Ómar Ragnarsson

Samkvæmt frétt í Austurglugganum standa 220 íbúðir auðar á Reyðarfirði og Egilsstöðum.  Þetta samsvarar hlutfallslega því að meira 10.000 íbúðir stæðu auðar í þéttbýli höfuðborgarsvæðisins sem gætu rúmað meira en 30.o00 manns.

Í fréttinni kemur líka fram að fjölgun íbúa sem spáð var fyrir austan sé 500 manns minni en reiknað var með og að svonefnd ruðningsáhrif álversins og framkvæmdanna fyrir austan hafi verið miklu meiri en gert var ráð fyrir.

„Gróðæris“-æðið átti upphaf árin 2002 og 2003 á tveimur stöðum á landinu, í Reykjavíkursvæðinu með einkavinavæðingu bankanna og bankabólunni og húsnæðislánasprengingunni og fyrir austan með stóriðju- og virkjanaframkvæmdum.

Fyrir þessa sprengingu var fólksfækkun alls ekki mest á Austurlandi. Raunar hafði fólki fjölgað á Austurlandi frá 1960 um rúmlega þúsund manns á sama tíma og fólki fækkaði á Vestfjörðum um 200o manns og fækkaði líka umtalsvert á Norðvesturlandi.

Nú bregður svo við að sá landshluti sem heldur einna best í fólkið fyrst eftir hrunið eru Vestfirðir þar sem „gróðæris“æðið greip ekki um sig á sama hátt og á Suðvesturhorninug og fyrir austan.

Þegar kafað er ofan í Íslandssöguna sést að það er íslensk hefð að fáir voldugir höfðingjar ráði hér ferð og fari sínu fram. Átök og málaferli stríðandi afla hafa litað alla okkar sögu.

Á 18. öld réðu einvaldskonungar ríkjum í löndum Evrópu en hvergi réði einvaldskonungur jafn litlu og á Íslandi.

Hinn íslenski aðall, stórbændur og embættismenn, fékk meiri fríðindi fyrir sig en danski aðallinn.

Mestalla 20. öldina tókust á stóreignamenn og samvinnuhreyfing sem gerðu síðan helmingaskiptabandalag þegar Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur voru í stjórn.

Síðustu áratugina var Kolkrabbinn voldugastur.

Þegar nýir efnamenn sóttu að honum upphófst kunnuglegt stríð frá fyrri öldum með dómsmálum og baráttu yfir fjölmiðlum.

Nýr aðall útrásarvíkinga fór í stærstu herferð Íslandssögunnar innan lands sem utan af fífldirfsku og ofurkappi sem sofandi stjórnvöld létu gott heita í raun, sem og stór hluti þjóðarinnar, og það endaði með skipbroti heillar þjóðar.

Á fyrstu öldum Íslandssögunnar gengu menn fram gegn gróðri og náttúru landsins af meira offorsi en dæmi eru um víða um lönd.

Skefjalausast var þetta þegar höfðingjarnir voru ríkastir og bárust mest á en þessu hefur aldrei linnt og afleiðingin er mesta gróðureyðing í Evrópu og jafnvel í heiminum.

Nákvæmlega hið sama gerðist á undanförnum árum þegar gróðærisbólan blés út hraðar og hraðar og hernaðurinn gegn landinu og mestu verðmætum þess náði nýjum hæðum.

Nú birtast okkur fréttir á öllum sviðum um það allt sé við það sama í hegðun manna og ekki að sjá annað en að svo verði áfram.

Nýjar og nýjar fréttir berast af sama hugsunarhættinum og athöfnunum eftir hrun og fyrir hrun.

Og söngurinn um skilyrðislausa fórn mestu verðmæta landsins, náttúruverðmætanna, hefur aldrei verið hærri.

Íslandssaga nýs árþúsunds sýnist því miður ætla að verða svipuð og þúsund ára hefð er fyrir í landi okkar.

Engum þarf að koma á óvart að skýrslan um hrunið verði stærri og erfiðari en menn bjuggust við.

Á síðasta áratug var hér þjóðfélag sem var svo gegnsýrt af því sem hruninu olli, að erfitt verður að fara ofan í það allt.

Ég heyrði utan að mér að eitt af því sem tefði skýrsluna um hrunið væri að eftir væri að athuga þátt fjölmiðla.

