Dofri Hermannsson

Rio Tinto í Straumsvík kaupir heilsíður í blöðunum þessa dagana til að auglýsa hreinleika sinn og segjast losa minnst flúorkolefni allra álvera í heimi. Fyrirtækið vísar í skýrslu IAI sem því láist reyndar að vísa á en með aðstoð Google mátti finna hana hér. Það fyrsta sem lesa má í skýrslunni er reyndar sá fyrirvari IAI að aðeins um 60% allra álbræðslna í heiminum taka þátt í könnuninni. Látum það vera.

Ekki dettur mér í hug að rengja talsmenn álversins í Straumsvík um að losun þeirra árið 2008 sé í raun 0,02 tCO2e/tAl eins og þeir segja af alkunnri hógværð í heilsíðuauglýsingum í blöðunum þessa dagana. Skýrslan sýnir að vísu ekki nöfn neinna álbræðslna en ef rennt er í gegnum hana sést reyndar að tvö álver virðast hafa náð þessum ágæta árangri. Rio Tinto Alcan í Straumsvík virðist því deila efsta stigi lýsingarorðsins góður með einhverjum öðrum og er það málfræðilegt afrek út af fyrir sig.

Auðvitað er þetta jákvætt en enn betra væri að í Hafnarfirði væri verksmiðja að nýta umhverfisvæna orku í umhverfisvænan iðnað sem skapaði fleiri störf á hvert MW og meiri virðisauka í samfélaginu. Það vekur athygli að álverið í Straumsvík skuli fyrst núna ákveða að segja frá þessum merka árangri – að vera annað af tveimur álverum sem tóku þátt í könnuninni sem losa minnst PFC árið 2008 – þegar haft er í huga að þessi skýrsla kom út 24. ágúst.

Enn erfiðara er að skilja að álver sem er jafn hreint og fínt og Rio Tinto Alcan í Straumsvík skuli ekki bara myndskreyta auglýsinguna „Best í heimi“ með mynd af hinu rómaða fyrirtæki. Af hverju þarf að hafa foss? Hvernig tengist hann fyrirtækinu? Er þetta einhver foss sem hefur verið fórnað vegna virkjana sem álbræðslan hefur þurft rafmagn frá?

Það skyldi þó ekki vera að auglýsingaherferðin „best í heimi“ sé liður í nýrri kosningabaráttu um stækkun álversins í Straumsvík?

Innan Samtaka atvinnulífsins eru:

• Landssamband íslenskra útvegsmanna (LÍÚ)
  Um 190 útgerðir eiga aðild að LÍÚ en áætlaður fjöldi ársverka innan þeirra er um 4.700.
• Samorka, samtök orku- og veitufyrirtækja
  Aðildarfyrirtæki Samorku eru um 36 og fjöldi ársverka innan þeirra er um 1.500.
• Samtök ferðaþjónustunnar (SAF)
  Aðildarfyrirtæki SAF eru um 260 og fjöldi ársverka innan þeirra er um 6.500.
• Samtök atvinnurekenda í raf- og tölvuiðnaði (SART)
  Átta aðildarfélög eru í SART, aðildarfyrirtæki eru um 230 og fjöldi ársverka innan þeirra er um 1.100.
• Samtök fiskvinnslustöðva (SF)
  Aðild að SF eiga um 130 fyrirtæki og fjöldi ársverka innan þeirra er um 6.000.
• Samtök fjármálafyrirtækja (SFF)
  Í samtökum fjármálafyrirtækja eru um 50 fyrirtæki. Ársverk innan samtakanna eru um 4.800.
• Samtök iðnaðarins (SI)
  Innan SI eru 25 aðildarfélög með um 1.100 fyrirtæki. Fjöldi ársverka er um 19.000, þar af hátt í helmingur í hátækni- og sprotafyrirtækjum.
• SVÞ-Samtök verslunar og þjónustu (SVÞ)
  Aðild að SVÞ eiga um 340 fyrirtæki og ársverk þeirra eru um 12.500

Nú hótar SA að segja upp stöðugleikasáttmálanum ef ekki verður fallið frá hóflegum stóriðju- og auðlindaskatti. SA vill að sú skattbyrði verði flutt yfir á fyrirtæki almennt t.d. á formi hærra tryggingagjalds. Innan samtakanna eru greinar sem raunverulega skapa mikinn fjölda starfa s.s. ferðaþjónusta, hátækniiðnaður, nýsköpunargeirinn, verslun og þjónustu.

