Hún er reyndar óskiljanleg úr munni manns eins og Ólafs Þ. Harðarsonar sem er ekki vanur að fabúlera svona. Hann hlýtur að hafa látið sér nægja að hlusta, en ekki lesa það sem forsetinn sagði (pdf-skjalið er hér, beint af kúnni).

Ólafur Ragnar kvaðst hafa hlustað á raddir sem vildu að hann byði sig fram aftur. En „niðurstaðan“ væri samt sú að gera það ekki enda verði hann frjálsari til orðs og æðis þegar hann er hættur sem forseti.

Tveimur málsgreinum seinna notar hann orðalagið „Ákvörðun mín“ og ítrekar að hann ætli að beita sér á öðrum vettvangi.

Skýrara getur þetta ekki verið og vangaveltur um annað eru sérkennilegar.

Þær eru þó að hluta til skiljanlegar þegar þær koma frá Indefence og Advice – eða hvað þeir hétu allir þessir þjóðhollustuflokkar – sem höfðu gert Ólaf Ragnar að hálfguði sínum eftir Icesave-æfingarnar.

Það eru þó aðeins tálvonir og votir draumar. Ólafur Ragnar sagði nefnilega nei, ekki kannske, kannske.

Þessir þjóðhollu – og jafnvel við hin – ættu frekar að beina orku sinni í að finna þjóðinni forseta sem er ekki svo ófyrirleitinn að hætta stórkostlegum hagsmunum þjóðarinnar svo að hans eigin sjálfsmynd skáni eftir útreið sem hann fékk í einu áramótaskaupi.

Nefndin varð aldrei þekkt að mikilli starfsemi – raunar fremur á hinn veginn. Nema virkilega mikið lægi við.

Það rifjast upp að fyrir réttum tíu árum stóð Stöð 2 í erindrekstri við nefndina vegna þess að bæði Sjónvarpið og Skjár einn höfðu þá tekið upp nýja siði um auglýsingar inni í reglubundnum dagskrárliðum.

Útvarpsréttarnefnd hafði skömmu áður bannað Stöð 2 að gera slíkt hið sama og nú vildi stöðin fá að vita hvernig þetta væri eiginlega – hvort ekki giltu sömu reglur um alla.

Stöð 2 fékk aldrei svar við þessu erindi sínu. Útvarpsréttarnefnd var ekkert mikið að skrifa bréf. Nema náttúrlega mikið lægi við.

Á þessum sama tíma – þegar útvarpsréttarnefnd sá sér ekki fært að svara Stöð 2 – skrifaði hún nefnilega eitt bréf.

Það var til útvarpsstöðvarinnar Steríós, sem þá var á dögum. Í þætti á stöðinni hafði verið viðtal við Sigurð A. Magnússon, rithöfund á áttræðisaldri, þar sem hann sagði skoðun sína á málefnum líðandi stundar.

Það mun hafa dottið upp úr rithöfundinum að Davíð Oddsson þáverandi forsætisráðherra hefði aldrei sagt neitt sem skipti máli og gott ef hann bætti ekki við að Hannes Hólmsteinn væri „algjört ídjót.“

Þetta var auðvitað ekki fallega sagt, en Sigurður hefur löngum sagt það sem honum finnst og rökstutt það ágætlega.

Nema hvað – þarna var nú aldeilis tilefni til viðbragða útvarpsréttarnefndar, sem skrifaði útvarpsstöðinni og heimtaði upptöku af viðtalinu. Nefndin var semsagt ekki latari til verka en svo, að hún tók við sér þegar mikið lá við.

Það er svo alger aukasetning í þessari litlu frásögn að formaður útvarpsréttarnefndar þá og lengi áður var Kjartan Gunnarsson framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins.

Þetta er nú rifjað upp hér af svosem ekki neinu tilefni.

Ekki var blaðið fyrr komið út en miðbærinn fylltist af lögmönnum sem spásseruðu fram og aftur Austurstræti að því er virtist í algeru tilgangsleysi. Hver og einn hafði þó sinn tilgang með rápinu: Að láta bæinn vita að hann væri ekki þessi lögmaður sem fréttin fjallaði um.

Sagan er soldið fyndin, en líka grafalvarleg.

