Ég get ekki stillt mig um að vitna hér í Andríki:
Í allri umræðunni um meint frjálsræði á fjármálamörkuðum virðist það vera aukaatriði að ríkisvaldið stýrir peningamálum víðast. Grunnurinn sem fjármálakerfi heimsins hvíla á eru ríkisreknir seðlabankar. Það sitja einhverjir embættismenn, vafalaust ágætis menn að jafnaði, og ákveða verð á þessari grunneiningu fjármálamarkaða og stýra framboði á henni. Já það eru embættismenn sem ákveða hvað það kostar fyrirtæki að reisa nýja verksmiðju fyrir lánsfé, hvað það kostar verktaka að kaupa lóð og efnivið í hús fyrir lánsfé, hvað það kostar fjölskyldu að endurnýja bílinn fyrir lánsfé.
Stundum setja embættismennirnir fé hreinlega á útsölu. Þeir telja sig ef vil vill þurfa að bregðast við samdrætti, hafa fengið ótíðindi úr einhverju Excel-skjalinu, stjórnmálamennirnir sem ráða þá í vinnu vilja slá á atvinnuleysið og koma hjólum atvinnulífsins af stað fyrir kosningar. Nú eða þeir eru bara aldrei áfjáðir í háa vexti. Afleiðingarnar eru alltof kunnar þótt mönnum gangi stundum erfiðlega að setja þær í samhengi. Húsnæðisbólur, verðbréfabólur, netbólur. Þessar bólur springa.
Hvernig þætti mönnum að ríkið tæki að sér að ákvarða verð og framboð á öðrum varningi, til dæmis súkkulaði, skyrtum og reiðhjólum? Þetta hefur víða verið reynt með svona almennt leiðinlegum afleiðingum; allt frá pólitískri spillingu og biðröðum til hungurs og skorts.
Hví þykir mönnum þá svo sjálfsagt að ríkið ákveði verðið á peningum?
Kunna einhverjir lesendur góð svör við þessari spurningu?
Skafti Harðarson
Ummæli (7)
Þórarinn Einarsson // 7.2 2010 kl. 01:02
Ég skal svara því:
Sá sem ákveður verðið á peningum, stjórnar öllu þjóðfélaginu.
Það verður að vera einhver sem fær umboð frá almenningi á jafnræðisgrundvelli, en ekki t.d. takmarkaður fjöldi hlutabréfaeigenda, hvað þá auðjöfrar.
Dapurlegt ef þetta er ekki nægilega augljóst!
Kalli // 7.2 2010 kl. 08:42
Hver ætti þá að ákveða verðið á peningum?
Skraddari // 7.2 2010 kl. 09:40
Kannski framboð og eftirspurn ættu að ráða verði á peningum (vöxtum) í stað pólitíkusa.
Þá fengjum við ekki þessar ofboðslegu verðbólur.
Kalli // 7.2 2010 kl. 10:27
Húsnæðisverð (og þá alveg eins í gulli eins og $) í Bandaríkjunum fór eftir framboði og eftirspurn. Það endaði ekki vel.
Ég held að menn verða að átta sig á því að verðbólur eru eðlilegur hluti markaðskerfisins, hlutverk ríkisins ætti að vera að fylgjast með því að leikreglunum sé hlýtt og að reglunum sé breytt skjótt ef á þarf að halda. Gallinn við verðbólur er að allir græða þannig að það er engin hvati frá markaðinum að stíga á bremsuna, þarna verður ríkið að koma inn.
Stefán Benediktsson // 7.2 2010 kl. 18:18
SEÐLABANKI BANDARÍKJANNA ER EINKAFYRIRTÆKI.
B.Ingó // 7.2 2010 kl. 21:43
Stefán Benediktsson:
Hvar er hægt að kaupa hlutabréf í Seðlabanka USA? Hvers vegna skipar forseti USA forstjórann í þessu einkafyrirtæki?
Kalli:
Fasteignabólan í USA varð vegna of lágra stýrivaxta seðlabankans og fjárausturs úr hinum opinberu íbúðalánasjóðum.
Kalli // 7.2 2010 kl. 21:52
B.Ingó,
Það er gríðarleg einföldun að segja að fasteignabólan hafi verið vegna vaxta Seðlabankans.
Ef svo væri þá væri fylgni á milli vaxtaákvarðanna bankans og húsnæðisbóla, og sú fylgni er einfaldlega ekki til staðar.
Rita ummæli