Eiga þessar greinar ekkert í SA? Hvað eru þær að gera í samtökunum?

Innan ASÍ eru ýmis samtök og félög í beinni aðild. Þar eru verslunarmenn fjölmennir, um 35.000 talsins. Innan Starfsgreinasambandsins er starfinu skipt upp í þessi svið en sambandið telur 53.000 manns. Samiðn er landssamband fagfólks í iðnaði. Þar eru byggingarmenn, málmiðnaðarmenn, bíliðnaðarmenn, netagerðamenn, garðyrkjumenn og hárgreiðslufólk. Samtals 13 félög og deildir og félagsmenn um 7.500. Innan Rafiðnaðarsambandsins eru tæplega 6.000 manns og um 2.700 í Sjómannasambandi Íslands.

Líklega starfar innan við 15% af heldiarfjölda félaga ASÍ innan þess geira sem ASÍ kýs að láta alla baráttuna snúast um. Af hverju leggur ASÍ slíka ofuráherslu á að forða stóriðju og útgerð undan hóflegum skatti að Samtökin eru tilbúin að leggja þessar byrðar frekar á bök sinna félagsmanna? 

Hver á ASÍ? Hvað er þetta fólk – sem greinilega á samtökin ekki – að gera í ASÍ?

Þar sem enn hangir yfir hausamótum þjóðarinnar hótun SAASI fyrir hönd mannvirkjabransans um að rjúfa stöðugleikasáttmálann er þessi færsla enn í fullu gildi.

Höfum þetta á hreinu:

• Þrátt fyrir allt er atvinnuleysi hér minna og umsvif í samfélaginu meiri en búist var við. Það er ekki tilviljun.
• Allt þetta ár hefur verið unnið af miklu kappi að því að fjölga störfum í nýsköpunarfyrirtækjum, ferðaþjónustu og útflutningsgreinum sem eru loks að njóta kosta lágrar krónu eftir að hafa lifað við hungurmörk árum saman vegna of hás gengis.
• Sá armur aðila atvinnulífsins sem hótar slitum á stöðugleikasáttmálanum af því Helguvíkurverkefnið er strand er ekki að hugsa um heildarhag atvinnu- og efnahagslífs þjóðarinnar.
• Þeir vita sem er að Helguvíkurverkefnið er ekki strand af því umhverfisráðherra vill vönduð vinnubrögð við mat á umhverfisáhrifum. Staðreyndin er allt önnur en þá vantar blóraböggul.
• Það fæst ekki fjármagn í 1. áfanga Helguvíkurálversins, 90 þúsund tonn. Ekki einu sinni þótt nú sé verið að reyna að selja fjárfestum pakka sem miðast við lágt verð á orkunni frá Hverahlíðarvirkjun.
• Það er ekki til ódýrt fjármagn í Hverahlíðarvirkjun. Reyndar er ekkert fjármagn til í hana en ef það fæst verður það á markaðsvöxtum sem þýðir að raforkuverðið þarf að vera mun hærra en Norðurál er núna að bera á borð fyrir lánastofnanir vegna Helguvíkurálversins.
• Orkuveitan þarf að segja af eða á um kaup á 3 túrbínum núna í nóvember. Norðurál getur ekki gefið svar um fjármögnun álversins fyrr en eftir áramót. Þetta er pattstaða.
• Þetta þyrfti þó ekki til – Helguvíkurhöfnina vantar tvo milljarða til að geta þjónað álverinu. Eitt skuldugasta sveitarfélag landsins þykist ætla að vippa út þúsund milljónum en ætlast til að skattborgarar landsins gefi því þúsund milljónir á móti. Það væri andstætt lögum.
• Þeim armi atvinnulífsins sem nú hótar slitum á stöðugleikasáttmálanum er stjórnað af steinsteypu- verkfræðistofu- og verktakabransanum. Þar er þunginn sem rekur menn til að segja að vönduð vinnubrögð við umhverfismat sé höfuðvandi íslensks atvinnulífs.
• Þessi hluti atvinnulífsins er ekki að hugsa um heildarhagsmuni þjóðarinnar og þar hafa menn lítinn áhuga á að setja sig inn í eins ómerkilegt pjatt eins og að skoða hvað mikil orka verður eftir í alvöru þegar verður búið að fóðra Helguvíkurorkufrekjuna.
• Þeir mæta í sjónvarpið reiðir og klökkir með steypukleprana í hárinu eftir að þeim var síðast klappað á kollinn af þeim sem þykjast vita öðrum betur með hverju lífsins brauð er í rauninni smurt.
• Það er ergilegt fyrir aðra geira atvinnulífsins eins og ferðaþjónustuna þegar SA fer ítrekað í herleiðangra fyrir steypugeirann gegn hagsmunum ferðaþjónustunnar. Í rauninni er það áleitin spurning hvað SAF hefur að gera innan samtaka sem virða ferðaþjónustuna jafn lítils og raun ber vitni.
• Þegar SA senda út fréttatilkynningar og ályktanir sem gagna í berhögg við hagsmuni ferðaþjónustunnar má ferðaþjónustan teljast heppin að fá tilkynninguna senda rétt á undan fjölmiðlum. Athugasemdir hennar eru algerlega hunsaðar eins og nýlega gerðist en frá því hefur ekki verið sagt í fjölmiðlum. Fyrr en nú.
• Það þarf ekki að telja SA til lasts að þeir gangi erinda þessa geira atvinnulífsins og hóti slitum á stöðugleikasáttmálanum þvert á hagsmuni annarra en það væri betra að þetta væri uppi á borðum.
• Og þeir ættu að taka upp meiri lýsandi nafn. SMG, samtök mannvirkjageirans t.d.