Sigurbjörg Sigurgeirsdóttir er með góða samlíkingu hér á blogginu um loftskeytin sem Titanic bárust um hættuna framundan og voru hunsuð eða hætt var að senda þau. Þannig fór fyrir íslenskri fjölmiðlun mestan part.

En er einhver ástæða að athuga fjölmiðlana?  Var nokkrum mútað þar eða þaggað niður í fjölmiðlum?

Nei, ekki beint, heldur óbeint með lúmskum sálfræðihernaði sem líkja má við galdur eða seið.

Ég lýsti því í áttblöðungnum „Íslands þúsund ár“ í september 2006 hvernig fréttatímar og forsíður blaða voru orðnar að viðskiptafréttum og allar á sömu lund.Fjallað um peninga í öllum helstu fréttum dag eftir dag.

Ég lýst því hvernig áríðand fréttir sem vörðuðu stærstu og áhættusömustu framkvæmd Íslandssögunnar með stærstu mögulegu óafturkræfum umhverfisspjöllum komust ekki að vegna allra fréttanna sem snerust um aðalfundi, hagnað, arðgreiðslur, eigendaskipti, uppgang, gróða, úrvalsvísitölu, ævintýraleg viðskipti, átök, útrás  o. s. frv.

Af hverju voru fjölmiðlarnir orðnir svona?

Ég ætla að nefna eina skýringu sem ekki hefur áður verið minnst á svo ég viti.

Þegar líða tók að aldamótum fór að bera æ meira á því að bestu frétta- og blaðamenn sem völ var á, voru ráðnir sem fjölmiðlafulltrúar stóru fyrirtækjanna og samtakanna sem réðu ferðinni hér á landi.

Eða að stofna almannatengslafyrirtæki sem unnu fyrir ráðandi öfl.

Smám saman urðu skilaboðin til allra fjölmiðlamanna skýr, þótt enginn talaði um þau upphátt:

Ef þú ert búinn af elju og dugnaði að ávinna þér orð sem fjölmiðlamaður, einkum í viðskiptafréttum, átt þú möguleika á að fá miklu betur launaða stöðu sem fjölmiðlafulltrúi og almannatengslamaður hjá einhverju fyrirtæki eða samtökum.

Nú sérð þú hvernig félagar þínir hafa komist í skemmtileg og miklu betur launuð störf en þú ert í, og ef þú ætlar að eiga möguleika á einhverju svipuðu skaltu sökkva þér niður í mikinn fréttaflutning á viðskiptasviðinu og sérhæfa þig sem mest á því sviði. Það er „in“ núna.

Ég er alls ekki að segja að kollegar mínir hafi beinlínis gert sér grein fyrir þessum lúmsku skilaboðum. Í hverju tilfelli fyrir sig stóð viðkomandi frammi fyrir því að fá tækifæri til að hvíla sig frá „harkinu“ og fá miklu betur launað áhugavert starf.

Það er hins vegar ekki hægt að verjast þessari skýringu þegar skoðað er hve ótrúlega margir af bestu fjölmiðlamönnunum fóru þessa leið og hvernig þeir sem urðu eftir á fjölmiðlunum virtust ekki eiga mikla möguleika til að halda þar sessi nema setja sig gaumgæfilega inn í viðskiptaheiminn.

Með þessu ástandi voru í raun send skýr skilaboð, sem beint var til undirmeðvitundarinnar.

Setning Shakespeares: „They´re all honourable men“ kemur í hugann. Viðbrögðin við þessu ástandi voru mannleg og eðlileg miðað við allt annað sem var að gerast í þjóðfélagi græðgisbólunnar.

Nú munu menn sjá að það á eftir að fara ofan í saumana á miklu fleiri sviðum og víðar um þjóðfélagið en menn óraði fyrir, líka fjölmiðlana.

Þarfar umræður fara nú fram um RUV og hlutverk þess þegar niðurskurðarhnífurinn er á lofti. Í slíku ástandi verður að skerpa á sjónarmiðum varðandi hlutverk og rekstur.

Huga verður að því hvað verði að halda í, burtséð frá hreinum peningasjónarmiðum. Ef gluggað er í lög um hlutverk RUV kemur í ljós að hrein peningasjónarmið geta ekki ráðið för, ekki frekar en varðandi Sinfóníuhljómsveitina eða menntakerfið í heild.

