Allt um ekkert

Fyrir þá sem kvartað hafa yfir að stjórnalgaþing sé fjáraustur en sýna ekki fram á að ágallar hafi breytt úrslitum kosninganna, er þá nokkur leið betri en leið Gunnars Helga, um að Alþingi skipi þessa 25 sem Landskjörstjórn taldi rétt kjörna sem stjórnalagaþingsmenn?
Útgjöldin og kostnaðurinn er þegar orðinn staðreynd — er þá til betri leið en sú að fá eftir sem áður það fyrir peningana sem til stóð? — Vinnu og niðurstöður? AÐ halda þingið eftir sem áður og fá afrasktur vinnunnar sem við þegar erum skuldbundin að greiða fyrir?

Mjög takmarkað úrskurðavald Hæstaréttar

Þess utan og annað mál er að mjög vafasamt er að Hæstiréttur hafi heimild til að úrskurða kosningarnar í heild ógildar — og ekki einu sinni kjör einstakra manna nema sýnt sé að ágallinn hafi breytt úrslitum kosninganna og ágallarnir stafi frá frambjóðandanum sjálfum — viljandi eða óviljandi (sbr 36 gr og 120 gr laga um þingkosningar og 15 gr laga um stjórnlagaþing).

Hér var Hæstirétti falið það lokavald um kjör einstakra þingmanna [skv 15. gr laga um stjórnlagaþing] sem nýkjörið Alþingi hefur eftir hverjar Alþingiskosningar [skv 120. gr laga um Alþingiskosningar]. Það vald getur ekki snúist um að ógilda kosningarnar í heild því þá væri ekkert nýkjörið Alþingi til að úrskurða í tilviki Alþingiskosninga, enda segir þar:

„Ef þeir gallar eru á framboði eða kosningu þingmanns sem ætla má að hafi haft áhrif á úrslit kosningarinnar úrskurðar Alþingi kosningu hans ógilda“

Hliðstætt umboð og hlutverk Hæstaréttar í lögum um Stjórnlagaþingið er orðað svona:

„15. gr.
Ef kjósandi telur fulltrúa á stjórnlagaþingi skorta kjörgengisskilyrði, framboð hans hafi ekki uppfyllt skilyrði laga eða kjör hans sé af öðrum ástæðum ólögmætt, getur hann kært kosningu hans til Hæstaréttar sem sker úr um gildi hennar. “

Vald Hæstaréttar er ekkert annað en þetta og miðar fyrst og fremst að svindli eða rangindum frambjóðandans sjálfs — viljandi eða óviljandi.

Við kosningar er Landskjörstjórn yfirdómur og úrskurðir hennar eru ekki áfrýjanlegar
— Við framkvæmd kosninga er settur sérstakur yfirdómur þ.e. Landskjörstjórn, kosin sérstaklega af Alþingi og vegna eðlis hennar er hún eingöngu skipuð topp lögmönnum—eins og yfirdómsstóll. Landskjörstjórn er falið úrskurðarvald og ákvörðunarvald, og áfrýja má ákvörðunum yfirkjörstjórna og undirkjörstjórna til hennar — en ég sé ekki að ákvarðanir Landskjörsstjórnar séu áfrýjanlegar.

Það úrskurðarvald sem Alþingi í tilviki Alþingiskosninga hefur og Hæstiréttur í tilviki Stjórnlagaþings er um atriði sem sérstaklega er undanskilin valdi Landskjörsstjórnar í 36 gr laga um þingkosningar þ.e.:

„Að úrskurða um kjörgengi þeirra sem kosnir eru jafnframt því sem það [Alþingi] úrskurðar um hvort nýkosnir þingmenn séu að öðru leyti löglega framboðnir og kosnir.“

— Ekki að fella úr gildi ákvarðanir Landskjörstjórnar.
— Né að Hæstarétti sé falið vald til að ákveða gildi kosninga í heild sinni og alls ekki að gera það á grundvelli ákvarðanna Landskjörstjórnar.

Hæstiréttur hefur nú ógilt traust þjóðarinnar til réttarins

Hæstiréttur hefur berlega tekið sér vald sem honum var ekki falið og þannig ógilt traust stórs hluta þjóðarinnar á réttinum. Við það er óhjákvæmilegt að að tengja það að sá stjórnmálaflokkur sem skipað hefur alla dómarana hefur miklu viljað kosta til til að grafa undan stjórnlagaþinginu. — AÐ auki hefur verið sýnt fram á að fjórir af 6 dómurunum hafa mikil og náin og persónuleg tengls við kvótakerfið og kvótgreifa landsins.

Úr DV:

„Að minnsta kosti 90 prósent kjörinna stjórnlagaþingsfulltrúa eru hlynnt ákvæði í stjórnarskrá um sameign þjóðarinnar á auðlindum…

Viðar Már Matthíasson dómari er bróðir Guðbjargar Matthíasdóttur í Vestmannaeyjum, en hún og fyrirtæki hennar eru einn voldugasti handhafi veiðiheimilda í landinu og aðaleigandi Morgunblaðsins.
Jón Steinar Gunnlaugsson dómari barðist árum saman fyrir óbreyttu kvótakerfi og séreignarrétti í sjávarútvegi áður en hann settist í Hæstarétt. Hann var einnig í svonefndum Eimreiðarhópi frjálshyggjuarms Sjálfstæðisflokksins á áttunda og níunda áratugnum.
Gunnlaugur Claessen dómari var einnig í Eimreiðarhópnum ásamt Jóni Steinari, Davíð Oddssyni, Baldri Guðlaugssyni, Þorsteini Pálssyni, Geir H. Haarde, Hannesi Hólmsteini Gissurarsyni og fleirum.
Árni Kolbeinsson dómari var lengi ráðuneytisstjóri í sjávarútvegsráðuneytinu meðan kvótakerfið, framsal og annað var fest í sessi. “

Hæstiréttur tók sér vald við úrskurð sinn sem honum var ekki falið af Alþingi, þ.e. almennt úrskuðarvald um kosningarnar í heild og ákvarðanir Landskjörstjórnar sem ekki eru áfrýjanlegar. Þá er Hæstarétti í tilviki Stjórnlagaþings falið í stað Alþingis við þingkosningar, aðeins að meta gildi kjörs einstakra þingmanna á grundvelli „kjörgengisskilyrða þeirra sjálfra og lögmætis framboðs þeirra“ og aðeins ef annmarkar hefðu áhrif á úrslit kosninganna. Vald sem nýkjörið Alþingi hefur sjálft eftir venjulegar þingkosningar og strax af þeirri ástæðu getur vart falist í því að ógilda alla kosninguna — þar sem þá væri þar með ekkert Alþingi með slíkt umboð.
— Þ.e. úrskurðarvaldið er á grundvelli vísvitandi eða óviljandi brota einstakra kjörinna fulltrúa, atriða sem undanskilin eru ákvöðrunum Landskjörstjórnar samkv 36. gr laga um alþingiskosningar. — Ekki að endurskoða ákvarðanir Landskjörstjórnar eða framkvæmd kosninganna í heild sinni.