Ólína Þorvarðardóttir

Ummæli (1)

•   Ólína Þorvarðardóttir // 30.9 2009 kl. 14:38

  Ég heiti Ólína Þorvarðardóttir, er þjóðfræðingur að mennt, háskólakennari og fræðimaður, fimm barna móðir og eins barns amma – búsett á Ísafirði.

  Maðurinn minn er Sigurður Pétursson, borinn og barnfæddur Ísfirðingur, sagnfræðingur og bæjarfulltrúi á Ísafirði.

  Bernska og unglingsár

  Ég er fædd í henni Reykjavík árið 1958, dóttir Magdalenu Thoroddsen og Þorvarðar Kjerúlf Þorsteinssonar. Alin upp á Miklubrautinni, gekk í Hlíðaskóla þar sem ég var undir handleiðslu þess frábæra kennara og mannvinar, Ármanns Kr. Einarssonar, rithöfundar, fram á unglingsár.

  Sem barn var ég send í sveit á sumrin – og kynntist því almennum sveitastörfum eins og þá var títt um íslensk börn. Pabbi var mikill hestamaður og ég var ekki há í loftinu þegar ég fór að vera með honum í hrossastússi. Hef átt margar góðar stundir á hestbaki í góðra vina hópi gegnum tíðina.

  Vorið 1973 fluttist fjölskylda mín vestur á Ísafjörð þar sem pabbi tók við sýslumanns- og bæjarfógetaembætti sem hann gegndi til ársins 1983. Hann dó síðar sama ár.

  Ég var einn vetur á Núpi í Dýrafirði en fór síðan í fjórða bekk í Gagnfræðaskólanum á Ísafirði þar sem Hannibal Valdimarsson réði lögum og lofum þann vetur – eftir skyndilegt fráfall forvera síns Jóns Ben. Í næstu götu var Menntaskólinn á Ísafirði nokkurnveginn nýstofnaður, þar sem sonur Hannibals, Jón Baldvin, var skólameistari. Þar hóf ég mína menntaskólagöngu haustið 1975, ólétt að fyrsta barninu mínu, Þorvarði sem fæddist 15. nóvember það ár.

  Í menntaskólanum kynntist ég manninum í lífi mínu – honum Sigga – og við höfum stigið saman ölduna upp frá því. Ég lauk stúdentsprófi vorið 1979 og strax um haustið fluttum við Siggi með Dodda syni mínum norður á Húsavík þar sem við gerðumst kennarar við gagnfræðaskólann einn vetur. Ég kenndi ensku í öllum deildum – hann stærðfræði og dönsku.

  Háskólaár og barneignir

  Árið eftir flutti litla fjölskyldan til Reykjavíkur og þá tók háskólagangan við. Ég lærði íslensku og heimspeki, hann sagnfræði og mannfræði. Við vorum bæði virk í stúdentapólitíkinni á þessum tíma – hann í stúdentaráði, ég í háskólaráði. Á þeim árum fæddust okkur þrjú börn til viðbótar, Saga 1982, Pétur 1983 og Magdalena 1985. Ég vann sem blaðamaður með skóla, en Siggi sem stefnuvottur. Ég lauk BA prófi árið 1985 – Siggi árið áður.

  Fréttamennska og fræðastörf

  Í ársbyrjun 1986 var ég ráðin sem fréttamaður á fréttastofu sjónvarpsins sem þá var eitt á markaði. Ég starfaði sem frétta- og dagskrárgerðarmaður við RÚV til ársins 1990 en þá höguðu atvikin því þannig að ég sigraði prófkjör Nýs vettvangs, stjórnmálaafls sem bauð fram til borgarstjórnar vorið 1990, og var n.k. undanfari Reykjavíkurlistans. Í framhaldi af því varð ég borgarfulltrúi í Reykjavík og borgarráðsmaður næstu fjögur árin. Á sama tíma lauk ég magistersprófi í íslensku og þjóðfræðum frá Háskóla Íslands (1992) og gerðist stundakennari í þjóðfræðum við félagsvísindadeild HÍ. Yngsti sonur minn, Andrés Hjörvar, fæddist í janúar 1994, og þar með dró ég mig út úr pólitík en helgaði mig heimilisstörfum og doktorsnámi næstu árin.

  Ég sérhæfði mig í þjóðfræðum, einkum þjóðsagnahefð, trúarháttum og sögu galdraofsókna. Doktorsritgerð mín: Brennuöldin. Galdur og galdratrú í málskjölum og munnmælum, fjallar um það efni. Hana varði ég við heimspekideild HÍ vorið 2000.

  Á meðan ég var í doktorsnámi fluttum við til Danmerkur þar sem ég var gestarannsakandi við þjóðfræðideild Kaupmannahafnarháskóla eitt ár. Við bjuggum í Gilleleje, yndislegu sjávarplássi á Norður-Sjálandi og þaðan fór ég til Kaupmannahafnar þrisvar í viku. Þetta var frábær tími og lærdómsríkur fyrir okkur öll. Siggi vann sem verkamaður í áhaldahúsi bæjarins, börnin sóttu skóla í Gilleleje og létu að sér kveða í íþróttum, hvert á sínu sviði.

