn.

Enter the Dragon. Sagði ekki Napóleon að þegar kínverski drekinn vaknaði myndi jörðin skelfa? Nú segja margir að það sé bara spurning um tíma hvenær Kína verður mesta heimsveldi jarðarinnar, drekinn sé með svo harða húð að kreppan bíti ekki á honum, hagvöxtur á þessu ári sé 6-7%.

Joffe orðaði þetta öðruvísi en skemmst er frá að segja að hann telur ólíklegt að spáin rætist. Innan tíðar muni Kínverjar verða með eldri þjóð, „þökk“ sé eins-barns-á-fjölskyldu-stefnunni, mjög dýrt verði að fæða allan elliskarann. En Bandaríkjamenn séu eina þjóð Vesturlanda sem fjölgi sér.

Þá hristi ég höfuðið og tók Joffe eftir því og sagði við mig  “æ ertu að hugsa um Ísland, ég fæ altaf þessa „Iceland intervention“  þegar ég flyt þennan fyrirlestur“. Hann bætti við að hann teldi reynslu smáþjóða á borð við Íslendinga og Singapúrbúa vart marktæka, af þessu spannst hugmynd mín um smæðarhyggju. Joffe er smæðarhyggjumaður.

Hvað sem því líður þá taldi  hann líklegt að  Kínverjar myndu innan skamms taka að gera kröfur um velferðarþjónustu sem engin er í dag og þá yrði efnahagsvoðinn vís. Ennfremur væru fjárútlát Kínverja til menntunar afarlítil og myndu þeir því seint geta keppt við Bandaríkjamenn á sviði vísinda. Háskólar þeirra væru lítilfjörlegir miðað við þá amerísku en fjörug vísindastarfsemi væri burðarás hins bandaríska efnahagskerfis.

Svo Joffe að syngja einkar leiðinlegan halelújasöng um Bandaríkin, þetta land innflytjenda þar sem menn hefðu svo rosalegan góða möguleika á að meika það, ekki síst í vísindum. Þó var söngurinn ekki alfalskur, hann benti á að hvorki meira né minna en 400000 evrópskir vísindamenn ynnu hér vestra.

Falskari var þó lofsöngurinn um gæði enskrar tungu og hve huggulegt ameríska stórveldið væri. Hann játaði að vísu að BNA  hefði gert sig sekt um ýmislegt slæmt en væri skást stórvelda, eina sæmilega heimsveldi fyrri alda  hefði verið hið breska.

Í umræðum sagði ég reyndar að ég teldi BNA síst vont heimsvelda eins og ég reyndar hef margsagt hér á blogginu. En athugið að ég kalla BNA „heimsveldi“ og það líkar klappliði BNA illa. Svo bætti ég við að þótt breska heimsveldið hafi líklega verið næstskást þá megi ekki gleyma ágæti Napoleons sem alls staðar kom á réttarríki í veldi sínu, gaf Gyðingum full borgararéttindi og frelsaði ánauðuga rússneska bændur.

Joffe hummaði þetta með Napoleon fram af sér en hann hafði talað í þessum sígilda enskumælandiþjóða sjálfumgleðistóni á niðrandi hátt um hin ekki enskumælandi heim. Ég hefði getað bent honum á að  í hans eigin tímariti Die Zeit birtist nýlega merk grein þar sem Napoleon III var varinn og sagður upplýstur leiðtogi. Ennfremur hefði ég  getað bent á hina ýmsu kosti þýska keisaraveldisins en hinir enskumælandi sigurvegarar hafa skrifað söguna. Napoleon og þýsku keisararnir eru ljótir og vondir Evrópumenn (Bretar telja sig ekki evrópska).

Ég sagði líka í umræðunum að mey bæri að morgni lofa, fyrir stríð báru þýsku háskólarnir af, þýskir vísindamenn fengu rúmlega þrjátíu nóbela fyrir1933, hinir amerísku aðeins sex. Hver hefði trúað því árið 1932 að taflið myndi snúast svona snögglega við? Kannski verða kínversku háskólarnir hinir bestu í heimi innan fimtíu ára meðan þeim amerísku hnignar.