Ef peningasjónarmiðin réðu ein myndi Rás eitt umsvifalaust verða lögð niður, því að miklu færri hlusta á hana en aðrar rásir.

Eða þá að gera hana að einfaldri og ódýrr spjallrás þar sem tölva myndi velja ókynnta tónlist í löngum bunum.

En Rás eitt hefur algera sérstöðu meðal allra útvarpsrása landsins varðandi vinnubrögð, framsetningu, og viðfangsefni. Þótt aðeins 13% hlustun sé á hana meðal yngri aldurshópa stóreykst hlustunin eftir því sem hlustendur eldast og átta sig á því að nóg er af einhliða síbylju og innihaldslítilli afþreyingu og að nauðsyn er að kafa dýpra.

Að því leyti til samsvarar Rás eitt rannsóknarblaðamennsku þar sem ekki er látið nægja að fleyta kerlingar á yfirborðinu. En slík vinnubrögð kosta metnað, vinnu og peninga.

Ég er ekkert að lasta einfalda og ódýra spilun tónlistar og spjalls. Þegar kaninn byrjaði að útvarpa frá Keflavíkurflugvelli hlustaði maður að sjálfsögðu á hann, því að RUV svaraði þá ekki kalli eftirspurnar eftir slíku efni eins og skyldi.

Á misjöfnu þrífast börnin best og RUV var ómissandi uppeldis- og menningarstofnun fyrir þjóðina.

Í svari Páls Magnússonar við fyrirspurn Eyglóar Harðardóttur alþingismanns kemur fram að innlent sjónvarpsefni sé tíu sinnum dýrara á hvern klukkutíma en erlent og því ekki hægt að leysa fjárhagsvandræðin með því að slátra erlenda efninu.

Nú krefjast margir þess að Rás tvö verði lögð niður, oft þeir sömu og vilja að RUV sé rekið með hagnaði.

Þetta er Ragnar Reykás í stuði, því að vegna miklu meiri hlustunar á hana en Rás eitt dregur hún að sér mun meiri auglýsingatekjur og er að því leyti hliðstæð erlenda efninu í Sjónvarpinu að vera mun ódýrari nettó en Rás eitt.

Áratugum saman var agnúast út í Sinfóníuhljómsveit Íslands og kostnaðinn við hana. Minna ber á slíkri gagnrýni nú þegar hljómsveitin hefur komist í efsta gæðaflokk slíkra hljómsveita.

Þar að auki er hljómsveitin burðarás íslenskrar tónlistar og frá henni streymir ómetanleg auðlind góðs tónlistarfólks allt „niður“ í dægur- og popptónlist. Hún auðgar alla íslensku tónlistarflóruna og útilokað er að reka hana með ágóða frekar en sams konar hljómsveitir erlendis.

En auðvitað er hægt að leggja hljómsveitina niður og benda fólki á að kaupa sér tónlistina á diskum.

RUV er í erfiðum málum. Áhyggjuefni er hve fáir reynsluboltar eru eftir á fréttasviðinu. Þarf ekki annað en að líta á samsetningu burðarása á erlendum sjónvarpsstöðvum til að sjá muninn. Þetta á reyndar við um flesta fjölmiðlana.

RUV hefur skyldur við alla þjóðfélagshópa. Þátturinn „Gettu betur“ er dæmi um sjónvarpsefni sem ekki má hagga við að mínum dómi.

RUV hefur sérstakar skyldur við landsbyggðarfólkið og má ekki verða að borgríkisstofnun.

Íslendingar standa í nýrri sjálfstæðisbaráttu og mega ekki láta deigan síga á meðal evrópskra sjónvarpsstöðva. Það mætti nú kannski samt senda færri til Noregs í vor en sendir hafa verið undanfarin ár.

Í því kerfi atvinnu- og gjaldeyrisskapandi starfsemi sem íslenskir kvikmyndagerðarmenn hafa byggt upp hörðum höndum á undanförnum áratugum er RUV ígildi þráðarins að ofan í sögunni um stóra vefinn sem kóngulóin byggði upp.

Sýning á RUV er skilyrði fyrir frekari fjármögnun bæði innanlands og utan og það er ekki aðeins menningarlegt tap fólgið í því að ganga of hart gagnvart íslenskri kvikmyndagerð, heldur beint á gjaldeyristekjum og störfum, sem verða til í landinu með kvikmyndagerðinni.