  Eftir heimkomuna, síðla árs 1997, hlotnaðist mér sú ánægja að vera í hópi þeirra fræðimanna sem stofnuðu ReykjavíkurAkademíuna. Næstu árin starfaði ég sem sjálfstæður fræðimaður og háskólakennari. Árin 1999-2001 var ég starfsmaður Þjóðminjasafns Íslands, leysti þar af sem forstöðumaður þjóðháttadeildar og var upplýsingafulltrúi um tíma.

  Skólameistaratíð

  Vorið 2001 urðu þau tímamót í lífi okkar hjóna að eftir því var leitað við mig að sækja um stöðu skólameistara Menntaskólans á Ísafirði. Skólinn hafði þá verið á niðurleið um nokkurt skeið og til mín var höfðað að koma og aðstoða við uppbygginarstarf. Ég tók áskoruninni og við hjónin fluttum vestur með þau börn okkar sem enn voru í foreldrahúsum þá um sumarið. Ýmis verkefni biðu mín í skólanum. Taka þurfti á viðvarandi rekstrarhalla, vinna gegn brottfalli, reisa við heimavist sem var að lognast út af og laða að nýja nemendur. Síðast en ekki síst var andrúmsloftið erfitt á vinnustaðnum, metnaðarleysi, rígur milli manna og yfirmannaeinelti sem hafði viðgengist árum saman.

  Ég tók til starfa og fjórum árum síðar, þegar árangurinn var mældur kom eftirfarandi í ljós: Nemendum hafði fjöglað um þriðjung. Réttindakennurum hafði fjölgað úr 30% í 70%. Brottfall hafði minnkað meira en í þeim skólum sem teknir voru til samanburðar (úr 19% í 6-9% að jafnaði). Rekstrarstaðan batnaði úr 12-15% rekstrarhalla í innan við 3% rekstrarfrávik. Á sama tíma var húsnæði skólans endurnýjað, einkum heimavistin, komin var fullburða húsasmíðadeild ásamt nýrri og glæsilegri verkmenntaaðstöðu fyrir byggingargreinar. Í skýrslu Félagsvísindastofnunar HÍ um starfsumhverfi Menntaskólans á Ísafirði sem birt var í desember 2005, kom fram að Menntaskólinn á Ísafirði hafði á fimm árum skipað sér í hóp framsæknustu og best reknu framhaldsskóla landsins.

  En, þessar breytingar kostuðu fórnir og þeir brestir sem fyrir voru í starfsliðinu löguðust ekki. Ýmsir af þeim sem sátu á fleti fyrir þegar ég kom að skólanum töldu að sér vegið þegar starfsháttum var breytt og kröfur auknar. Þeir unnu aldrei með breytingunum, heldur réru markvisst á móti. Þegar upp var staðið reyndist vinnustaðamórallinn vera ókleifi hjallinn.

  Alþjóð varð vitni að ofsafenginni fjölmiðlaumræðu sem endurspeglaði mikla undirróðursstarfsemi. Ótrúlegasta fólk var dregið inn í þær deilur með tilheyrandi rógmælum og niðurrifi. Þegar ljóst var að hvorki ráðuneyti né skólanefnd höfðu í hyggju að koma stjórnendum skólans til aðstoðar þóttist ég sjá að við svo búið mætti ekki standa lengur. Ég tók þá ákvörðun – sem reyndist ekki svo erfið þegar til kom – að hætta sem skólameistari að lokinni fimm ára embættistíð, í þeirri von að umræðan um skólann myndi stillast með tímanum og árangurinn af störfum mínum myndi viðhaldast í einhverri mynd. Nánustu meðstjórnendur mínir, aðstoðarskólameistari, áfangastjóri og einn sviðsstjóri tóku sama ráð.

  Nýtt líf

  Það var léttir að komast frá Menntaskólanum á Ísafirði, það fann ég best þegar ég var hætt sem skólameistari. Nú gafst mér tími til að sinna ýmsum hugðarefnum, m.a. Vestffjarðaakademíunni sem ég átti þátt í að stofna árið 2004 og gerðist síðar formaður fyrir (www.vestakademia.is). Ég fór aftur að syngja í kór, fór að spila blak og tók til við að leitarþjálfa hundinn minn fyrir björgunarhundasveitina á Ísafirði. Skyndilega hafði ég meiri tíma en nokkru sinni til þess að sinna fjölskyldunni, börnum og barnabarni, vera í sambandi við vini og deila hugleiðingum með öðrum, t.d. hér í bloggheimum.

  Í ársbyrjun 2007 tók ég við nýju starfi fyrir Háskóla Íslands sem verkefnisráðinn sérfræðingur við Stofnun fræðasetra Háskóla Íslands. Um var að ræða tímabundið 2ja ára verkefni með aðsetur í húsakynnum Þróunar- og háskólaseturs Vestfjarða í Árnagötu á Ísafirði. Þar sinnti ég stjórnsýsluverkefnum, stundaði rannsóknir og kenndi nemendum um land allt í fjarkennslu frá Háskólasetrinu.

  Í ársbyrjun 2009 urðu svo enn þáttaskil þegar ég ákvað að gefa kost á mér í prófkjöri Samfylkingarinnar í Norðvesturkjördæmi fyrir alþingiskosningar þá um vorið. Ég hlaut annað sæti á lista flokksins, var kjörin alþingismaður fyrir Norðvesturkjördæmi þann 26. apríl 2009.

Rita ummæli