Joffe maldaði móinn og sagði að ekki væri hlaupið að því að byggja upp nýja háskóla en sagan sýnir að minni hyggju annað. Þess utan athugar hann ekki að velferðarkerfi er ekki bara kostnaðarliður, mikill ungbarnadauði og skammlífi Kana hlýtur að skaða efnahagslífið. Léleg götulýsing  hér vestra er örugglega kostnaðarsöm, eykur bílslysahættu og er himnasending til glæpona. Því er ekki gefið að kínverskt velferðarríki verði útgjaldaratriði, haldi Kínverjar rétt á spilunum gæti velferðin eflt efnahaginn.

Aukin stéttskipting hér í Bandaríkjunum gæti valdið miklu efnahagstjóni. Breytist ástandið ekki mun verða æ erfiðara fyrir innflytjendur að komast áfram hér, „meika það“. Þá má ætla að innflytjendastraumurinn fari annað, t.d. til Kanada og ESB-landana. Háskólarnir í ESB-löndum eru mjög að sækja sig veðrið, ekki síst vegna þess að þeir hafa lært af amerísku afburðaskólunum.

Joffe nefndi reyndar ekki atriði á borð við þau að afköst á unna klukkustund eru nú þegar orðin minni en víða í Evrópu, meðalkani þénar minna á unna klukkustund hér en fyrir þrjátíu árum o.s.frv. Í ofan á lag þarf hann að vinna mun meira en íbúar velferðarríkjanna til að hafa í sig og á. Ef þetta eru merki um efnahagshnignun hvað þá? Haldi þessi vanþróun áfram þá mun draga stórlega úr innflytjendastraumi hingað til BNA.

Ameríska skólakerfið er í ólestri í orðsins eiginlegu merkingu. Það er m.a. þess vegna sem mjög stór hluti afburðanemenda í háskólum hér eru útlendingar, aðeins 11% af framhaldsnemum í stærðfræði í MIT eru bornir og barnfæddir hér (ég held reyndar að ofneysla amerískra ungmenna á afþreyingu hafi líka mikið að segja).

En Joffe taldi þetta  ekki mikið vandamál því innflytjendur hlypu á skarðið. Þessi mikli aðdáandi BNA skilur ekki að ekki er endalaust hægt að stóla á innflytjendur, þess utan eru kínverskir og indverskir vísindamenn teknir að snúa heim því háskólarnir í heimalöndum þeirra hreinlega bjóða í þá. Þetta ættu Evrópubúar að gera líka.

Ekki má gleyma  bin Laden-hliðinni: Hvað ef hryðjuverkamenn sprengdu toppháskólana og Sílikonudal í loft upp með ægisprengjum? Þá er ég hræddur um að hnignun BNA yrði staðreynd, sé hún það ekki nú þegar. Árás á þessa staði yrði Ameríku miklu hættulegri en árástir á Pentagon og einhverja peningaturna.

Aðspurður sagði Joffe að aðrar þjóðir gætu aðeins saxað á meint forskot BNA með því að gera hlutina með þeirra hætti, opna fyrir innflytjendur í stórum stíl o.s.frv. En þetta skýrir ekki glæstan árangur Þjóðverjar fyrir stríð, háskólarnir voru velflestir ríkisreknir en stórfyrirtæki ráku myndarlegar rannsóknarstofnanir og voru Þjóðverjar fyrsta þjóðin sem sameinaði grunnrannsóknir og iðnað. Þetta gerist í fyrsta velferðarríki veraldar en Joffe talaði eins og velferð væri dragbítur á efnahagsframförum.

Hvernig ætlar þessi unnandi markaðsfrelsis að skýra hvernig miðevrópskir flóttamenn sem starfað höfðu í ríkisreknum háskólum í Evrópu gerðu amerísku kjarnorkusprengjuna mögulega? Hinir einkareknu amerísku háskólar stóðu veikt í fræðilegri eðlisfræði, án hennar engin kjarnorkusprengja. Sprengjan er réttnefnd „miðevrópska Gyðingakjarnorkusprengjan“, ekki „ameríska kjarnorkusprengjan“. Hugsanlega mætti kalla hana „miðevrópsku ríkisháskólabombuna“.

Joffe er sjálfur gott dæmi um andlega hæfni miðevrópskra Gyðinga. En hann mætti hafa raunsærri afstöðu til Bandaríkja Norður-Ameríku, hann dýrkar þau með sama hætti og kommar Sovét forðum.