Á þessum tíma birtu blöðin helzt ekki nöfn manna í afbrotafréttum fyrr en þeir höfðu verið dæmdir í langa fangelsisvist. Fyrir vikið lá fjöldi fólks undir grun almenningsálits um afbrot sem það hafði ekki framið og fjölskyldur þessa fólks þjáðust vegan gróusagna sem fengu að þrífast af því að sannleikurinn kom aldrei fram. Fjölmiðlar beinlínis neituðu að segja sannleikann – þ.e. birta nöfn fólks í fréttum – og báru í alvörunni fyrir sig „tillitssemi og nærgætni.“

Lærdómurinn, sem ég hélt að blaðamenn væru fyrir löngu búnir að draga af fjölda slíkra mála, er að annaðhvort birtum við nöfn – og tökum þar með af allan vafa og komum í veg fyrir meiðandi slúður – eða lýsum viðkomandi þannig að ekki falli grunur á saklausa. „Karlmaður á fimmtugsaldri“ er dæmi um hið síðarnefnda, svo víðtækt og óljóst að það segir í raun ekkert.

Stökkvum nú fram til 2011. Um daginn kom upp enn eitt fíkniefnasmyglmálið. Fjölmiðlar sögðu frá umfangi, smyglleiðinni o.s.frv., og einhverjir töluðu um heildsölu sem flytti inn krydd og fleira. Kryddheildsalar landsins hafa því ærna ástæðu til að fara á milli fjölförnustu staða og sýna sig, líkt og lögmennirnir forðum.

En í dag gengur DV skrefinu lengra með þessari fyrirsögn: „Þekktur íslenskur poppari flæktur í stórt kókaínsmygl.“

Hversu margir skyldu nú falla undir þessa lýsingu? Ekki nema nokkrir tugir. Og skal engan undra að popparar landsins skrifi á facebook í dag hver um annan þveran: „Ég er hér! Ég er ekki í fangelsi.“

En DV bætir í og segir að maðurinn sé „54 ára nýbakaður afi“ og sitthvað fleira.

Hversu margir þekktir popparar eru 54 ára tiltölulega nýorðnir afar? Tveir?  Fjórir?

Ég er ekki nógu vel að mér um fjölskyldulíf íslenzkra poppara til að vita nákvæma svarið, en þessar tölur eru ekki ólíklegar.

Með þessar „upplýsingar“ DV í höndunum geta sögusmettur landsins nú eytt deginum í samkvæmisleikinn „Hver er maðurinn?“ með tilheyrandi gróusögum um þessa tvo eða þrjá, sem hvergi koma nálægt málinu, og fjölskyldur þeirra.

Það er aldeilis blaðamennska til fyrirmyndar.

Ríkisútvarpið spurðist á dögunum fyrir um ferð Ögmundar til Mexíkó í september. Ráðuneytið birti svarið í gær og í dag heimtar Ögmundur í staðinn upplýsingar um ferðakostnað fréttastofu Ríkisútvarpsins, „í fullri alvöru“ eins og þar segir.

Eyjan birti litla frétt um Mexíkó-ferðina byggða á upplýsingum ráðuneytisins og vísaði beint á vef þess.

Það verður Ögmundi tilefni til að skrifa hneykslunarhlaðna grein um matreiðslu. Þegar skemmtilegum myndlíkingum er sleppt eru þetta efnisatriðin í máli ráðherrans:

„Í matreiðslunni urðu utanferðir mínar á rúmu ári að utanferðum mínum á tæpu ári. Ferða- og uppihaldskostnaður tveggja manna varð í fyrirsögn að ferða- og uppihaldskostnaði eins manns – eins og ég hefði verið einn á ferð. Ferð sem tók rúma viku varð að fimm dögum þegar reikna átti kostnað fyrir hvern dag fyrir mig einan! Þannig varð fimm hundruð þúsund króna ferð að milljón króna-ferð!!“

Þarna tekst Ögmundi að hafa þetta nokkurn veginn allt rangt. Í ekki lengra máli.

Í tilkynningu ráðuneytisins eru taldar upp ferðir hans frá nóvember 2010 til október 2011. Það er tæpt ár síðast þegar ég fletti því upp.

Í fréttinni kemur tvisvar skýrt fram að Ögmundur hafi ekki verið einn á ferð.

Ferðin var sögð hafa tekið fimm daga af því að svo segir í tilkynningu ráðuneytisins. Nú upplýsir Ögmundur að ferðin hafi verið miklu lengri. Er ekki rétt að hann eigi orðastað við þann sem skrifaði tilkynninguna, í stað þess að saka Eyjuna um að fara rangt með?

Og ferðin var aldrei hálfrar milljón króna ferð, heldur rúmlega milljón króna ferð, eins og sagði í tilkynningu ráðuneytisins. Einmitt af því að það voru tveir á ferð, eins og stóð skýrt í fréttinni. Varla átti Eyjan að helminga upphæðina og leyna því að upplýsingafulltrúinn var með í för? Það hefði sannarlega verið hugmyndarík matreiðsla.