Ef klippt er á þráðinn að ofan hrynur vefurinn.

Það væri hægt leysa peningalegan vanda RUV með því að loka sjoppunni, – hafa þar bara vídeóleigu með erlendum og innlendum spólum og benda fólki á að horfa og hlusta á aðrar innlendar og erlendar sjónvarpsstöðvar og útvarpsstöðvar.

En þótt sjálfstæðisbarátta okkar núna snúist mestan part um hið efnahagslega sjálfstæði er efnahagslegt sjálfstæði einskis virði ef vegið er að því menningarlega og huglæga ástandi sem er grundvallarskilyrði fyrir sjálfstæði, reisn og sjálfsímynd þjóða.

Tvær fréttir dagsins gefa tilefni til skoðunar á hugsunarhætti sem á svo einlæga aðdáendur hér á landi að ekkert virðist geta staðið í vegi fyrir því að öllum orkulindum og náttúrverðmæ tum landsins verði fórnað fyrir trúarbrögð, sem ég kalla áltrú.

Önnur fréttin er þess eðlist að maður hefði haldið að hún væri jákvæð á þessum tímum þegar skapa þarf ný störf. Hún er um að tryggð hafi verið 150 störf hjá DeCode.

Úr mörgum athugasemdum við fréttina má lesa óánægju með þetta, ekki vegna þess að 150 góð og ný störf hafi verið tryggð heldur vegna fjárhagslegra atriða í fortíð fyrirtækisins.

Ég hélt reyndar að það hefði gildi fyrir ímynd og heiður okkur Íslendinga að eiga mann, sem hefði verið útnefndur erlendis sem einn af 100 áhrifamestu mönnum á sínu sviði, í sjálfum læknavísindunum.

Einnig að loksins sæum við 150 störf komast á koppinn.

En hvað veldur að þessi hundhaus er settur upp? Kannski skýrist óánægjan með þetta hjá sumum að einhverju leyti með því að skoða hina fréttina, sem snýst um álver en ekki það, sem kallað hefur verið í niðrunarskyni „eitthvað annað“ og störfin hjá DeCode flokkast undir.

Hún er sú að áltrúarmenn vilja nú þvinga fram með atkvæðagreiðslu í Hafnarfirði að álverið í Straumsvík verði grátbeðið að láta ekki nægja að auka framleiðslu þess um 40 þúsund tonn með tilheyrandi virkjanaframkvæmdum, heldur verði þrýst á að álverið verði stærsta álver á Íslandi með 460 þúsund tonna framleiðslugetu á ári.

Þessi krafa áltrúnaðarins ber merki þess óðagots og skammsýni sem ég hef kallað „skómigustefnuna“, það að þegar frost er og fæturnir kaldir í skónum, verði þegar í stað pissað í þá.

Þá hlýnar í bili en til lengri tíma litið er þetta afleit lausn.

Það er ekki einu sinni tryggð orka fyrir þremur risaálverum í jaðri höfuðborgarsvæðisins, heldur krefst áltrúin þess að áfram verði haldið þeirri stefnu sem lýsir sér í því að kaupendur, sem bjóða fleiri og betri störf fyrir hverja orkueiningu, hrökkva frá, eins og komið hefur fram hjá framkvæmdastjóra Fjárfestingarstofu, vegna þess að álverin halda allri fáanlegri orku í gíslingu.

Áltrúarmenn trúa því að risaálver sem taka til sín alla fáanlega orku landsins, leysi atvinnuvanda þjóðarinnar.

Þó liggur fyrir að í þessum álverum muni aðeins 2% vinnuaflsins fá vinnu og að jafnvel þótt álverunum verði eyrnamerkt þrisvar sinnum fleiri svonefnd „afleidd störf“ muni það aðeins skapa samtals 8% af vinnuaflinu en 92% verða áfram eitthvað annað.

Áltrúin átti sér rök fyrir 50 árum hjá þjóð sem skorti raforku í landi sem var án vega með bundið slitlag.

Forsendur hafa snúist við að öllu leyti.

Nú framleiðum við fimm sinnum meira rafmagn en við notum til heimanota og stefna áltrúarmanna krefst þess að meira en 90% af orku landsins fari til álveranna.

