Ólína Þorvarðardóttir

Við í forsætisnefnd Vestnorræna ráðsins skiptum með okkur orðinu á Norðurlandaráðsþinginu sem nú stendur yfir.

Ég hélt mína fyrstu ræðu á þessum vettvangi í morgun. Það kom í minn hlut að tala um þemaráðstefnu þá sem haldin verður um fiskveiðistjórnunarkerfi Vestnorrænu landanna næsta ár. Fiskveiðistjórnunarkerfi landanna þriggja eru ólík. Færeyingar eru með sóknardagakerfi – svokallaða fiskidaga – Grænlendingar hafa kvótakerfi eins og við. Öll löndin standa frammi fyrir ákveðnum vandamálum varðandi fiskveiðistjórnun sína – bæði vegna verndunarsjónarmiða og arðsemissjónarmiða. Það er því til mikils að vinna að leiða saman helstu sérfræðinga á þessu sviði ásamt stjórnmálamönnum til þess að fara vel yfir kosti og galla fiskveiðistjórnunarinnar í löndunum þremur.

Síðari ræða mín fjallaði um samstarf og þróun á norðurskauti jarðar – þörfina fyrir friðsamlegt samstarf milli heimskautslandanna. Á hafsbotni norðurheimskautsins eru miklar auðlindir sem aðliggjandi lönd gera öll tilkall til, Kanadamenn, Rússar, Bandaríkjamenn, Danir (fyrir hönd Grænlendinga) og Norðmenn. Öll eru þessi lönd herveldi og sum þeirra hafa gefið í skyn að þau væru tilbúin að verja hagsmuni sína með hvervaldi (Rússland, Kananda og Bandaríkin). Það er því mikið í húfi að stuðla að friðsamlegum samskiptum milli þeirra landa sem eiga hagsmuna að gæta gagnvart norðurskautinu, og beina athyglinni að verkefnum sem til friðar horfa. Þá nefni ég til dæmis öryggi sjósiglinga og björgunarviðbúnað í kjölfar aukinna pólsiglinga sem leiðir af bráðnun heimskautaíssins.

Við Íslendingar þurfum að fylgjast vel með þessari þróun, og halda vöku okkar, því við gætum sjálf átt umtalsverðra hagsmuna að gæta, þó ekki væri nema vegna aukinna pólsiglinga. 

Á morgun mun ég fjalla um menntamál á Vestur-Norðurlöndum, einkum fjarkennslu, málefni ófaglærðra og aðgerðir gegn brottfalli. Nánar um það síðar.