• Þrátt fyrir allt er atvinnuleysi hér minna og umsvif í samfélaginu meiri en búist var við. Það er ekki tilviljun.
• Allt þetta ár hefur verið unnið af miklu kappi að því að fjölga störfum í nýsköpunarfyrirtækjum, ferðaþjónustu og útflutningsgreinum sem eru loks að njóta kosta lágrar krónu eftir að hafa lifað við hungurmörk árum saman vegna of hás gengis.
• Sá armur aðila atvinnulífsins sem hótar slitum á stöðugleikasáttmálanum af því Helguvíkurverkefnið er strand er ekki að hugsa um heildarhag atvinnu- og efnahagslífs þjóðarinnar.
• Þeir vita sem er að Helguvíkurverkefnið er ekki strand af því umhverfisráðherra vill vönduð vinnubrögð við mat á umhverfisáhrifum. Staðreyndin er allt önnur en þá vantar blóraböggul.
• Það fæst ekki fjármagn í 1. áfanga Helguvíkurálversins, 90 þúsund tonn. Ekki einu sinni þótt nú sé verið að reyna að selja fjárfestum pakka sem miðast við lágt verð á orkunni frá Hverahlíðarvirkjun.
• Það er ekki til ódýrt fjármagn í Hverahlíðarvirkjun. Reyndar er ekkert fjármagn til í hana en ef það fæst verður það á markaðsvöxtum sem þýðir að raforkuverðið þarf að vera mun hærra en Norðurál er núna að bera á borð fyrir lánastofnanir vegna Helguvíkurálversins.
• Orkuveitan þarf að segja af eða á um kaup á 3 túrbínum núna í nóvember. Norðurál getur ekki gefið svar um fjármögnun álversins fyrr en eftir áramót. Þetta er pattstaða.
• Þetta þyrfti þó ekki til – Helguvíkurhöfnina vantar tvo milljarða til að geta þjónað álverinu. Eitt skuldugasta sveitarfélag landsins þykist ætla að vippa út þúsund milljónum en ætlast til að skattborgarar landsins gefi því þúsund milljónir á móti. Það væri andstætt lögum.
• Þeim armi atvinnulífsins sem nú hótar slitum á stöðugleikasáttmálanum er stjórnað af steinsteypu- verkfræðistofu- og verktakabransanum. Þar er þunginn sem rekur menn til að segja að vönduð vinnubrögð við umhverfismat sé höfuðvandi íslensks atvinnulífs.
• Þessi hluti atvinnulífsins er ekki að hugsa um heildarhagsmuni þjóðarinnar og þar hafa menn lítinn áhuga á að setja sig inn í eins ómerkilegt pjatt eins og að skoða hvað mikil orka verður eftir í alvöru þegar verður búið að fóðra Helguvíkurorkufrekjuna.
• Þeir mæta í sjónvarpið reiðir og klökkir með steypukleprana í hárinu eftir að þeim var síðast klappað á kollinn af þeim sem þykjast vita öðrum betur með hverju lífsins brauð er í rauninni smurt.
• Það er ergilegt fyrir aðra geira atvinnulífsins eins og ferðaþjónustuna þegar SA fer ítrekað í herleiðangra fyrir steypugeirann gegn hagsmunum ferðaþjónustunnar. Í rauninni er það áleitin spurning hvað SAF hefur að gera innan samtaka sem virða ferðaþjónustuna jafn lítils og raun ber vitni.
• Þegar SA senda út fréttatilkynningar og ályktanir sem gagna í berhögg við hagsmuni ferðaþjónustunnar má ferðaþjónustan teljast heppin að fá tilkynninguna senda rétt á undan fjölmiðlum. Athugasemdir hennar eru algerlega hunsaðar eins og nýlega gerðist en frá því hefur ekki verið sagt í fjölmiðlum. Fyrr en nú.
• Það þarf ekki að telja SA til lasts að þeir gangi erinda þessa geira atvinnulífsins og hóti slitum á stöðugleikasáttmálanum þvert á hagsmuni annarra en það væri betra að þetta væri uppi á borðum.
• Og þeir ættu að taka upp meiri lýsandi nafn. SMG, samtök mannvirkjageirans t.d.