En ég er sumsé soldið hissa á jafnvægisleysi ráðherrans yfir algeru smámáli. Það mætti halda að hann hefði slæma samvizku út af þessari Mexíkó-ferð, en það er áreiðanlega tilefnislaust.

——

P. S. Af því Ögmundi er umhugað um smáatriði, þá er hér vinsamleg ábending: Næst þegar ráðuneytið sendir frá sér lista yfir fundi og ráðstefnur ráðherrans erlendis, er þá ekki rétt að telja með fundi hans með brezkum ráðherra og þingmönnum í síðustu viku? Annað býður heim grunsemdum um matreiðslu.

Í sumar komst ég að þeirri niðurstöðu að ekki ætti lengur að láta ósvarað gallinu sem stundum rennur út af lyklaborði þeirra sem skrifa á vefinn amx. Það mætti ekki að láta þá komast upp með ómerkilegheitin og óhróðurinn sem þeir eru löngu þekktir af, ef við ætluðum einhvern tíma að taka aftur upp þokkalega siðaða umræðu í samfélaginu.

Ég fór semsagt nokkrum orðum um þetta á þessum vettvangi, við litla hrifningu vina þeirra og vandamanna.

Jæja. Ég er svei mér ekki frá því að efnið á amx hafi skánað síðan. Sú siðbót er áreiðanlega ekki mér að þakka – væntanlega hafa þeir sjálfir skilið að þeir voru komnir langt út yfir öll mörk.

Eitt hefur þó ekki breytzt. Það er hinn næstum perverski áhugi sem þeir félagar hafa á einkahögum fólks, sem þeir reyna svo að nýta sér í pólitísku skæklatogi. Oftast snýst þetta um fjárhag fólks, en jafnvel líka um útlit eða fjölskylduhagi.

Þannig er Egill Helgason aldrei nefndur án þess að tekið sé fram hvað hann fái borgað fyrir vinnuna sína og upphæðir eru útlistaðar næstum upp á aukastaf. Sama gildir um Þorvald Gylfason, svo bara þeir tveir séu tilgreindir.

Jæja. Þetta er löngu staðfest syndróm, en þangað til síðsumars hafði ég ekki staðið hyskið á amx að því að notfæra sér sjúkdóma fólks í pólitískum tilgangi.

Já. Veikindi fólks. Því að það reyndu þeir.

Formála lýkur.

Hann Þráinn okkar Bertelsson datt í það úti í Færeyjum snemma í sumar. Það var löngu vitað að Þráinn er alkóhólisti eins og tugþúsundir annarra Íslendinga – hann hefur sjálfur sagt heiðarlega frá þeirri glímu í frábærum bókum.

En Þráinn datt semsagt í það og þegar heim kom sótti vinur hans, Össur Skarphéðinsson, hann á flugvöllinn og skutlaði honum upp á Vog, þangað sem Þráinn sótti sér bata. Eins og gerist og gengur.

Þessi tíðindi spurðust, eins og fréttir berast iðulega af högum fólks, án þess að neinn gerði veður út af því. „Þráinn féll og fór upp á Vog. Gott hjá honum. Gangi honum allt hið bezta,“ hygg ég að flestir hafi hugsað. Og ekki held ég að neinum hafi dottið í hug að gera þetta að opinberu umfjöllunarefni.

Við vissum ekki þá, að Þráinn myndi gera það sjálfur og úr yrði það sem lítur út fyrir að vera enn ein snilldarbókin, svo sem lesa má um hér.

Jæja.

Síðsumars tók DV að sér að segja frá einhverjum afrekum Össurar, sem ég man ekki lengur hver áttu að hafa verið. Þau urðu amx náttúrlega tilefni til skætings og allt í góðu með það, því að allt var það innan siðsamlegra marka.

Nema hvað færslunni lauk á þessari setningu:

„Reynir [Traustason ritstjóri DV] ætti frekar að segja lesendum sínum frá því þegar Össur sótti Þráinn [svo] Bertelsson vin sinn við heimkomu frá Færeyjum í sumar, þar var um alþýðlegt góðverk að ræða.“

Mér hnykkti töluvert við þegar ég las þetta. Í kjarna sínum er setningin nefnilega svona: „DV ætti frekar að segja frá því að Þráinn fyllibytta og ræfill Bertelsson hafi dottið í það og sé kominn í meðferð.“

Að baki var sirka þessi þankagangur: „Þarna náðum við honum, hnje hnje. Helvítis aumingjanum.“

Í samræmi við það sem áður sagði – að amx megi ekki komast upp með hvaða sóðaskap sem er – sendi ég þeim bréf þar sem sagði m.a.:

„Þar sem í hlut eiga ráðherra í ríkisstjórn Íslands og alþingismaður óskar Eyjan eftir nánari upplýsingum um þennan atburð, atvik eða verknað.