Þetta eru trúarbrögð, ekki rökræður, tilbeiðsla sem orða má svona:

Ó, ál vors lands, ó land vors áls.

Við lofum þitt heilaga, heilaga nafn.

Úr borholum hveranna hnýta þér krans

þínir herskarar, stálmastra safn.

Þekktur er hinn norskir hreimur í framburði sem lýsir sér í því að Norðmenn hækka tóninn í síðasta atkvæði orða. 

Mér hefur aldrei fundist þetta fallegt en hver þjóð hefur sín einkenni í tali. 

En nú er engu líkara en að svipað fyrirbrigði sé að ryðja sér til rúms hjá íslenskum fréttalesurum í sjónvarpi og útvarpi, að leggja alveg sérstaka áherslu á lokaatkvæði í setningum og setningarhlutum og hækka þá röddina um á að giska fimmund.

Þetta hljómar miklu verr í íslensku en norsku, vegna þess að í íslensku er það ófrávíkjanlegt lögmál í framburði að áhersla sé ævinlega á fyrsta atkvæði orða og engin undantekning gerð þar á.

Hinn nýnorski framburður er öðruvísi en ósiðurinn sem margir stjórnmálamenn tóku upp á sínum tíma og var sérstaklega áberandi hjá Ólafi Jóhannessyni að hafa þyngri áherslu á seinna atkvæði margra orða.

Sá ósiður fólst ekki í því að hækka tóntegundina heldur einungis þungann í framburðinum.

Nú er hefur þessi þingmannaósiður lagst af en í staðinn kominn öllu verra fyrirbæri sem ég hef lýst hér að framan.

Það eru ekki margir þulir eða fréttalesarar sem gera þetta en þeim fer fjölgandi.

Enginn þessara lesara myndi tala svona í mæltu máli eins og gerist í Noregi heldur fara þeir í þennan gír um leið og lestur byrjar.  

Ég efast um að lesurunum hafi verið bent á þetta en tel að þess sé full þörf, því að þetta er bæði óþarfi og lýti á annars góðum lestri.

Mannkynssagan geymir ótal dæmi á öllum tímum í öllum löndum um menn virtust alltaf sleppa við áföll, þótt allt hryndi í kringum þá. 

Gott dæmi um það var hrun kommúnismans í Rúmeníu. Nýlega sagði einn byltingarmanna frá því í viðtali á 20 ára afmæli byltingarinnar að vonbrigðin væru mikil því að enda þótt kommúnisminn hefði hrunið hefðu nær allir kommúnistarnir sloppið.

Það gerðu þeir einfaldlega með því að laga sig samstundis að breyttu ástandi og koma ár sinni þannig fyrir borð að þeir högnuðust jafn mikið á nýju kerfi og því gamla, jafnvel enn meira. 

Þeir voru undrafljótir að fela slóðina og beita blekkingum til þess arna.

Þegar ég heyrði þetta minnti það mig á tvennt.  

Annars vegar þekkta sögu af ungum og óþekktum söngvara sem söng á sínum tíma í sýningu Björgvins Halldórssonar og fannst stórsöngvarinn ekki taka eftir sér og sönghæfileikum sínum. 

Hann brá á það ráð að kaupa sér stórkostlegan glimmer-jakka og það lifnaði yfir honum þegar Bo gekk til hans, strax áður en næsta sýning hófst, benti á jakkann og spurði: „Nýr jakki?“

„Já,“ svaraði söngvarinn, spenntur.

„Sama röddin“ sagði þá Bo um leið og hann benti á háls söngvarans og hristi höfuðið. 

Já, nýr jakki en sama röddin. 

Þetta minnir mig á hitt atriðið, íslensku bankana, íslenska fjármálakerfið og íslenska atvinnulífið. 

Búið er að setja lög og reglugerðir og skipa stjórnir og nefndir, búa til ný nöfn og allir eru í nýjum jökkum. 

En þegar farið er að kanna þetta nánar kemur í ljós að á hverjum vettvanginum af öðrum eru sömu mennirnir og áður, það eru nýir jakkar en sömu raddirnar. 

Jú, kerfið hrundi, en sömu mennirnir eru þarna áfram, rétt eins og í Rúmeníu. 