Auk þess legg ég til að Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins (og Jóns Ásgeirs Sullenberger) verði sniðgengin, kvótaþýfinu skilað, „eigur“ útrásarfurstanna  frystar og réttað verði strax í hrunvaldsmálum.

„Lengi lifir í gömlum glæðum“, nú er ný stúdentauppreisn í gangi hér í Berkeley en háskólinn var upphafsstöð stúdentabyltingarinnar fyrir rúmum fjörutíu árum.

Kennarar og stúdentar fóru í verkfall í vikunni, ástæðan var hækkun á námssgjöldum og einkavæðing. Á föstudaginn hernámu stúdentar eina bygginguna hér á háskólasvæðinu, Wheeler’s Hall. Sló í brýnu með hústökuliði og lögreglu, fimmtíu manns voru handteknir.

Undirritaður var víðsfjarri góðu gamni, sat heima og vann fram eftir degi, fór ekki á skrifstofuna fyrr en um fimmleytið. Enda andsstyggðarveður og skítkalt, menn slógust  sér til hita þennan daginn.

Auk þess legg ég til að íslenskukennsla verði stórefld, Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins (og Jóns Geralds) verði sniðgengin, kvótaþýfinu skilað, „eigur“ útrásdarfurstanna hraðfrystar og réttað í hrunvaldsmálum á nóinu.

Ég hef orðið áþreifanlega var við það hér vestra að menn telja reynslu smáþjóða lítils virði, stórþjóðir (les: Bandaríkjamenn) einar skipta máli. Þetta má kalla „smæðarhyggju“, samanber „kynþátta- og kynferðishyggju“.

Það má furðulegt teljast að smæðarhyggjumenn á borð við Sörla gamla lofa skáldsögur á borð við Oddyseif James Joyce eða Leitina að hinum horfna tíma eftir Marcel Proust. Í þeim bókum er manneðlið sýnt í ljósi afkimasamfélaga, hinnar sveitalubbalegu Dyflinnar og afkimaheims franska aðalsins. Sagði ekki Heinesen með sanni að Þórshöfn í Færeyjum væri miðdepill alheimsins? Sýndi hann ekki manneðlið skýrt í sögum sínum um smábæ þennan?

Veruleikinn er skáldlegri en skáldskapurinn, hrunið íslenska er eins og hryllingsaga, bara hryllilegri. En vegna smæðar landsins má læra mikið um hið alþjóðlega bankahrun. Landið var eins og tilraunastofa þar sem einn þáttur var einangraður, bankaþátturinn. Öll önnur atvinnustarfsemi hvarf í skuggann, gagnstætt risaríkinu ameríska þar sem margt fleira var í gangi en bankabrölt. BNA er svo stórt og flókið land að erfiðara er að sjá eðli  bankakreppunnar þar en hér.  

Smátt er tæpast fagurt, alla vega er íslenskur ljótleiki smæðarkyns. En smátt er alltént fróðlegra en margur hyggur. Hið stóra speglast skýrt í hinu smáa.

Auk þess legg ég til að íslenskukennsla verði stórefld, Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins verði sniðgengin, „eigur“ útrásarfurstanna hraðfrystar og hrunvaldar dregnir fyrir lög og dóm.

Bessastaðabóndinn bregði búi.

Alvaldurinn hunskist úr Hádegismóum.

Réttað verði hið snarasta í málum hrunvalda.

Auk þess legg ég til…þetta venjulega.

Okkur er kennt í skóla að Woodrow Wilson hafi verið mikill hugsjónamaður sem hafi bjargað Evrópu í fyrri heimsstyrjöldinni. En þetta er tómur áróður, að svo miklu leyti sem hann var  hugsjónamaður þá var hann það  í sama skilningi og George Bush.

Rétt eins og Bush fann hann tilefni til að fara í stríð, tilefnið var skeyti Zimmermans, þýska utanríkisráðherrans,  sem komið var til Mexíkana. Þar segir að ef Kanar fari í stríð við Þýskaland þá myndu Þjóðverjar styðja Mexíkana ef þeir réðust á BNA. Mexíkanar höfnuðu „tilboðinu“ og Kanar lýstu yfir stríði gegn Þýskalandi.