Hver voru þau málsatvik sem hér er lýst? Í hverju fólst góðverkið?“

Þegar ekki barst svar var fyrirspurnin ítrekuð. Það hefur ekki borizt enn.

——–

Hyski er stórt orð. En stundum eiga önnur ekki við.

Það var þessi röksemdafærsla:

1) Í tillögum stjórnalagaráðs er gert ráð fyrir miklum breytingum á hlutverki forseta Íslands. (Ég læt vera hvort forsetinn oftúlkaði þessar breytingar, það er önnur saga.)

2) Það verða forsetakosningar næsta sumar.

3) Breytingar á hluverki forsetans verða að vera komnar á hreint „í tæka tíð,“ þ.e. fyrir forsetakosningar. Annars verða þær „algjör óvissuferð.“

4) Þess vegna verður þingið að taka afstöðu til og afgreiða tillögur stjórnlagaráðs fyrir forsetakosningar.

Þetta lítur út fyrir að vera þokkalega skynsamlega mælt, er það ekki?

Nei – því á málflutningnum er alvarlegur skavanki: Breytingar á stjórnarskrá – eða ný stjórnarskrá – taka ekki gildi fyrr en tvö þing hafa samþykkt breytingarnar og þingkosningar farið fram á milli. Um þetta er kveðið á í gildandi stjórnarskrá og mér vitanlega hefur enginn lagt til að hún verði sniðgengin.

Auðvitað veit Ólafur Ragnar að svona er þessu háttað og hann nefndi það meira að segja snemma í ræðunni sinni.

Það sem forsetinn bað um – að hlutverk forsetans í nýrri stjórnarskrá verði komið á hreint fyrir forsetakosningar – mun því ekki gerast nema nýsett þing klári málið á handahlaupum og svo verði kosið nýtt þing í vor, sem samþykkir nákvæmlega sömu breytingar fyrir 30. júní á næsta ári.

Er forsetinn virkilega að fara fram á það? Það hlýtur eiginlega að vera, því að óvitlaus er Ólafur Ragnar Grímsson alveg.

Hann varð ástfanginn af henni og lagði á sig tvær ferðir til Íslands til að hitta hana. Í bæði skiptin – að hans sögn – skrökvaði hún sig einhvern veginn út úr stefnumótinu og loks rann hinn sári sannleikur upp fyrir honum: Ástin var lygi frá upphafi til enda og hann er niðurbrotinn maður.

Þetta er sorgleg saga enda virðist konan, sem kallaði sig Karen, hafa leikið sér að tilfinningum mannsins af fullkomnu miskunnarleysi.

Núnú. Svona fréttir úr hversdeginum eiga fullt erindi við fólk og kenna okkur vonandi að umgangast fólk á vefnum með varúð og að kenna börnunum okkar slíkt hið sama.

En þessi saga er flóknari og kemur þá að annarri alvöru málsins. DV tók nefnilega að sér í dag að birta skírnarnafn konunnar og hefur það eftir Bandaríkjamanninum, ásamt þessari lýsingu:

„Karen heitir í rauninni [xxx], [xx] ára kona, sem býr með foreldrum sínum í dreifbýli á Íslandi í grennd við borg. Hún hefur glímt við geðræn vandamál, þar á meðal geðhvarfasýki og mikið þunglyndi.“ (Ég sleppi nafni og aldri af ástæðum sem skýrast hér á eftir.)

Hvað er nú athugavert við þetta?

Í fyrsta lagi: Við höfum ekki hugmynd um hvort það þessi Bandaríkjamaður segir satt, hvorki um sögu hans né nafn konunnar, og enginn fjölmiðill, sem um málið fjallar, virðist hafa leitað staðfestingar á því. Það hefur að minnsta kosti ekki komið fram.

Í öðru lagi: Lýsingin á konunni er þannig, að það þarf ekki nema mína blaðamannahæfileika til að að komast að því að til greina koma tvær. Kannske bara ein, en það fer eftir skilgreiningu Bandaríkjamannsins á „borg“. Hann notar reyndar orðalagið „near a major city“, sem bendir til þess að hann eigi við Reykjavík en haldi líka að hér sé fleiri en ein „city“.