Framkvæmdastjóri LÍÚ er yfir sig reiður og hneykslaður á ummælum Árna Páls Árnasonar, félagsmálaráðherra á ársfundi ASÍ í gær. Taldi hann hafa orðið sér til rað-skammar. Sniðugur orðaleikur.

Forveri framkvæmdastjórans í starfi var ævinlega grábólginn yfir því hvað farið var illa með útgerðina. Hann var forsöngvari í grátkórnum. Sigmund teiknaði hann alltaf með tár á hvarmi – og sjóræningjalepp, krók á hönd og gullkistu. Það var ekki að ástæðulausu.

Núverandi framkvæmdastjóri hefur annan stíl. Hann er alltaf reiður og hneykslaður þegar eitthvað gengur honum í mót. Mætti í raun segja að hann væri bæði í senn raðreiður og raðhneykslaður. Og dálítið eins og unglingur í heimtifrekjukasti. Sífellt. Hálfgerð raðfrekja.

Svona upphlaup og reiðiköst í fjölmiðlum eins og framkvæmdastjórinn stundar eru súr húmor þegar haft er í huga hvernig útgerðir landsins hafa leikið byggðir þess. Látið greipar sópa um illa fenginn eignarrétt á óveiddum fiski, veðsett hann fyrir spilapeninga sem þær hafa tapað og eru þess vegna að sökkva í skuldir.

Af því framkvæmdastjórinn raðfreki var svo sniðugur að velja félagsmálaráðherra lagið „pínulítill karl“ og af því það er nú föstudagur og hann örugglega með góðan húmor fyrir sér og sínum samtökum mætti kannski hugsa sér að velja LÍÚ lagið Plastpokablús eftir Megas. Textann má nálgast hér.

Nú var að ljúka umræðu í borgarstjórn um offjárfestingu á höfuðborgarsvæðinu í óseldum íbúarðlóðum, götum og lagnakerfum í hverfum sem eru hálf- og óbyggð en sá reikningur nemur um 100 milljörðum króna eða jafngildi einnar Kárahnjúkavirkjunar á gamla genginu.

Umræðan rifjaði það upp hvernig Sjálfstæðisflokkurinn kynti undir óánægju með stefnu R-listans í lóðamálum þrátt fyrir þá augljósu staðreynd að uppboðsaðferð er sanngjarnasta leiðin til að tryggja að markaðsverð takmarkaðra gæða skili sér til borgarbúa sjálfra en ekki þess sem var svo heppinn að fá lóð á kjörum sem er langt undir markaðsvirði.

Umræðan rifjaði líka upp eitt helsta stefnumál Samfylkingarinnar – að skapa traustan almennan leigumarkað á sanngjörnum kjörum. Þarna var ekki aðeins verið að hugsa um námsmenn heldur jafnvel miklu fremur um ungar fjölskyldur sem eru að safna sér fyrir útborgun í eigin húsnæði eða þá fjölmörgu sem helst vildu vera lausir við að festa allan sparnað sinn í steypu.