Kann að vera að Wilson hafi séð að með þátttöku í stríðinu myndi BNA eflast mjög að völdum og græða stórfé? Alla vega þénuðu Bandaríkjamenn stórvel á þessu stríði ekki síst vegna þess að Frakkar og Bretar skulduðu þeim stórar fúlgur, evrópskur iðnaður var í lamasessi vega stríðsins og sá bandaríski náði mörkuðum hans. Fyrir stríð fluttu Kanar inn kvikmyndir frá Frakklandi í stórum stíl, á stríðsárunum hættu Frakkar að framleiða bíómyndir og Hollywood tók kvikmyndamarkað heimsins yfir. 

Víkum aftur að George Bush. Seint verður á Bush borið að hann hafi verið rasisti, það var aftur á móti  suðurríkjamaðurinn Wilson. Hann innleidi kynþáttaaðskilnað í opinberri þjónustu í Washington, varði þrælahaldið og formælti innflytjendum.

Í fyrri heimsstyrjöldinni var bandarískum blökkuhermönnum meinað að berjast með bandaríska hernum, þeir urðu að berjast með þeim franska því ekki þótti tilhlýðilegt að amerískir svertingjar í bandarískum einkennisbúningum skytu á hvíta menn.

Það fylgir sögunni að friðarhöfðinginn Wilson sýndi nágrannaþjóðunum mikinn yfirgang, stóð fyrir hverri innrásinni á fætur annarri í smáríki Mið-Ameríku.

Hann  líka amerískur þjóðrembungur, hann neitaði að líta á BNA sem verandi í bandalagi við Frakka og Breta í stríðinu, hann væri eini leiðtogi bandamanna sem væri fulltrúi þjóðar sinnar!!!

Ekkert tillit tekið til þeirrar staðreyndar að Lloyd George og Clemenceau voru lýðræðislega kjörnir, ekkert tillit tekið til þeirrar staðreyndar að breskar konur höfðu kosningarétt, ekki þær bandarísku. Engir skilningur á þeirri staðreynd að blökumenn í suðurríkjunum höfðu ekki kosningarétt í reynd, hugsjónamaðurinn Wilson leit jú tæpast á svertingja sem mannlegar verur. Sennilega hefur kosningarétti verið þrengri stakkur skorinn í Bretlandi og Frakklandi en í BNA á vissum sviðum en eins og sjá má var hann líka takmarkaður vestan hafs.

Þess utan er algerlega rangt að hann hafi bjargað Evrópu, hann var hinn sanni faðir Hitlers. Með því að skipta sér af stríði sem honum kom ekkert við orsakaði hann ósigur miðveldanna sem aftur var kveikjan að nasismanum. Hefðu Kanar haldið sig heima þá hefði styrjöldin endað með jafntefli, stríðsaðiljar neyðst til að semja frið með sæmd.

Reyndar má Wilson eiga að hann barðist gegn hinum vægast sagt ósanngjörnu Versalasamningum en þátttaka hans í stríðinu gerði þá samninga mögulega. Reiði Þjóðverja út af þeim er ein helsta kveikjan að nasismanum.

En hvað um miðveldin, voru þau ekki voða vond og var því ekki gott að Wilson skyldi koma þeim á kné? Nei og aftur nei, keisaraveldin miðevrópsku voru fremur frjálslynd, ritskoðun ekki mikil, þing voru lýðræðislega kjörinn þótt þau hefðu takmarkað vald. Í sumum sambandsríkjum Þýskalands voru lýðræðislega kjörnar stjórnir við völd, t.d. í Prússlandi. Því miður dó Friedrich Þýskalandskeisari eftir aðeins níu mánuði í embætti en hann hafði miklar áætlanir á prjónum um að efla lýðræði og frelsi í keisaradæmi sínu.

Þótt margt mætti ljótt um keisara Þýskalands og Habsborgaraveldisins segja þá voru þeir flest annað en Gyðingahatarar. Frans Jósef leit á sig sem sérstakan verndara Gyðinga og þeim vegnað einkar vel í þýska keisaraveldinu. Í Habsborgarakeisaradæminu var keisarasöngurinn sungin á fimmtíu tungumálum, þjóðarbrotum vegnaði sæmilega vel nema Slóvökum sem Ungverjar kúguðu.

Spekinguirnn Wilson tróð upp á þessar þjóðir hugmynd sinni um sjálfsákvörðunarrétt þjóða sem var algerlega óframkvæmanlegur í Mið- og Austur-Evrópu því þar bjuggu þjóðir í kös.

