Dofri Hermannsson

Í spunarokkum dagsins er m.a. spunninn sá þráður að innnan Samfylkingarinnar sé mikil óánægja með að SV lína fari í sameiginlegt mat á umhverfisáhrifum. Það er mikil óskhyggja spunakerlinganna sjálfra.

Heilbrigð skynsemi segir manni að það sé óábyrgt að hleypa í gegn framkvæmd sem krefst allrar virkjanlegar jarðvarmaorku Reykjanesskagans án þess að meta umhverfisáhrif þeirra virkjana, línulagna og annarra framkvæmda sem þarf að ráðast í vegna framkvæmdarinnar.

Þetta sjá allir nema þeir sem skortir til þess forsendur. Ýmsir, einkum í stóriðju- og steypuflokkunum, kunna auðvitað að hafa pólitíska hagsmuni af því að halda hinu gagnstæða fram, gegn betri vitund. Óánægjukórinn er merktur þessu tvennu.

Af ræðum flokksmanna á nýafstöðnum flokksstjórnarfundi mátti glöggt ráða tvennt:

1. Fólk vill að orkan í Þingeyjarsýslum verði notuð til að skapa sem flest störf og virðisauka í héraði og leiðin til þess er ekki álver.
2. Helguvík mun soga upp alla orku sem fyrirsjáanlegt er að megi virkja á Reykjanesskaganum og þá er ekkert eftir fyrir hinn margrómaða græna iðnað s.s. sólarkísilhreinsun, gagnaver o.fl. Því væri best ef hægt væri að hætta við Helguvík.

Ég sé ekki annað en að það sé fyllilega í samræmi við úrskurð umhverfisráðherra. Spunakerlingar og -karlar ættu að passa sig á snældunni.

Af gefnu tilefni veltir Pressan.is því fyrir sér hvernig ungir sjálfstæðismenn verða til. Það má hafa gaman af þessu. Ætli Blade runner stemningin sé handan við hornið?

Skammt er síðan Mogginn var de facto gjaldþrota. Þjóðin tók á sig milljarðaskuldir blaðsins. Með réttu hefði þá átt að senda hverjum skattborgara eignarhlut sinn í fyrirtækinu. Þannig hefði blaðið getað orðið raunverulegt blað allra landsmanna. Það var ekki gert og nú launa skráðir eigendur fyrirtækisins þjóðinni með því að dubba þann mann sem stærsta ábyrgð ber á efnahagshruninu upp í ritstjórasæti. Takk fyrir það!

Annars er ótrúlegt hvað margir missa rænuna þegar DO kemur til tals. Fara að skipa sér í sveitir með og á móti manninum. Ég er hvorugt. Býst við að DO sé indælis náungi við vini sína og samstarfsfólk. Hann brást hins vegar herfilega sem stjórnmálamaður og seðlabankastjóri. Orð hans í Kastljósi þar sem hann sagði að við ættum ekki að borga útlendingum skuldir okkar eru líklega dýrustu orð Íslandssögunnar.

Valdasýki hans og heiftúðugur fjandskapur hans í garð ólíklegustu aðila undanfarin 30 ár ber auk þess vott um sjúkan huga – eða skítlegt eðli. Málið snýst hins vegar ekkert það heldur þá staðreynd að það er vont fyrir hvaða samfélag sem er að hafa þannig mann við völd.

Ég nenni ekki að horfa á viðtöl við DO. Þau snúast öll um persónu hans en ekki hlutverk. Pólitískt persónuklám. Nenni heldur ekki að horfa á Kastljósþætti þar sem menn eins og Óskar Magnússon kemst upp með að halda því fram að það skipti engu máli að DO hafi verið lykilpersóna í stjórn ríkisins á þeim árum sem spilaborgin var byggð. Hann sé samt frábært efni í ritstjóra Morgunblaðsins.

Hvílít rugl!

Ætla ekki að fjölyrða um makalausa ráðningu ritstjóra á Moggann. Annað en að augljóslega stefnir heimastjórnararmur Sjálfstæðisflokksins að því blása lífi í gamla skotgrafapólitík. Skrælnaður ættarlaukur sem aldrei náði að skjóta rótum stendur álengdar og horfir á gamla Beisk draga línurnar.

