Ómar Ragnarsson

Þarfar umræður fara nú fram um RUV og hlutverk þess þegar niðurskurðarhnífurinn er á lofti. Í slíku ástandi verður að skerpa á sjónarmiðum varðandi hlutverk og rekstur.

Huga verður að því hvað verði að halda í, burtséð frá hreinum peningasjónarmiðum. Ef gluggað er í lög um hlutverk RUV kemur í ljós að hrein peningasjónarmið geta ekki ráðið för, ekki frekar en varðandi Sinfóníuhljómsveitina eða menntakerfið í heild.

Ef peningasjónarmiðin réðu ein myndi Rás eitt umsvifalaust verða lögð niður, því að miklu færri hlusta á hana en aðrar rásir.

Eða þá að gera hana að einfaldri og ódýrr spjallrás þar sem tölva myndi velja ókynnta tónlist í löngum bunum.

En Rás eitt hefur algera sérstöðu meðal allra útvarpsrása landsins varðandi vinnubrögð, framsetningu, og viðfangsefni. Þótt aðeins 13% hlustun sé á hana meðal yngri aldurshópa stóreykst hlustunin eftir því sem hlustendur eldast og átta sig á því að nóg er af einhliða síbylju og innihaldslítilli afþreyingu og að nauðsyn er að kafa dýpra.

Að því leyti til samsvarar Rás eitt rannsóknarblaðamennsku þar sem ekki er látið nægja að fleyta kerlingar á yfirborðinu. En slík vinnubrögð kosta metnað, vinnu og peninga.

Ég er ekkert að lasta einfalda og ódýra spilun tónlistar og spjalls. Þegar kaninn byrjaði að útvarpa frá Keflavíkurflugvelli hlustaði maður að sjálfsögðu á hann, því að RUV svaraði þá ekki kalli eftirspurnar eftir slíku efni eins og skyldi.

Á misjöfnu þrífast börnin best og RUV var ómissandi uppeldis- og menningarstofnun fyrir þjóðina.

Í svari Páls Magnússonar við fyrirspurn Eyglóar Harðardóttur alþingismanns kemur fram að innlent sjónvarpsefni sé tíu sinnum dýrara á hvern klukkutíma en erlent og því ekki hægt að leysa fjárhagsvandræðin með því að slátra erlenda efninu.

Nú krefjast margir þess að Rás tvö verði lögð niður, oft þeir sömu og vilja að RUV sé rekið með hagnaði.

Þetta er Ragnar Reykás í stuði, því að vegna miklu meiri hlustunar á hana en Rás eitt dregur hún að sér mun meiri auglýsingatekjur og er að því leyti hliðstæð erlenda efninu í Sjónvarpinu að vera mun ódýrari nettó en Rás eitt.

Áratugum saman var agnúast út í Sinfóníuhljómsveit Íslands og kostnaðinn við hana. Minna ber á slíkri gagnrýni nú þegar hljómsveitin hefur komist í efsta gæðaflokk slíkra hljómsveita.

Þar að auki er hljómsveitin burðarás íslenskrar tónlistar og frá henni streymir ómetanleg auðlind góðs tónlistarfólks allt „niður“ í dægur- og popptónlist. Hún auðgar alla íslensku tónlistarflóruna og útilokað er að reka hana með ágóða frekar en sams konar hljómsveitir erlendis.

En auðvitað er hægt að leggja hljómsveitina niður og benda fólki á að kaupa sér tónlistina á diskum.

RUV er í erfiðum málum. Áhyggjuefni er hve fáir reynsluboltar eru eftir á fréttasviðinu. Þarf ekki annað en að líta á samsetningu burðarása á erlendum sjónvarpsstöðvum til að sjá muninn. Þetta á reyndar við um flesta fjölmiðlana.

RUV hefur skyldur við alla þjóðfélagshópa. Þátturinn „Gettu betur“ er dæmi um sjónvarpsefni sem ekki má hagga við að mínum dómi.

RUV hefur sérstakar skyldur við landsbyggðarfólkið og má ekki verða að borgríkisstofnun.

Íslendingar standa í nýrri sjálfstæðisbaráttu og mega ekki láta deigan síga á meðal evrópskra sjónvarpsstöðva. Það mætti nú kannski samt senda færri til Noregs í vor en sendir hafa verið undanfarin ár.

Í því kerfi atvinnu- og gjaldeyrisskapandi starfsemi sem íslenskir kvikmyndagerðarmenn hafa byggt upp hörðum höndum á undanförnum áratugum er RUV ígildi þráðarins að ofan í sögunni um stóra vefinn sem kóngulóin byggði upp.

Sýning á RUV er skilyrði fyrir frekari fjármögnun bæði innanlands og utan og það er ekki aðeins menningarlegt tap fólgið í því að ganga of hart gagnvart íslenskri kvikmyndagerð, heldur beint á gjaldeyristekjum og störfum, sem verða til í landinu með kvikmyndagerðinni.

Ef klippt er á þráðinn að ofan hrynur vefurinn.

Það væri hægt leysa peningalegan vanda RUV með því að loka sjoppunni, – hafa þar bara vídeóleigu með erlendum og innlendum spólum og benda fólki á að horfa og hlusta á aðrar innlendar og erlendar sjónvarpsstöðvar og útvarpsstöðvar.

En þótt sjálfstæðisbarátta okkar núna snúist mestan part um hið efnahagslega sjálfstæði er efnahagslegt sjálfstæði einskis virði ef vegið er að því menningarlega og huglæga ástandi sem er grundvallarskilyrði fyrir sjálfstæði, reisn og sjálfsímynd þjóða.