Ég er óneitanlega töluvert hugsi eftir fréttatilkynningu Seðlabankans frá í gær um stöðu gjaldeyrisvaraforðans.
Þó því beri að fagna að ákveðnu marki, sérstaklega miðað við stöðu mála á alþjóðlegum fjármálamörkuðum, að gjaldeyrisvaraforðin sé stór og mikill, vekur sú staðreynd að hann er allur skuldsettur upp ákveðnar spurningar.
Í fyrsta lagi hvort þetta mikill gjaldeyrisvaraforði geti talist sjálfbær, ef hann er allur skuldsettur?
Í öðru lagi, og því tengt, hefur ekki tekist að byggja upp neinn eigin gjaldeyrisvaraforða á þeim rúmu þremur árum sem liðin eru frá hruni? Þrátt fyrir ströng gjaldeyrishöft og hagstæðan viðskiptajöfnuð?
Hefur kannski allur sá eigin forði farið í greiðslu vaxta af lánsforðanum?
Í áætlun um afnám gjaldeyrishafta sem kynnt var í mars síðastliðnum kemur fram að gjaldeyrisvaraforðinn umfram skammtímaskuldbindingar var 303 milljarðar. Voru þeir 303 milljarðar, fyrir níu mánuðum síðan, þá allir langtímaskuldsettir? Eða hefur verið að eyðast af eigin gjaldeyrisvaraforðanum vegna annars vegar vaxtagreiðslna meginforðans og hins vegar vegna þeirra aðgerða sem Seðlabankinn hefur þegar gripið til varðandi losun á aflandskrónum?
Eru við þessar aðstæður nokkur von til þess að hægt sé að losa um gjaldeyrishöftin án þess að til komi veruleg viðbótargengisfelling íslensku krónunar?
Er ekki verulegur freistnivandi að nýta þennan ofurskuldsetta gjaldeyrisvaraforða til þess að halda uppi líklega ósjálfbæru gengi krónunnar?
Ég sé ekki að við núverandi aðstæður verði hægt að bæta úr þessu ástandi nema til komi viðbótar innstreymi af erlendum gjaldeyri. Gerist það nokkuð nema með nokkrum stórum erlendum fjárfestingum á Íslandi?
Síðast, en ekki síst, væri áhugavert að sjá rök fyrir því hversu stór gjaldeyrisvaraforðinn þarf að vera og af hverju stór sjóður er kostur, jafnvel þó hann sé allru skuldsettur.
Í þessum efnum gætu bæði Seðlabankinn og íslenskir fjölmiðlar staðið sig betur í því að upplýsa okkur hin.
Friðrik Jónsson