Með: Kvótakerfinu, stóriðjunni, sölu auðlinda, Íslandi utan ESB, íslensku krónunni…
Móti: Auðlindagjaldi, náttúruvernd, auðlindum í almannaeigu, ESB, evrunni – og öllum sem ekki votta hollustu sína sem bestu vinir aðal.

Einstöku menn í stuttum buxum eru þegar komnir á hnén og með varirnar á hring Furstans.

Hér er frétt Bylgjunnar um tillögu Samfylkingarinnar í borgarstjórn í gær um vistvæna bíla.
Tillagan er hér fyrir neðan ásamt greinargerð. Samþykkt var að vísa tillögunni til nánari umræðu í Umhverfis- og samgönguráði.

Tillaga um vistvæna bíla
Borgarstjórn samþykkir að setja sér það markmið að árið 2020 verði að minnsta kosti annar hver bíll í Reykjavík knúinn vistvænu, innlendu eldsneyti. Skipaður verði starfshópur sem kortleggur bestu leiðir til að ná þessu markmiði. Samvinna og samráð verði haft við löggjafa- og framkvæmdavald, nágrannasveitarfélög, fyrirtæki, frjáls félagasamtök og aðra þá aðila sem hjálpað geta til við að ná þessu markmiði Reykjavíkurborgar.

Greinargerð
Á undanförnum árum hafa borgir víða tekið forystu í stórum umhverfismálum. Eitt af stærri málum þar sem borgir hafa haft leiðandi hlutverki að gegna er við þróun og breytingar á innviðum samfélagsins til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og annarri mengun.

Samkvæmt nýrri skýrslu Mannvits fyrir Reykjavíkurborg um raunhæf markmið í samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda eru tæknilegar lausnir s.s. fjölgun metanbíla, íblöndun lífeldsneytis í bensín og dísil og innleiðing nýrra ökutækja, sér í lagi rafmagns og E85 bíla, skilvirkustu leiðirnar til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda til skemmri og lengri tíma.

Eins og fram hefur komið í fjölmiðlum í tengslum við ráðstefnuna Driving Sustainability flytja Íslendingar inn eldsneyti fyrir um milljarð króna á mánuði en hafa alla möguleika á að stórauka notkun á innlendri vistvænni orku til samgangna. Möguleikar á gjaldeyrissparnaði eru því umtalsverðir og í ljósi efnahagsástandsins hljóta stjórnvöld að hafa ríkan vilja til að ná slíkum sparnaði fram.

Reykjavíkurborg hefur að mörgu leyti betri aðstöðu en flestar aðrar borgir til að setja sér og ná metnaðarfullum markmiðum á þessu sviði. Í verkefni af þessu tagi nýtur borgin smæðar sinnar, stjórnsýslan er einföld og návígi við löggjafa- og framkvæmdavald er meira en flestar erlendar borgir eiga kost á. Loks á borgin orkufyrirtæki sem framleiðir umhverfisvæna raforku og getur því tryggt mögulegri rafbílavæðingu alla þá orku sem þörf er á.

Reykjavíkurborg býr sjálf yfir mörgum tækjum til að ná markmiði því sem sett er fram í tillögu þessari s.s. að efla forgangsakreinakerfið og veita vistvænum bílum aðgang að því, setja skilyrði um fjölorkustöðvar, skapa hagræna hvata fyrir eigendur vistvænna bifreiða og ganga á undan með góðu fordæmi í innkaupum á bifreiðum.

Til að ná metnaðarfullum markmiðum um vistvænar samgöngur þarf samstarf margra aðila. Því er í tillögutexta sérstök áhersla lögð á að starfshópur hafi samráð við alla þá sem aðstoðað geta við að ná settu markmiði. Hlutverk starfshópsins yrði að kortleggja bestu leiðir í samráði við þessa aðila og skila svo tillögum þar að lútandi til borgarstjóra.

Hér hefur verið bent á tvenns konar hag sem borgin hefði af markmiði þessu, samdráttur í losun gróðurhúsalofttegunda og gjaldeyrissparnaður. Telja má víst að því til viðbótar myndi markmið af þessu tagi örva mjög alla þróun nýrra lausna sem málinu tengjast og þannig hafa jákvæð áhrif á atvinnulíf. Síðast en ekki síst myndi markmið um annan hvern bíl á vistvænu innlendu eldsneyti fyrir 2020 vekja athygli á Reykjavík sem hreinni og metnaðarfullri höfuðborg en orðspor af því tagi verður seint metið til fjár.