Athyglisvert var hvernig Lilja Mósesdóttir, formaður viðskiptanefndar, kom af fjöllum í Silfri Egils í dag, þegar Ólafur Arnarson benti honum á dæmi um svona fyrirbrigði í bankakerfinu. 

Í okkar fámenna þjóðfélagi þar sem kunningsskapurinn og klíkuveldið teygir sig um allt verður alveg sérstaklega erfitt að hreinsa rústirnar, rekja slóðirnar og finna þá sem báru ábyrgð. 

Sömu mennina má sjá í lykilstöðum út um allt við þetta viðfangsefni undir nýjum formerkjum að gera nákvæmlega það sama og ævinlega fyrr, að bjarga eigin skinni og skara eld að sinni köku. 

Mannlegt eðli er nú einu sinni svona, hefur verið og mun ævinlega verða.

Nú er að störfum rannsóknarnefnd sem reynir að rekja allar þær margslungnu leiðir sem menn notuðu til þess að búa hér til spilaborg og sápukúlu uppblásinna verðmæta sem hurfu að mestu þegar kúlan sprakk. 

Nú er því haldið fram að 93% kvótaeigenda hafi borgað fyrir kvótann þegar þeir keyptu hann og því sé ósanngjarnt að taka þennan kvóta af þeim. 

En er það víst að þessi prósentutala sé rétt? Hverjir fengu gjafakvótann fyrir aldarfjórðungi og hverjir eiga hann í raun nú?  Hvaða leiðir voru farnar í kennitöluflakki og braski ?  Hver var hvar og hver fékk hvað? 

Til þess að finna það út þarf að rekja feril núverandi kvóta og sjá síðan hver hin rétta prósentutala er. Sömuleiðis að finna út hvað varð um kaupverðið sem sægreifarnir hirtu. 

Tilurð kvótakerfisins var upphaf gríðarlegrar eignatilfærslu, sem fékk að þrífast þrátt fyrir að Jóni Baldvini og hans mönnum tækist að koma því inn á pappírnum að fiskurinn ætti að vera eign þjóðarinnar.

Í framhaldinu kom einkavinavæðing bankanna og stuldur gríðarlegra náttúruverðmæta frá kynslóðum framtíðarinnar, sem markaði upphaf græðgisþenslunnar og afleiðingar hennar, efnahagshrunsins.

Það væri ekki vitlaust að rannsaka allan aðdragandann síðasta aldarfjórðunginn. „Follow the money!“  Rekið slóð peninganna !

Fyrir rúmum fimmtán árum fengu Íslendingar ofbirtu í augum vegna hugmynda um að leggja rafstreng frá Íslandi til Skotlands og selja orku landsins í þvílíku magni að líkja mætti Íslendingum við Araba norðursins sem gætu þess vegna setið með vefjarhatta á höfði við strenginn og stjórnað í krafti þessa orkumagns orkuverðinu í Evrópu með því að skrúfa fyrir og frá !  

Engu skipti þótt bent væri á að gríðarlegt orkutap yrði við flutning um strenginn og að þar með færi geysimikil orka til spillis, – nei,  sagt var á móti að vegna markaðsráðandi stöðu gætum við þá bara hækkað verðið. 

Ekki eru nema tvö ár síðan Íslandi var líkt við „Bahrain norðursins“ í Reykjavíkurbréfi Morgunblaðsins. 

Öll þessi ár hafði enginn haft fyrir því að líta á orkutölurnar, sem um er að ræða, til að sjá að öll orka Íslands gæti aðeins annað langt innan við einu prósenti af orkuþörf Evrópu ! 

Umræðan um orkumál Íslands virðast enn vera á þessum nótum og alveg í takt við ofurljómann sem “ íslenska efnahagsundrið“ sló á spilaborgina sem hrundi í október 2008. 

Menn fá blindandi dollaramerki í augun, – nú síðast pundsmerki þar sem rafstrengur og orka landsins eiga að láta Icesafe-málið hverfa. 

Gefum bara Bretunum orkuna og Icesave hverfur !

Menn horfa ekkert á það að álverin sem nú á að reisa muni gleypa alla þessa orku, heldur er í gangi yfirgengileg fíkn í nýjar spilaborgir og fórnir á náttúruundrum landsins, því dýrmætasta sem við eigum og ber að varðveita fyrir mannkyn allt. 

