Bréf Landsbankans um Icesave

„Þegar bankarnir hrundu mætti Seðlabankastjóri Íslands í fjölmiðla og fullyrti að Íslendingar ætluðu sko hreint ekki að fara að greiða skuldir óreiðumanna í útlöndum…Og .. við fengum á okkur hryðjuverkalög…“

Ertu að meina að þessir tveir atburðir hafi tengst?
Og ef svo er, á hverju byggirðu það?

bk

Bíddu nú við Gústaf. Vorið 2008 sendir Landsbankinn bréf út um allan heim þar sem því er haldið fram að 35000 pund séu tryggð af Íslendingum og það án tafar í tilfelli hruns. Embættismenn og stjórnmálamenn hendast út um heiminn til að segja að allt sé í lagi á Íslandi: Haldið áfram að versla við íslenska banka – þeir eru frábærir. 2-3 mánuðum síðar hrynur kerfið og fyrsta viðbragð frá Íslandi: Aðeins innistæður Íslendinga eru tryggðar.

Bretar gátu ekkert annað en sett á okkur hryðjuverkalög! Við höguðum okkur eins og glæpamenn!

Já já, í ljósi sögunnar merkilegt.

Taka vel fram að ísland sé eð gott lánshæfismat.

“Iceland as a country enjoys the highest possible credit rating (AAa)…”

Óbeint sagt eða gefið í skyn að auðvelt verði að bakka upp sjóðinn og engin töf á borgun lágmarksins – enda er tekið fram að engin töf verði á borgun (en að vísu sagt að ólíklegt sé að til þess komi o.s.frv)

Og svo les maður, áður en túlkun hefst – ekki satt?

„„Like investors with any UK bank, Icesave customers receive full deposit protection of up to £35,000 (£70,000 for joint customers). This deposit protection is provided by the Icelandic compensation scheme and topped up from the UK financial compensation scheme.“

Síðasta setningin „topped up from the UK financial compensation scheme“ þýðir að það sé lögbundin lámarkstrygging – sem tryggð er af íslenska innstæðutryggingasjóðnum. Síðan er restin „topped up“ af breska innstæðutryggingasjóðnum, en bretar hófu að hækka tryggingu á innstæðum, fyrst upp í 35 þús pund og svo upp í 50 þús pund.

Þannig að nei – Landsbanki var ekki, líkt og Grímur heldur fram og Helga Vala líka reyndar, að halda því fram að 35 þús pund séu tryggð af íslenska innstæðutryggingasjóðnum, íslenska ríkinu eða Íslendingum.

….borguð med det samme!

Ég er viss um að Maddof hafi sent sínum fjárfestum svipuð bréf um hversu öruggt allt hans svindl var en það þíðir ekki að bandaríski ríkiskassinn sé ábyrgur.

Fóru bandarískir ráðamenn um lönd til að kynna það hvað hann var öruggur?

Þar liggur efinn, meðal annars. Ég varð svo hugsi við lestur þessa bréfs að ég skrifaði pistil á bloggið mitt, aldrei þessu vant.

Punkturinn um innstæðutryggingarnar er mjög athyglisverður.

Á þessum tímapunkti höfðu sparifjáreigendur í útibúi erlends banka einkum áhyggjur af tvennu:

1. Nutu þeir fullrar tryggingar skv. breskum lögum eða aðeins hins lög- og tilskipunarbundna lágmarks upp á 20.887 evrur?

2. Þar sem lágmarkið 20.887 evrur var ekki tryggt af breska innstæðutryggingakerfinu heldur því íslenska óttuðust sparifjáreigendur að langan tíma tæki að fá gert upp félli bankinn.

Það eru þessar áhyggjur sem Icesave stjórinn er að slá á með því að benda á fyrirkomulagið sem í gildi var: Íslenska innstæðutryggingakerfið bar ábyrgð á lágmarkinu og af því Landsbankinn hafði gistiaðild að breska kerfinu þá bætti það við upp í þá upphæð sem þarlend lög lofuðu fólki.
Hann bendir líka á að það yrðu engar meiri tafir á uppgjöri þótt lágmarkið sé tryggt á Íslandi samanborið við banka sem væri að öllu leyti inn í breska kerfinu (skv. mínum málskilningi er hann ekki að lofa betri málsmeðferð heldur sambærilegri).

Hvort tveggja er í samræmi við gildandi fyrirkomulag á þessum tíma, tilskipun ESB og lög bæði á Íslandi og í Bretlandi. Ef okkur finnst þessi liður bréfsins rangur þá höfðu íslenskir eftirlitsaðilar rúman tíma til að gera athugasemdir. Það er svolítið seint að gera athugasemdir eftir á og reyna þá að segja við þessa sparifjáreigendur að Íslendingar hafi verið lygaramerki á tánum og íslensk stjórnvöld hafi aldrei uppfyllt þá skyldu að innleiða innstæðutryggingar sem uppfyllir lágmarkið heldur bara búið til sjóð sem er ríkinu óviðkomandi og tryggi bara það sem hann getur hverju sinni.

Svo er annað mál að ég er viss um að til eru svipaðar fullyrðingar frá hverjum einasta þeirra u.þ.b. 50 banka sem orðnir eru gjaldþrota í Bandaríkjunum, Northern Rock o.fl. banka í Bretlandi, Roskilde Bank í Danmörku auk þeirra hundruða virðulegra stórbanka sem þegið hafa milljarða í neyðarinnspýtingar frá Seðlabönkum sínum til að fara ekki á hliðina.

Nú fer lögfræðinga og spunameistaraherinn af stað á blogginu og í fréttum til að „útskýra“ þetta bréf (staff_letter).
Það verða örugglega notuð orð á borð við, „var ekki opinbert“, „innanhússplagg“, „lofuðu ekki hærri tryggingu“, „engin tenging við hryðjuverkalögin“ og annað ámóta.
Venjulegt fólk sem les þetta bréf fær hins vegar á tilfinninguna að allt sé í himna lagi hjá Landsbankanum, flottar tryggingar og ábyrgð frá hinu stönduga Íslandi.
Orðalagið “ “topped up from the UK financial compensation scheme” má auðveldlega túlka sem svo að breski tryggingasjóðurin borgi lágmarkið en Íslendingar afganginn upp í 35 þús. pund.
Það er sama hvernig menn reyna að spinna sig út úr þessu, bréfið sýnir og sannar að í febrúar 2008 var Landsbankinn með Icesave kominn í vörn.
Vörnin var fólgin í lygum.
Engin smáaleturs lögfræði eða spuni fær því breytt.

Það er eitt atrið sem mig þyrstir að vita. Landsbankinn var ekki settur í þrot heldur yfirtók ríkið hann. Það með varð ríkið beinn aðili að Innistæðutryggingasjóði. Þar með hlýtur ríkið sem eigandi Landsbankans að bera ábyrgð á innistæðum Landsbankans upp að tæpum 30.000 evrum.
Við erum þá ekki að tala um neina ríkisábyrgð heldur skuldbindingar ríkisins sem eiganda Landsbankans. Er þetta misskilingur hjá mér?