Samfylkingin hefur nokkrum sinnum efnt til umræðu um hinn trausta almenna leigumarkað sem svo sárlega hefur skort hér síðustu árin. Í byrjun kjörtímabilsins – þegar húsnæðisverð rauk upp sem aldrei fyrr þrátt fyrir að R-listinn væri ekki lengur við völd! – spurði ég meirihlutann hvort hann vildi gefa ungum fjölskyldum kost á traustum leigumarkaði í stað þess að etja þeim út á uppsprengdan fasteignamarkað með 100% lán. Þá var fátt um svör.

Í kvöld ég spurði borgarfulltrúa meirihlutans – og borgarstjóra sérstaklega – hvort þau sæju ekkert eftir því núna að hafa ekki beitt sér fyrir traustum almennum leigumarkaði. Enn er þögnin þeirra eina svar.

Líklega er leitun að flokki sem fer jafn ítrekað og grimmilega gegn eigin stefnu og Sjálfstæðisflokkurinn á síðustu tveimur áratugum. Flokkurinn vildi báknið burt en það var kjurt. Og ríkisreikningar þöndust út sem aldrei fyrr.

Hugmyndafræði Sjálfstæðiflokksins bauð að ráðist skyldi í einkavæðingu ríkisfyrirtækja. Allt frá upphafi hafði spillingin yfirhöndina, eignir almennings voru afhentar einkavinum á undirverði með skelfilegum afleiðingum fyrir almenning.

Enginn fjárfestir á frjálsum markaði vildi taka þátt í að fjármagna Kárahnjúkavirkjun. Flokkurinn sem segist ekki vilja nein ríkisafskipti reyndi fyrst að neyða lífeyrissjóðina til að leggja fé í framkvæmdina en þegar það gekk ekki var ákveðið að Landsvirkjun tæki lán með ríkisábyrgð. Kosningatékkinn skyldi borgaður af umhverfinu, skattgreiðendum og framtíðinni.

Nú kemur upp úr dúrnum að Helguvíkurálverið – næsta fix – þarf gefins höfn. Hljómar kunnuglega. Að einkavæða hagnaðinn en ríkisvæða tapið. Upp með veskið skattborgari góður!

Þjóðin er að drukkna í reikningum sem Sjálfstæðisflokkurinn hefur stofnað til á tæplega tveggja áratuga valdafylleríi sínu. Þetta er eins og einhver hafi stolið vísakortinu manns.

Ætli það sé engin von til þess að Sjálfstæðisflokkurinn fari að haga sér í samræmi við stefnu sína?

Borgarfulltrúinn glaðbeitti, sem varði öllum síðasta vetri við nám í borgarfræðum í Skotlandi, fer mikinn á bloggi sínu í dag um svifryks- og umferðarvandann í Reykjavík. Þar tíundar hann afrek sín og gerir lítið úr störfum R-listans eins og vænta mátti. Útúrsnúningarnir, rangfærslunar og sjálfshólið er alveg eftir bókinni og samkvæmt forskrift lærimeistara Hannesaræskunnar.

Borgarfulltrúinn sakar R-listann um að hafa með aðgerðum til að takmarka bílaumferð á árunum 1994-2006 tvöfaldað bílaumferð í höfuðborginni. Nær væri þó að segja að bílaumferðin hafi tvöfaldast ÞRÁTT FYRIR aðgerðir R-listans. Borgarfulltrúinn veit fullvel að stór hluti vandans var Sjálfstæðisflokkurinn í borginni sem stóð dyggan vörð um einkabílinn, barðist hatramlega á móti bílastæðagjöldum, talaði Strætó niður við hvert tækifæri og reyndi allt sem hann gat til að skapa andstöðu við aðgerðir þáverandi meirihluta. Ekki virðist hann telja að einn einasta bíl af bílaaukningunni megi rekja til nágrannasveitarfélaga borgarinnar, sem flest voru undir stjórn Sjálfstæðisflokksins – verndara einkabílsins og gjaldfrjálsra stæða. Borgarfulltrúinn sjálfumglaði dregur fjöður yfir eigin sök en gleymir um leið að nefna að núverandi minnihluti hefur stutt hann í ýmsum nauðsynlegum en óvinsælum málum. Til dæmis hækkun bílastæðagjalda sem borgarfulltrúinn hefur skjálfandi á beinunum látið embættismenn borgarinnar leggja fram tillögur um af ótta við óvinsældir. Hvílík djörfung!