Í þriðja lagi: Ef tvær koma til greina, hvernig dettur DV í hug að fella grun á hina, sem er saklaus (ef sagan er á annað borð sönn)? Ég er hlynntur nafnbirtingum, en eitt skilyrði þeirra er að þær séu svo nákvæmar að aldrei falli grunur á saklausa. Um hitt eru of mörg ömurleg dæmi og þessi regla ætti reyndar að vera eitt það fyrsta sem ritstjóri DV kennir blaðamönnum sínum.

Í fjórða lagi: Ef aðeins ein kemur til greina (sem er líklegra), hvernig dettur DV í hug að hafa eftir svo alvarlegar ávirðingar á nafngreinda konu, án þess að hafa hugmynd um hvort þær eiga við rök að styðjast? Veit DV betur en svo, að sagan sé uppspuni frá rótum og þessi Bandaríkjamaður sé sjúklegur lygari, en ekki konan?

Í fimmta lagi: Ef lýsingin á konunni er rétt, þá er hún alvarlega veik – geðhvarfasýki er hræðilegur sjúkdómur – og ræður ekki gerðum sínum. Hvernig dettur DV í hug að birta nafn alvarlega veikrar konu ásamt ávirðingum sem blaðið hefur ekki fengið staðfest að séu réttar? Og jafnvel þótt réttar væru?

Í sjötta lagi: Veit DV fyrir víst að þessi maður, sem kallar sig Jason Goldberg á vefnum, sé til, en heiti ekki í rauninni John Smith?

Ég gæti haldið áfram, en kjarni málsins er þessi:

Það á alltaf að segja hverja sögu eins og hún er, með nafn- og myndbirtingum nema sérstakar ástæður komi til. Í þessu máli hefur DV hins vegar dottið í alla pytti sem hægt er að hugsa sér.

Vonandi hefur það ekki valdið saklausu fólki óbætanlegum skaða.

Ólafur Ragnar

Forsetinn er í ESB-andstöðustuðinu sínu, en kjarninn í hans máli er þessi:

Úr því að Evrópubúar geta keypt hér jarðir athugasemdalaust, af hverju látum við þá svona við Kínverja og Indverja? Þetta eru hin rísandi efnahagsstórveldi heimsins. Við eigum ekki að reka einhverja „evrópska sérhagsmunastefnu.“

Ég er sammála forsetanum í prinsippinu – kapítalistar eru jafngóðir og jafnslæmir, óháð því hvaða ríkisfang þeir hafa og hvaða vegabréfi þeir veifa.

Við eigum að setja almennar reglur, líkt og lögin sem nú gilda um landnotkun og nýtingu, – jafnvel herða á þeim – en þess utan á ekki að skipta nokkru máli hvort maðurinn heitir Huang, Hnefill eða Hussein.

En prinsippfesta forsetans er ekki meiri en svo, að hann kallar evrópska fjárfesta „peningaöfl“ en annarra þjóða kvikindi „heiðarlega menn.“

Það er bara ekki rétt nálgun, eins og það heitir á pólitísku. Sama hversu mikið maður er á móti ESB.

Ögmundur

Ögmundur Jónasson hefur ekki tjáð sig um málið síðan hann skrifaði svar við þessum skætingi hér. Megininntakið í svarinu er að ég sé frjálshyggjumaður (sem særir mig holundarsári), en muninn á Evrópubúum og öðrum afgreiðir hann svona:

„Menn hafa sagt sem svo: „Kínverjar gætu auðveldlega stofnað fyrirtæki í EES og keypt Grímsstaði á Fjöllum þannig“. Ef sú leið er farin, þá lýtur það fyrirtæki sem staðsett er í EES lögum og reglum EES, auk þess lands sem það er staðsett í. Það er þess vegna ekki bara bakdyraleið, það er beint inn um aðaldyrnar hvað varðar réttindi og skyldur.“

Það er nú svo.

Ég ætla ekki einu sinni að nefna kanadíska fyrirtækið Magma, sem einmitt stofnaði skúffufyrirtæki í Svíþjóð til að geta keypt hlut í orkuvinnslunni á Suðurnesjum í samræmi við EES-reglur, málið sem VG hamaðist út af mánuðum saman og hamast jafnvel enn, og sumir vildu gera að tilefni stjórnarslita.

Er sá gjörningur nú orðinn leið „beint inn um aðaldyrnar hvað varðar réttindi og skyldur“?

(Ég freistast ekki heldur til þess að velta fyrir mér hvernig sama leiðin getur verið „ekki bara bakdyraleið“ heldur líka „beint inn um aðaldyrnar.“ Við Ömmi fórum ekki í sama arkitektaskóla.)