Milan Kundera bendir á að best hefði verið ef Habsborgaraveldið hefði þróast í Bandaríki Mið-Evrópu en sá var draumur Rudolfs krónprins sem því miður dó áður en hann gæti tekið völdin í Vínarborg. Kundera segir réttilega að slík bandaríki hefðu getað orðið mótvægi við jafnt þýsku sem rússnesku hervaldi.

Án hinna fíflalegu hugmynda Wilsons og enn fíflalegri þátttöku í stríðinu hefðu Bandaríki Mið-Evrópu getað orðið staðreynd, þau hefðu getað vaxið smám saman innan vébanda Habsborgaradæmisins með keisarann sem stjórnarskrábundinn þjóðhöfðingja án verulegra valda.

Fíflaskapur Wilsons minnir á George Bush sem ætlaði sér að redda Írak og tróð upp á landið flötum tekjuskatti. Írakar urðu sárreiðir því þeir höfðu aldrei borgað tekjuskatt, Bush vissi álíka lítið um landið og Wilson um Mið-Evrópu.

En ekki má gleyma þeirri staðreynd að Wilson átti hugmyndina að Þjóðabandalaginu, það sýnir að hann var ekki alillur. Eins og segir í Njálu „hefur hver sér til ágætis nokkuð“.

Auk þess legg ég til að Alvaldsnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins verði sniðgengin, íslenskukennsla í skólum stóraukin, kvótaþýfið gert upptækt, „eigur“ útrásarfurstanna frystar og réttað í þeirra málum og annarra hrunvalda strax, strax.

Mér til mikillar ánægju féllu Jónasarverðlaunin í skaut Þorsteins skálds frá Hamri og Bagga frá Lúti. Ég hef áður  mært skáldmæringinn Þorstein og vil nú lofa Baggalút.

Baggalútsmenn virðast hafa nánast fullkomið vald á hinum ýmsu málsniðum íslenskunar, stundum beita þeir fyrir sig fornmáli, stundum hreinu slangri, altaf með frumlegum og skemmtilegum hætti.

Einna best eru blogg látinna stórmenna, þá ekki síst kvæðin sem þeir kveða. Eða hvað segja menn um stórgóða stælingu á kveðskap Egils Skallagrímssonar þar sem hann yrkir um Britney Spears? Kvæðið er ort eftir öllum bragfræðikúnstar reglum og endar svo „Fokk hvað það sökkar“.

Sköpun felst oft í því að tefla saman gömlum hugmyndum, með því að hræra Agli saman við Britneyju tókst Bagga frá Lúti að skapa eitthvað nýtt.

Hið besta var kvæðið flutt.

Auk þess legg ég til að málfeigðarsinnar verði kveðnir í kútinn, Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins sniðgengin, kvótaþýfinu skilað,  “eigur“ útrásarfurstanna hraðfrystar og þeir, ásamt öðrum hrunvöldum, verði dregnir fyrir lög og dóm.

Frægasti heimspekingurinn sem kennir hér í Berkeley er tvímælalaust John Searle, Sörli gamli. Hann er kominn hátt á áttræðisaldur en lætur ekki bilbug á sér finna fremur en aðrir amerískir stjörnuprófessorar, kennir enn.

Karlinn er goðsögn í lifanda lífi, frægur fyrir skapofsa og ýmis uppátæki. Á mig orkar hann reyndar eins og hress gamall afi en hann varaði nemendur við skapbrestum sínum!

Sörli er óvenjulegur amerískur heimspekingur, ekki síst fyrir þær sakir að hann er fæddur og uppalinn í Colorado, ekki á austurströndinni, hefur agnarskammt af indjánablóði í æðum en ekki únsu af júðablóði. Það er kannski indjáninn í honum sem gerir hann svona vígreifann.

Sörli hefur aðallega fengist við heimspeki tungumáls og hugar enda telur hann mál og huga samtvinnaða, til að skilja tungumálið verði maður að skilja hugann. Hvað tungumálið varðar leggur hann mesta áherslu á að rannsaka hvernig því er beitt.