Borgarfulltrúanum er tíðrætt um svifrykið sem allir vita að er mikill skaðvaldur. Hann tíundar þó engin afrek sín á því sviði og fyrir því er góð ástæða. Þau eru engin. Um 55% svifryks eru malbiksagnir vegna nagladekkja. Samfylkingin flutti strax í upphafi kjörtímabilsins tillögu um að láta rannsaka samfélagslegan kostnað af notkun þeirra með það í huga að þeir sem velja að vera á nöglum borgi raunkostnað vegna notkunar þeirra. Þar skyldi ekki bara horft til slits á götum, óþrifa og slysahættu heldur einnig heilsutjóns barna og fullorðinna. Ekkert var gert með þessa hugmynd fyrr en Samfylkingin komst í meirihluta. Þá var verkefnið sett af stað. Of stuttu síðar tók borgarfulltrúinn aftur við stjórn ráðsins og síðan þá hefur verkefnið frestast og frestast og frestast. Engar niðurstöður voru tiltækar haustið 2007, engar haustið 2008 og enn eru engar niðurstöður komnar haustið 2009. Frestunaráráttan virðist rótgróin. 

Borgarfulltrúinn kemur aðeins inn á þá ánægjulegu þróun að fjölgað hefur í strætó eftir að nemakortin voru tekin upp. Af alkunnri smekkvísi lætur hann auðvitað hjá líða að tala um fjölmargar tillögur minnihlutans í þessu efni. Hann minnist einnig á nauðsyn þess að þétta byggð en lætur þess ógetið að rifja upp harða baráttu Sjálfstæðisflokksins fyrir „drauminum um Húsið á Sléttunni“ eða sjálfsögðum rétti hvers reykvíkings að fá úthlutað lóð fyrir sérbýli. Það er gott að geta gleymt hinu liðna.

Í lok bloggfærslunnar má sjá kunnuglega rangfærslu úr bókunum og ræðum borgarfulltrúans undanfarin misseri um að hjólastígar hafi 20 faldast að lengd frá 2006. Það verður þó að virða við borgarfulltrúann að hann hefur tekið inn leiðréttingu undirritaðs á því orðalagi og bætt inn orðinu „sérstökum“. Borgarfulltrúinn hefur hingað til látið þess ógetið að þarna á hann bara við sérstaklega byggða hjólastíga en undanskilur viljandi þau hundruð kílómetra sem R-listinn lagði af göngu- og hjólastígum um alla borg.

Borgarfulltrúinn hefur það sem af er kjörtímabilinu beitt sér mjög fyrir afar kostnaðarsamri lagningu sérstaks hjólastígs frá Ægisíðu upp Fossvogsdal. Þetta leit ekki illa út þegar árið var 2007 en síðan þá hefur sú spurning orðið æ áleitnari hvort ekki sé hægt að gera meira fyrir peninginn með því einmitt að fylgja fordæmi R-listans og búa til sérmerktar hjólaleiðir í því gatnakerfi sem þegar er til. Líklega finnst borgarfulltrúanum það þó ekki nógu spennandi í samanburði við að fá að klippa á borða á nýjum sérbyggðum hjólastíg.

Niðurlagið er kunnuglegt. Borgarfulltrúinn talar af eins mikilli hógværð og honum var gefin um verk sín sem hljóðláta byltingu. Sorrí, en hér hefur ekki orðið nokkur bylting og það sem borgarfulltrúinn hefur komið í verk hefur ævinlega verið kynnt með trumbuslætti. Það er reyndar merkilegt að borgarfulltrúinn þegir alveg um það eina sem hann getur virkilega þakkað flokki sínum í þróun umferðarmála. Hrunið.

Eftir 18 ára valdasetu Sjálfstæðisflokksins, aðför að því sem uppnefnt var „eftirlitsiðnaðurinn“, þensluhvetjandi stóriðjuframkvæmdir, einkavinavæðingu bankanna, afnám bindiskyldunar, 90% húsnæðislánin, illa tímasettar skattalækkanir og hagstjórn sem vann markvisst gegn þeirra eigin stefnu í peningamálum hrundi spilaborgin. Ein af afleiðingunum var sú að í fyrsta sinn í árafjöld hefur dregið úr bílaumferð í borginni. Borgarfulltrúinn knái hefði með fullum rétti getað eignað sér og sínum heiðurinn af því.