En, já – sleppum Magma.

En í orðum Ögmundar liggur líka að þetta kínverska fyrirtæki Huangs myndi ekki lúta íslenzkum lögum, af því að það er ekki í EES. Hvernig má það vera? Hér er fjöldi erlendra fyrirtækja, bandarískra og alls konar, sem öll lúta íslenzkum lögum og reglum – og sem betur fer.

Hvað á ráðherrann eiginlega við? Sótti Kínverjinn líka um undanþágu frá íslenzkum lögum almennt og yfirleitt? Vill hann ekki gangast undir þau réttindi og skyldur sem íslenzk lög setja?

Ögmundur hlýtur að birta bréfið frá Kínverjanum, þar sem sú krafa er sett fram. Nema það hafi lagzt þoka yfir hugsun ráðherrans í smástund.

Og svo Bjarni

Það tók Bjarna Benediktsson nokkra daga að koma sér upp skoðun í málinu og hún birtist þá svona í dag:

„En er það sjálfsagt og eðlilegt að menn geti keypt stórar jarðir og jafnvel hundruð ferkílómetra lands? Það finnst mér ekki.“

Þetta er stór yfirlýsing, því að alls konar fólk á nú þegar og getur keypt stórar jarðir og jafnvel hundruð ferkílómetra lands. Til að breyta því þyrfti ekki bara að segja upp EES-samningnum, heldur breyta íslenzkum lögum líka – jafnvel taka  of stórar jarðir eignarnámi.

Þetta veit Bjarni og bætti þess vegna við þessu hér:

„Eitt sem horfa ber til er hvort íslenskir ríkisborgarar njóta slíks réttar í heimaríki viðkomandi.“

Þetta setning er merkingarlaust pjatt, en einhverja skoðun varð Bjarni að hafa – þótt enn sé óljóst í hverju hún felst öðru en því, að stærðin skiptir máli.

Gamanaðessu.

Nú hef ég hlustað tvisvar á viðtal við þig í Kastljósinu í gærkvöldi og er þó engu nær um hvaða stefnu þú vilt marka um stöðu Íslands í okkar hættulega heimi.

Hér er engu öðru um að kenna en greindarskorti mínum. Viltu því vera svo vænn að stafa betur ofan í mig fáein atriði?

Land í einkaeigu

Langflestar jarðir á Íslandi eru í einkaeigu og hafa verið frá upphafi byggðar. Þeim fylgja réttindi og hlunnindi, m.a. vatnsréttindi. Eignarlandi fylgja sumsé margvísleg verðmæti og réttur til að nýta þau.

Af þessu virðistu hafa áhyggjur. Þú vitnaðir sérstaklega í lög því til stuðnings og sagðir að þau væru álíka vitlaus og lagaramminn um fjármálakerfið á árum áður.

Nú spyr minn kjáni: Hvað viltu gera í þessu, Ömmi minn? Viltu taka jarðirnar eignarnámi? Eða kannske bara jarðir þar sem verðmæti er að finna? Jafnvel bara nýtanleg verðmæti, en að melarnir og mýrarnar verði í einkaeigu?

Þú sagðir nefnilega um Grímsstaði á Fjöllum: „Landið er náttúrlega þannig þarna, að það á að vera okkar allra.“

Við höfum blessunarlega sett alls kyns lög um náttúruvernd og nýtingu sem takmarka rétt landeigenda til umgengni við landið, en mér heyrist þú vilja ganga lengra og að ríkið eignist þetta allt saman.

Svoleiðis eignarnámsstefna er ábyggilega nothæf skoðun (það finnst þeim í Kína og fannst áður í Sovét), en mikið væri gott að þú segðir það þá skýrt.

Og hvað viltu borga fyrir þetta – því væntanlega viltu ekki fara kínversku og sovézku leiðina og senda eigendurna beint í gúlagið og gálgann? Verðmiðinn fyrir Grímsstaði er að minnsta kosti kominn – einn milljarður. Áttu ekki örugglega fyrir hinum jörðunum líka?

Segðu mér nú endilega hvernig þetta ætti að vera.

Blessað þjóðernið

Svo sagðirðu þetta:

„Ég tel að það eigi að horfa á þetta óháð þjóðerni. […] Það skiptir máli ef eignarhaldið síðan fer úr landi, þannig að það er ekki alveg sama hvort það eru íslenzkir aðilar eða erlendir. Vegna þess að eignarréttinum fylgja önnur réttindi, þar á meðal réttur til eignar og nýtingar á auðlindum, og það skiptir máli ef við setjum það út úr landinu og það eigum við að fara mjög varlega í.“

Um þetta hef ég bara fáeinar spurningar.