Hátt í ár hefur þessi hlutur OR í HS orku verið til sölu en ekkert tilboð hefur borist annað en þetta frá Magma sem valdir einstaklingar fengu 100 milljónir fyrir að útvega. Bendir það til þess að íslenskur orkumarkaður lúti lögmálum venjulegrar samkeppni? Ætti ekki öllum að vera ljóst að samkeppnislögin eiga engan veginn við í þessu tilfelli?

Öllum er ljóst að tilboð Magma er mjög slakt. Þar tekur almenningur alla áhættu en einkaaðilinn Magma enga. Samt vill meirihlutinn ekki fara fram á lengri frest við Samkeppnisstofnun. Af hverju ekki? Telur Hannesaræskan að draumur hennar um einkavæðingu orkufyrirtækjanna sé loks að rætast?

Ekki hefur verið upplýst hver á skúffufyrirtækið sem Magma stofnaði í Svíþjóð til að kaupa hlut OR í HS orku. Þar sem er REI-kur leynist oft eldur. Sporin hræða. Hvar er Finnur?

Ef marka má viðtal við varaformann Samtaka atvinnulífsins í sjónvarpsfréttum í kvöld er ekkert sem getur komið atvinnulífinu aftur af stað annað en stóriðjuframkvæmdir. Þetta viðhorf lýsir undarlegri blöndu af vonleysi, þröngsýni og vantrú á einkaframtakið. Og hagsmunagæslu – ef ég má gerast svo djarfur.

Staðreyndin er sú að það er líklega leitun að geira þar sem er jafn dýrt að skapa störf og í stóriðju- og orkugeiranum. Hvert ársverk kostar tugi milljóna í fjárfestingu.
Tækniþróunarsjóður náði aðeins að koma að fjármögnun um 20% þeirra hugmynda sem sóttu um í vor. 80% hugmyndanna liggja á ís í stað þess að skapa verðmæti af því það vantar smápeninga. Þar kostar hvert ársverk aðeins um 4 milljónir.
Hátækni- og sprotafyrirtækin – hinn þekkingarfreki iðnaður – er loks að rétta úr kútnum eftir erfið ár þar sem allt of hátt gengi og ofþensla á vinnumarkaði reið öllu á slig. Nú eru mörg þessara fyrirtækja að taka út hraðan vöxt, bæta við sig fjölda nýrra starfa og skapa gjaldeyri.
Í engum geira atvinnulífsins er þó jafn fljótlegt að skapa störf og skila inn gjaldeyri og í ferðaþjónu. Þar drepvantar fé til markaðsmála. Allir inniviðir eru til. Það þarf bara dálitla peninga til að auglýsa.

Varaformaður Samtaka atvinnulífsins lofar tilboð Magma sem hálfgerða frelsun. Hið rétta er að samningurinn er arfaslakur. 30% út og 70% á óverðtryggðu kúluláni til 7 ára í dollurum á 1,5% vöxtum með veði í engu nema bréfunum sjálfum. Hafi gengi krónunnar hækkað um 50% eftir 7 ár fáum við 50% færri krónur – ef við fáum eitthvað annað en bréfin sjálf á gjalddaga.

Stundum er eins og heilbrigðri skynsemi sé alls staðar úthýst. Menn í háum stöðum gapa innantómar klisjur upp hver eftir öðrum. Sú vinsælasta í dag er að „við verðum auðvitað að fá hingað erlenda fjárfestingu“. Þetta er algerlega innantóm setning. Merkingarlaus.

Hið rétta er að við verðum að skapa verðmæti í landinu og allra helst verðmæti sem er hægt að selja úr landi fyrir erlendan gjaldeyri. Til að skapa verðmæti þurfa fyrirtæki að geta tekið lán á eðlilegum vöxtum. Í flestum tilfellum myndi lán í íslenskum krónum duga ef vextir væru ekki svona háir. Í sumum tilfellum verðum við að fá erlent fjármagn en það er þrautin þyngri vegna gjaldeyrishafta og vantrúar sem þau skapa.

