Jónas Bjarnason

Arabarnir eiga það bágt, það má nú segja. Þótt rætt hafi verið um arabíska vorið, þá hefur ekki mikið komið út úr því. Það hafa orðið byltingar í Túnis, Egyptalandi, Líbýu, Jemen og nú er innanlandsstyrjöld í Sýrlandi. Þótt Rússar vilji ekki viðurkenna það. Þeir eru nýbúnir að selja Assad vopn fyrir 4 milljarða dollara. Ætli Assað ætli ekki að nota vopnin gegn sínu fólki? Áreiðanlega. Arabaleiðtogarnir kaupa vopn, sem eru bara notuð gegn eigin fólki. Annað hvort í átökum eða til að ógna almenningi frá því að gera uppsteit. Flest er þeirra óhamingju að vopni. Og hræsnin í Rússum í SÞ er alveg agaleg. Þeir hafa hótað að stöðva ályktun ef þa kemur fram krafa um að Assad hverfi frá völdum.

Hvað kom í ljós eftir að forseti Túnis hrökklaðist frá völdum? Hann hafði stolið ógnarféi frá þjóð sinni. Svona rétt eins og Mubarak. Egyptar vilja láta taka hann af lífi. Hann hafði stolið mjög miklum verðmætum. Hvað gengur að þessum mönnum? Og svo var það Gaddafi í Libýu. Allir muna hvað gerðist með hann. Hann barðist til síðasta manns og féll svo sjálfur. Þetta eru brjálaðir menn. Að nota vopn landsins til að berjast við uppreisnarmenn, sem voru orðnir mjög fjölmennir. Það var þá einsýnt að Gaddafi léti í minni pokann en samt barðist hann með sínu liði.

Og forseti Jemen berst við sína þjóð. Málin hafa gengið fram og til baka þar, en ekki er ljóst hver staðan er núna. Stundum var sem forsetinn væri búinn að tapa og kominn burt, en hann var þá slasaður og kom til baka þegar hann hafði lagast. Og svo héldu menn áfram að berjast. Jemen er mjög fátækt land og fátækasta arabalandið. En forsetinn hafði stolið mjög miklu fé, það er ljóst. Hvað annað? – Og Palestínumenn eru og voru mjög fátækir. Ekki eiga þeir olíu. En þegar Arafat lést kom í ljós, að hann hafði líka stolið mjög miklu féi og hann átti stórar fúlgur í Sviss og víðar, í dolluru og evrum. Margir höfðu dásamað Arafat og töldu hann réttsýnan baráttumann fyrir kjörum landa sinna og réttindum gegn Ísrael. Sérstaklega vinstri menn voru þessarar skoðunar. Þvílík vonbrigði. Arafat bara einn drulluhalinn í viðbót. Kannski ekki alveg eins mikill og allir hinir.

Halda menn að Assad Sýrlandsforseti hafi rænt þjóð sína? Það fæst engin vitneskja fyrr enn hann hefur verið hrakinn frá völdum. Ritari þessara lína er ekki í miklum vafa um að svo er. Og að Assad mun nota herinn til síðustu patrónu gegn þjóðinni. Af hverju eru Sýrlendingar svona blóðþyrstir? Alveg frá tímum Assýríumanna í gegn um aldirnar hafa Sýrlendingar, eða Aramear, verið harðir af sér og blóðþyrstir. Jesús Kristur talaði arameisku eða sýrlensku þess tíma. Assýríumenn hernámu einu sinni Gyðinga eins og Babýlóníumenn höfðu gert, en þeir voru alls ekki illgjarnir gagnvart Gyðingum, sem fengu að fara til Ísrael eftir töluverðan tíma.

Eftir eru Marokko og Alsír. Þessi lönd eru miklu nær þvi að vera lýðræðisleg. Þau nutu Frakka um stjórnarfar, en samt eru mál þar alls ekki í lagi. Uppreisnir geta orðið þegar kröfur um nútímalega stjórnarhætti verða orðnar háværar. Í Marokko er Hassan kóngur með sitt slegkti.  Ekki er vitað hvort hann hefur orðið fingralangur, en það verður að bíða eftir því að hann fer frá. – Abdelaziz Bouteflika er nú einskonar forseti í Alsír, en mál hafa verið skrautleg þar í langan tíma. Alsíringar áttu í langvarandi stríði við Frakka fyrir nokkrum áratugum og á seinni árum hafa verið uppreisnir. Ástandið þar er því viðkvæmt og brothætt.

En hvað með kónga og sheika í hinum arabalöndunum? Saudi-Arabíu, Kuwait, furstadæmunum eða emirötunum? Þar flýtur alls staðar olía nema í Dubai, sem byggir á verslun og alþjóðaviðskiptum. Og njóta líklega næstu landa, sem eru á kafi í olíuhagnaði. Og allir prinsarnir í þessum löndum eru næstum óteljandi. Og á kafi í peningum. Hafa kóngarnir eða sheikarnir eða emírarnir stolið peningum frá þjóðum sínum? Nú geta menn spurt. Lög í þessum löndum eru á þann veg að kóngarnir eiga allt eða flest. Þessvegna geta þeir tekið þá peninga eins og þeir vilja og sennilega bara stutt sig við lög. En lögin eru væntanlega óviðsættanleg á okkar vísu.

Að svo komnu er nokkurn veginn hægt að mynda allsherjarreglu:  Í arabalöndunum fer pólitískur metnaður saman með græðgi í peninga eða önnur verðmæti. Og það má segja, að leiðtogarnir, sem hafa kannski stolið völdum, hafa líka stolið verðmætum. Eða eru erfðakonungar, sem hirða þá peninga sem þeim sýnist. – Já, þetta er sorglegt. Stjórnmálamenn eins og Gandhi eða Nehru hafa ekki sést við völd í arabalöndunum. En hvernig er þessum málum háttað hér í norðrinu?