Farðu aftur fyrir mig með þessar tvær setningar: „Ég tel að það eigi að horfa á þetta óháð þjóðerni“ og „Það er ekki alveg sama hvort það eru íslenzkir aðilar eða erlendir.“

Hvernig rímar þetta nú? Að mál eigi að nálgast óháð þjóðerni, en samt skipti þjóðernið höfuðmáli?

Geturðu verið ögn skýrari, gæzkur minn?

Það var þarna sömuleiðis þetta hér: „Það skiptir máli ef við setjum það [réttinn til að eiga og nýta landið] út úr landinu og það eigum við að fara mjög varlega í.“

Af því að ég veit að þú ert víðlesnari en ég, manstu hvað stendur í EES-samningnum? Ef Pólverji eða Ítali vildu kaupa Grímsstaði á Fjöllum, þá væri ekkert því til fyrirstöðu, alveg eins og þú gætir keypt þér ólífujörð í Frakklandi. Málið væri ekki einu sinni á borðinu þínu og þú værir ekki í neinu viðtali í Kastljósinu um að þú vildir verja íslenzka hagsmuni fyrir útlendingum.

Hver er stefnan, Ömmi minn? Viltu segja upp EES-samningnum? Svo að Evrópubúar geti ekki keypt hér jarðir?

Það hefur að vísu örlað á þeirri skoðun í fyrri skrifum þínum, en ertu ekki til í að segja það bara upphátt, ef þér finnst það?

Eða getur verið að þjóðernið skipti þrátt fyrir allt mestu máli? Ég spyr, af því að þú hefur gefið gervallri kínversku þjóðinni, þetta eitthvað á annan milljarð manns, lyndiseinkunn og sagt það fólk allt stjórnast af heimsyfirráðahvöt.

Að vísu sagði Jón Ormur Halldórsson í sama Kastljósi í gær, að sú hugsun væri „dálítið mikið út í hött,“ en hvað veit hann sosum?

Svo er það marxisminn

Að lokum: Einu sinni las ég í marxískum fræðum, að barátta alþýðunnar gegn auðvaldinu væri alþjóðleg, hún ætti sér engin landamæri. Þess vegna væru ekki bara „þjáðir menn“ heldur í „þúsund löndum“ líka og að alþjóðleg samvinna væri eitt mikilvægasta leiðarhnoð jafnaðarmanna.

Þessi texti var reynar á útlenzku, sem ég les ekki mér til gagns, og hef áreiðanlega misskilið enda urðu ríki kommúnismans ein mestu þjóðrembusamfélög sögunnar og eru enn, þau sem hjara.

Mér sýnast samt skoðanir þínar í Kastljósinu staðfesta að þetta hafi verið vitleysa í mér og bið þig þess vegna upplýsa mig, því í þeim fræðum ertu sannarlega betur lesinn en margur annar:

Hvaðan kemur þér sú hugmynd að íslenzkir kapítalistar (eða landeigendur) séu betri en útlenzkir kapítalistar? Eða svo umorðað sé: Að útlenzkir kapítalistar séu verri en íslenzkir?

Eru þetta reynsluvísindi? Kennir Íslandssagan okkur þessa lexíu? Er þetta kannske lærdómur sem þú dregur af Hruninu?

Eru aðrar þjóðir Evrópu kúgaðri og undirokaðri – ófrjálsari? – en við hér uppi á Íslandi? Fara kapítalistar á Íslandi betur með fólk? Ættu íslenzkir bankar jafnvel að vera fyrirmynd annarra í heiminum?

Seg mér nú ef satt er, því það er svo margt sem ég hvorki veit né skil.

Vonandi gefurðu þér nú tóm til að svara einhverju af þessu. Ég lofa því reyndar ekki, að við svörin kvikni ekki nýjar spurningar, því að eins og þú veizt er heimskan botnlaus hít.

Baráttukveðjur,

Kalli

Að vísu kom í ljós, ef tekið er mið af athugasemdum við greinina, að helftin hefur ekki skilið hvað ég átti við, en þannig hefnist manni fyrir að skrifa ekki nógu skýrt.

Þeirra vegna er rétt að ítreka kjarna málsins.

En fyrst þó þetta: Nú hafa hinir nafnlausu smáfuglar vefjarins amx.is beðizt afsökunar á að hafa dregið í efa að Össur Skarphéðinsson hefði samúð með Norðmönnum í þjóðarsorg þeirra. Gott hjá þeim. Eða hvað?