Þessum atriðum þarf að breyta og þá fara þúsundir lítilla og meðalstórra fyrirtækja að vaxa og dafna. Mörg ný fyrirtæki í útflutningi og annarri gjaldeyrisskapandi starfsemi munu verða til án ríkisafskipta. Án þess að lífeyrissjóðir verði neyddir til að fjármagna vegi og byggingar sem við þurfum ekki á að halda. Án þess að sveitarfélög verði neydd til að selja verðmætasta hluta orkuframleiðslunnar á hlægilegu verði.

Bóndi sem vantar nýja mjaltavél á ekki að þurfa að selja helminginn í kúnum til að geta mjólkað. Erlend fjárfesting er engin nauðsyn til að efnahagslífið komist aftur af stað.

Steypa getur verið góð kjölfesta í skip en hún er afleit kjölfesta í samtök sem ætla sér að vera málsvari alls atvinnulífsins.

Vissir þú að:

• einnota bleyjur eru um 500 ár að brotna niður í náttúrunni?
• meðalbarnið skilur eftir sig um 2 tonn af notuðum einnota bleyjum?
• að á hverju ári skapast um 4.000 tonn af þessum úrgangi á Íslandi?
• að einnota bleyjur á ungabarn kosta um 100.000 kr. á ári en taubleyjur aðeins brot af þeirri upphæð?
• að börn á taubleyjum hætta mun fyrr á bleyju og fá síður útbrot en börn með einnota bleyjur?
• einn leikskóli á landinu hefur ákveðið að bjóða öllum börnum á bleyjualdri að nota taubleyjur?

Síðasti liðurinn er meginástæða þessa bleyjubloggs en í vor var leitað til undirritaðs með það í huga að koma á sérstöku reynsluverkefni á leikskólanum Barónsborg. Þar höfðu tekið höndum saman móðir barna á leikskólanum og framsýnir stjórnendur leikskólans sem höfðu góða reynslu af notkun taubleyja og vildu bjóða börnum og foreldrum þeirra upp á betri þjónustu, draga úr kostnaði og stuðla að bættu umhverfi.

Eftir að hafa leitt saman nokkra aðila sem allir höfðu hag og áhuga á verkefninu er allt komið á flug en á morgun – í þættinum fimmtudagssíðdegi á útvarpi sögu – munu Elena Teuffer taubleyjumamma, Lilja Jónsdóttir deildarstjóri á Krílakoti á Barónsborg og Guðmundur Friðriksson hjá umhverfissviði Reykjavíkurborgar segja nánar frá þessu verkefni og svara öllu milli himins og jarðar um taubleyjur.

Hér er skemmtilegt myndband um málið.

Það var ánægjulegt að sjá þessa tillögu Samfylkingarinnar frá því í vor loks verða að veruleika. Þótt nú sé komið fram í september og þótt örlítið hafi rignt á fólk var Laugavegurinn fullur af fólki allt frá Frakkastíg niður í Bankastræti. Gatan iðaði af lífi og stemningin var góð. Ekki spillti fyrir að tónlistarfólk kryddaði tilveruna.

Þar sem tillagan var flutt 25. maí í vor hefði maður auðvitað viljað sjá þetta gerast strax í sumar en á móti má segja að það er betra að fara rólega og vanda til verka en að geysast áfram og spilla þá ef til vill fyrir góðu máli. Starfsfólk umhverfis- og samgöngusvið á miklar þakkir skildar fyrir vandaðan undirbúning. Til dæmis var farið í talningar sem leiddu í ljós að 6 sinnum fleiri fara um Laugaveginn gangandi en akandi. Einnig að helmingur þeirra sem ekur Laugaveginn á í raun ekki erindi í verslanir heldur er bara að aka í gegn.

Það var ekki annað að sjá en að verslun væri bærileg hjá þeim örfáu kaupmönnum sem börðust hart gegn þessari tillögu. Ég átti erindi í verslun eins þeirra og spurði eigandann hvernig honum litist á. „Það iðar allt af lífi“ sagði hann brosandi. Við sammæltumst um að næst þegar þetta yrði gert myndum við ýta á eftir því sem einnig var hluti af tillögu Samfylkingarinnar – að eins konar góðviðrisstrætó myndi þá ganga upp og niður Hverfisgötuna.