Í gangi er það sem ég kalla „skómigustefna“, þ. e. að til þess að lækna fótkuldann í frosthörkum efnahagskreppunnar sé um að gera pissa í skóna og njóta ylsins um stund þótt það muni bitna á milljónum Íslendinga sem eiga eftir að byggja þetta land. 

Kristinn H. Gunnarsson gagnrýnir það að hinn frábæri þáttur Egils Helgasonar skuli geta farið í það far að stór hluti hans fari fram á ensku sem ekki er þýdd yfir á íslenska, vegna þess að þetta gerist í viðtölum í beinni útsendingu. 

Við þessa ábendingu Kristins má bæta því að í kjölfar viðtalanna á ensku fara fram umræður, þar sem fengin eru viðbrögð Íslendinga við viðtölunum.

Þessar umræður álitsgjafnna verða á köflum lítt skiljanleg þeim sjónvarpsáhorfendum sem ekki skildu ensku viðtölin.

Þar með getur farið svo að meirihluti þáttarins fari fyrir ofan garð og neðan hjá stórum hluta þjóðarinnar, jafnvel meirihluta hennar.  

Ég tek undir það sjónarmið Kristins að RUV sé íslenskur fjölmiðill og ég vitna einnig í þá skyldu, sem RUV gengst undir í lögum sem um það gilda og kveða á um að standa vörð um þjóðtungu okkar og láta eigendur þessa ríkisfyrirtækis njóta jafnréttis.  

Það kostar að vísu peninga að gera það og ég minnist þess tíma þegar það kostaði mikla baráttu Maríönnu Friðjónsdóttur að fá það viðurkennt, að RUV rækti jafnréttisskyldur sínar við heyrnarskerta. 

Það tók tíma að fá þessu framgengt vegna þess að menn báru fyrir sig fjárskorti. 

Á tímum vaxandi alþjóðaviðskipta er það framfaraspor og sjálfsagt og nauðsynlegt að taka viðtöl við útlendinga bæði hér heima og erlendis um þýðingarmikil málefni. 

Fyrir það á Egilll Helgason þakkir skildar. 

Í langflestum tilfellum er samt hægt að taka þessi viðtöl upp nægilega snemma fyrirfram til þess að hægt sé að birta þýðingartexta með þeim. 

Það auðveldar líka hinum íslensku gestum Egils, sem koma í þáttinn á eftir viðtölunum og eiga að láta álit sitt í ljós, að gera það án þess að misskilningur komi upp.

Að ekki sé nú talað um þá sjálfsögðu kröfu að sjónvarpsáhorfendur fái að sjá, heyra og skilja allt sem fram fer. 

Það fylgir því aukakostnaður að taka svona viðtöl upp fyrirfram en það er engin afsökun fyrir því að víkja frá lögboðnum skyldum sjónvarpsins. 

Menn segja kannski sem svo að þeir sem ekki skilji geti bara farið inn á netið síðar eða séð endursýningu um kvöldið. 

Þetta nægir ekki. Það eru ekki allir með netið. Með svona löguðu er verið að skipta þjóðinni í tvennt, annars vegar þá sem skilja allt sem fram fer og geta rökrætt um það að vild fram eftir degi, og hins vegar þá sem eru settir í nokkurskonar ruslflokk og verða bíða til kvölds.

Það verður að gæta að því að senn mun öll þjóðin þurfa að taka upplýsta ákvörðun um þetta flókna og viðamikla mál, líka þeir þjóðfélagsþegnar sem ekki eru í aðstöðu til að nema til fulls og skilja beinar útsendingar á erlendu tæknimáli fræðimanna. 

Ég vil síðan benda á einn möguleika sem við Bubbi Morthens höfum reynt að nota þegar tekin eru viðtöl á ensku í beinni útsendingu, en hann er sá að leggja þau á minnið eftir bestu getu og endursegja þau á íslensku strax í kjölfarið. 

Egill gæti líka fengið færan þýðanda til að hripa niður minnisatriði úr viðtölunum og endursegja þau á íslensku eftir á. 

Mér finnst þessar kröfur mínar ekki ósanngjarnar. Að minnsta kosti finnst mér ekki ósanngjarnt við svipaðar aðstæður að ég sinni kröfum þeirra sem ekki skilja ensku og reyni að endursegja viðtöl sem tekin eru eftir bestu getu.