Hvað huganum  viðkemur  þá telur hann vitundina eiga sér raunverulega tilvis. Hún sé ekki hjáfyrirbæri (epiphenomenon) og verði ekki smættuð í heilaferli þótt hún spretti af slíkum ferlum og sé hluti af heilastarfseminni. Hann hefur í því sambandi leitt veigamikil rök að því að stafrænar tölvur geti ekki hugsað og því sé tómt mál að líkja hugsun við tölvuferli.

Einnig hefur hann skrifað skruddu um verufræði samfélagsins, hvaða skilyrðum tiltekið fyrirbæri þurfi að uppfylla til að teljast samfélag. Til að svo megi verða verða menn að hafa skapað stöðuhlutverk (“status functions“) með eins konar yfirlýsingum (declarative speech acts). Þannig eru félagsleg fyrirbæri eins og peningar afurð slíkra yfirlýsinga. Pappírsmiðum hafa fengið stöðuhlutverk gjaldmiðils, það er eins og einhver hafi lýst því yfir að þessir miðar skuli teljast gjaldmiðlar.

Ég hef sótt tíma hjá honum um samfélagið, hann kynnir nýja bók sína um efnið. Er skemmst frá að segja að þeir hafi valdið mér miklum vonbrigðum. Karlinn gerir ósköp líitð annað en að segja sögur, sumar ansi skemmtilegar og reka lágkúrulegan pólitískan áróður. Sörli er  vel hægrisinnaður þótt hann hafi kosið Obama og lofsyngur föðurland sitt með nánast glennbecksum hætti.

Hann hefur hvað eftir annað gert sig að fífli í mínum augum  með því að afhjúpa sárgrætilega vanþekkingu á pólitík og samfélagsmálum. Til dæmis sagði hann að 90% íbúanna í Aþenu hinni fornu hafi verið þrælar en þetta er vitleysa ættuð frá Karli Marx og hans nótum. Fræðimenn telja nú að í mesta lagi þriðjungur Aþeninga hafi verið mansmenn.

Ekki bætir úr skák að hann hélt því fram að það ríkti frjálst markaðskerfi í Kína og fannst skrítið þar væri einræði þrátt fyrir kapítalismann. En eins og alþjóð veit er ríkið  umsvifamikið í kínversku efnahagslífi, rekur takmarkaðan áætlunarbúskap og á enn talsvert af verksmiðjum. Auk þess hefur aldrei skort kapítalísk einræðisríki, nægir að nefna Chíle á dögum Pinochets og einsflokksríkið Singapúr.

Haleújað um BNA felst ekki síst í yfirlýsingum um hve stéttlaust landið sé,  það sæist m.a. af því að  hann æti hádegisverð með ræstitækni sínum. En þótt prinsinn snæddi hádegisverð með betlaranum til eilífðarnóns þá verður betlarinn aldrei prins. Ég benti honum á að fjöldi rannsókna benti til þess að Bandaríkin væru orðin stéttasamfélag, hafi þau ekki verið það fyrr. Karlinn svaraði með útúrsnúningum.

Sörli er háaldraður og ætti kannski að hætta kennslu, minnið tekið að bresta, honum var t.d. fyrirmunað að muna nafn Osama bin Ladens. En kannski er galli hans svo lítið séramerískur, amerískir menntamenn eru oft hrikalega sérhæfðir, feikigóðir á sérsviði sínu en skortir stundum almenna þekkingu.

Það er alla vega ótrúlegur munur á hinum eitursnjalla heimspekingi dr. Searle og hinum heldur ómerkilega álitshafa Sörla gamla.

Auk þess legg ég til að Alvaldssnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins verði sniðgengin, málfeigðarsinnar kveðnir í kútinn, „eigur“ útrásarfurstanna hraðfrystar og strax verði réttað í málum þeirra og annarra hrunvalda.

Enn eina ferðina bearst válegi tíðiðindi um móðurmál vort. Í gær flokkaði Egill Helga sig með málfeigðarsinnum, í dag bendir málnefnd á að „‘íslendingar“ noti talsvert minni tíma til móðurmálskennslu en nágrannaþjóðirnar.

Butr með þessa  vitleysu! Upp með íslenskuna!

Auk þess legg ég til að  Alvaldsnepillinn og fyrirtæki Hringadrottins sniðgengin, „eigur“ útrásarherrana gerðar upptækar og þeir og aðrir hrunvaldvar dæmdir strax.