Norðurál seilist býsna langt við að sýna fram á að næg orka sé til fyrir álver í Helguvík. Þar er höggvið að Þjórsárverum með því að setja Norðlingaöldu á listann en þar eru líka allar virkjanir í Þjórsá og Bitruvirkjun sem Skipulagsstofnun lagðist alfarið gegn vegna mikilla neikvæðra áhrifa á náttúru og útivist.

Þetta er svo sem eftir væntingum. Hitt er verra að Norðurál vitnar í Rammaáætlun um orkugetu Krýsuvíkursvæðisins og telur þar leynast 400 MW. Þetta er alrangt eins og Norðurál hlýtur að vita. Eins og sjá má hér metur Orkustofnun getu þessa svæðis að hámarki 180 MW. Svæðið hefur lítið verið rannsakað utan að tvær holur hafa verið boraðar í Trölladyngju og báðar valdið miklum vonbrigðum. Margt bendir til þess að Krýsuvíkursvæðið sé alls ekki nægilega heitt til að virkja það með þeim hætti sem stefnt var að.

Aðra mikilvæga forsendu ákveður Norðurál að setja til hliðar. Stjórn Landsvirkjunar hefur ákveðið að ekki verði selt rafmagn til nýrra álvera á SV horni landsins. Þetta var m.a. gert til að draga úr áhættu fyrirtækisins en eins og sannast hefur er vont að vera með öll eggin í sömu körfunni. Þegar búið er að týna vatnsaflskostinar úr upptalningu Norðuráls fer nú að fækka Megawöttunum.

Eftir stendur:

• Hellisheiði 90 MW – rúmlega helmingur ætlaður til Grundartanga og því tvítalinn
• Hverahlíð 90 MW – fjármagn fæst ekki en verið að athuga möguleika á einkafjármögnun
• Bitra 135 MW – Skipulagsstofnun og almenningur á móti, Orkustofnun efast um orkumagn
• Reykjanes 100 MW
• Eldvörp 50 MW – á eftir að fara í umhverfismat
• Gráuhnjúkar 45 MW – á eftir að fara í umhverfismat
• Krýsuvík 180 MW – ég fer hér með fram á leiðréttingu af hálfu Norðuráls

Ef fjármagn fæst í Hverahlíðarvirkjun en Bitru er sleppt, hætt er að tvítelja 55 MW úr Hellisheiðarvirkjun gætu 280 MW fengist út úr því sem farið hefur í gegnum mat á umhverfisáhrifum. EF leyfi fæst til að virkja á öðrum svæðum gætu hugsanlega fengist þar til viðbótar 275 MW en mikinn fyrirvara verður að setja við að Krýsuvík skili þeirri orku sem ætlast er til.

Þetta dugar skammt í álver sem þarf 625 MW og skilur minna en ekkert eftir fyrir annan iðnað. Hér er verið að reyna að tala MW upp úr jörðinni. Það er ákaflega 2007.

Það er orðin regla frekar en undantekning að borgarstjórnarmeirihlutinn beiti embættismönnum fyrir sig í erfiðum málum.

Nýjasta dæmið er fréttatilkynning frá forstjóra Orkuveitunnar þar sem hann skammar Umhverfisráðherra fyrir að segja nokkurn veginn nákvæmlega það sama í helgarblaði Fréttablaðsins og forstjórinn sjálfur hafði sagt í sama blaði daginn áður. Öllum sem þekkja til stjórnmála er ljóst að þarna er verið að nota forstjórann sem skjöld í pólitískum skylmingum. Láta hann segja hluti sem meirihlutinn treystir sér ekki til að standa á bak við sjálfur. Ekki sérlega stórmannlegt.

Í ráðum borgarinnar höfum við sem sitjum í minnihluta oft orið vitni að því hvernig meirihlutinn lætur embættismenn taka ábyrgð á óvinsælum aðgerðum. Þetta hefur jafnvel gengið svo langt að í ráðum borgarinnar hafa embættismenn verið látnir bera upp tillögur um aðgerðir, nýjar álögur eða sparnað sem líklegt má telja að mælist illa fyrir.

Skjöldur Borgvík er látinn fronta erfiðu málin. Human shield.