Gamall textarýnir rekur augun í þetta orðalag í afsökunarbeiðninni: „Af hvísli smáfuglanna mátti skilja að Össur væri ekki einlægur í samúð sinni með Norðmönnum.“

Uh – nei. Í skrifum smáfuglanna var ekkert sem „mátti skilja“ eða misskilja. Þar stóð orðrétt:

„Össur sendi samúðarkveðjur til Noregs og þóttist harmi sleginn.“ Skýrara getur það ekki verið. Svo var bætt í: „Smáfuglarnir telja að hér sé á ferð einhver mesta hræsni seinni tíma í íslenskum utanríkismálum.“

Er eitthvað hér sem „mátti skilja“ á annan veg en það var skrifað?

Ég ætla að leyfa mér að efast um einlægnina í slíkri afsökunarbeiðni þangað til ég sannfærist um annað.

Össur hefur fengið hættulegri spjótalög en þetta og þarf ekki mína aðstoð við að verjast þeim enda er persóna hans algert aukaatriði.

Aðalatriðið er þetta: Komment smáfuglanna var ekki eitthvað sem þeir misstu út úr sér alveg óvart, ekki eitt einstakt dæmi um „skammarlegt og ósmekklegt“ orðalag sem þeir dauðsjá nú eftir.

Um það var einmitt fyrri grein mín – eða átti að vera. Ummælin á amx féllu í samhengi. Þau voru birt í samhengi langrar sögu ófyrirleitinna og rætinna skrifa, uppnefna, ályga og óhróðurs sem allir lesendur vefjarins eru fyrir löngu orðnir gáttaðir á.

Ummælin féllu í samhengi þess að Ögmundur Jónasson var sagður bera ábyrgð á stalinískum sýndarréttarhöldum yfir pólitískum andstæðingum, íslenzkri verkalýðs- og vinstrihreyfingu var líkt við Ku Klux Klan og forystumenn Vinstri grænna sagðir sækja pólitískar fyrirmyndir og leiðarhnoð til alræðisríkja austan járntjalds.

Þetta eru bara örfá dæmi af löngum – mjög löngum – lista.

Höfundar og aðstandendur vefjarins hafa fyrir löngu skrifað sig burt frá siðlegri umræðu í samfélaginu. Nýjustu ummælin – skrifuð þegar byssurnar voru varla þagnaðar í Noregi – voru engin tilviljun eða óhapp.

Þau voru ekkert slysaskot í Palestínu.

Þau voru algerlega í karakter við annað sem birzt hefur á vefnum.

En nú verður að gæta sanngirni: Það eru ekki bara aðstandendur amx sem hafa búið þetta samhengi til þótt þeir hafi gert það að sérgrein sinni.

Ég nefndi líka í grein minni að sorinn á amx væri „af sama meiði og sumt heimsku- og hatursruglið sem stundum birtist í athugasemdakerfinu hér á Eyjunni.“ Þetta virðist hafa farið framhjá flestum enda var ég í margra huga bara í skærum við pólitíska andstæðinga í skrifum mínum.

Betur að lífið væri svo einfalt.

Í hartnær þrjú ár höfum við umborið hatur, hótanir og svívirðingar í nafni tjáningarfrelsis og lýðræðis. Við höfum líka umborið að fólk safnaðist saman við heimili stjórnmálamanna (nei: stjórnmálakvenna) og hefði þar uppi ógnandi tilburði í návist saklausra barna.

Það er nánast daglegur viðburður að nafngreint fólk sé sakað um landráð, föðurlandssvik, því hótað og allra handa óhroða ausið yfir það.

Það þarf ekki að rekja dæmin. Við þekkjum þau of vel.

Vonandi er afsökunarbeiðni amx ein vísbending um að kannske geti þetta skánað.

Ég ætla ekki að treysta því. En það má vona. Hvert skref í rétta átt er mikilvægt skref.

—————

P.S. Það hvarflaði að mér í ljósi ofansagðs að leyfa ekki athugasemdir við þessa grein. Athugasemdir við síðustu grein ættu að vera næg röksemd fyrir því. Ég er hreint ekki viðkvæmur fyrir svívirðingum um sjálfan mig – þykir að vísu skemmtilegra að þær séu sæmilega stílaðar – en ég vil sérstaklega þakka þeim sem kallar sig Örn Johnson fyrir kveðjurnar til látinna foreldra minna, sem hann sendi þeim undir miðnættið í gærkvöldi.

P.P.S. Um ellefuleytið í kvöld ákvað ég að loka fyrir athugasemdir. Réttmæti þeirrar ákvörðunar metur hver fyrir sig.