Dofri Hermannsson

Í dag birti Hagstofan bráðabirgðatölur um vöruskiptajöfnuð við útlönd en hann mun hafa verið hagstæður um 10 milljarða. En hvað þýðir þetta? Eigum við núna 10 milljarða? Verða þeir eftir í landinu? Hver á milljarðana?
Það getur vel verið að vöruskiptajöfnuður hafi verið lýsandi fyrir efnahagshreyfingar inn og út úr landinu þegar við fluttum út vaðmál, handveiddan saltfisk og tólg. Í dag gegnir öðru máli og því er notkun þessa hugtaks í besta falli gagnslítil en versta falli skaðleg heilbrigðri og upplýstri umræðu um gildi atvinnuvega fyrir þjóðarbúið.

Flestir fjölmiðlar birta mynd af álveri eða álkubbum með „fréttinni“ um vöruskiptajöfnuðinn en ef við skoðum þá hlið málsins kemur í ljós að á móti hverjum 3 krónum sem fást fyrir útflutt ál er hráefni flutt inn fyrir ca 2 og mismunurinn er aldeilis ekki lagður inn á gjaldeyrisreikning íslenska þjóðarbúsins heldur efnahagsreikning þeirra alþjóðlegu auðhringa sem eiga álverin.

Þegar menn gefast upp á að telja fólki trú um að allan innfluttan lúxus borgum við með útflutningi á áli (sem við eigum ekki) er gjarna gripið til sjávarútvegsins. Það er álíka langsótt hagfræði. Auðvitað er það misjafnt eftir veiðiaðferðum en það þarf hátt í lítra af olíu til að veiða kíló af fiski og þegar við bætist að stærstur hluti íslenskra útgerða er veðsettur upp í topp í útlöndum er ljóst að útflutningur á fiski nægir ekki til að lýsa efnahagshreyfingum inn og út úr landinu vegna sjávarútvegs.

Eins og nafnið ber með sér lýsir vöruskiptajöfnuður bara því hvað mikið af vörum er flutt inn og hvað mikið af vörum er flutt út . Erfitt er að meta eftir atvinnugreinum hvaða grein skilar mestu inn í landið svo allar „fréttir“ byggðar á þessu hugtaki eru óttalegt bull og segja okkur ekki neitt.

Ég hringdi í Hagstofuna áðan og spurði hvenær væri von á einhverjum tölum sem lýstu því betur hvað er flutt inn og hvað út. Hvernig Hagstofan teldi útflutningstekjur vegna ferðaþjónustu og sölu á hugverkum s.s. leiknum Eve Online o.s.frv. Það mun vera von á ársfjórðungsuppgjöri á inn- og útflutningi á þjónustu 27. febrúar. Þjónustuviðskiptajöfnuður mun það vera kallað. Annað afar takmarkað hugtak sem nær engan veginn að lýsa því hvar mestu verðmætin verða til.

Til er hugtak sem heitir vinnsluvirði atvinnugreina og lýsir því hvað verður eftir í landinu þegar búið er að reikna allan erlendan kostnað. Þetta hugtak lýsir með öðrum orðum þeim virðisauka sem hver grein færir þjóðarbúinu. Þetta hugtak  ætti frekar að leggja til grundvallar fréttum um hagræn áhrif einstakra atvinnugreina.

Hætt er við að mörgum bregði í brún við að sjá hvað álframleiðsla og sjávarútvegur er lítill hluti af þeim verðmætum sem verða eftir í landinu þegar allt hefur verið talið. Þar er framleiðsla málma að skila örlítið meiru en landbúnaður, fiskveiðar eru á pari við fræðslustarfsemi og skila hátt í þrefalt meira en framleiðsla málma. Heilbrigðis- og félagsþjónusta skila okkur svo rúmlega tvöfalt meiri verðmætum en fiskveiðar.

Víða í borginni, einkum í eldri hverfum miðbæjarins, má sjá gömul hús standa niðurnídd misserum saman. Enga kröfu virðist vera hægt að gera til eigendanna um að þeir haldi húsunum við eða ljúki framkvæmdum sem byrjað hefur verið á.

Mörg þessara húsa eiga það sameiginlegt að hafa verið keypt af einstaklingum eða fjárfestingarfélögum sem ætluðu sér að græða á því að braska með eignirnar. Ætlun margra var að rífa húsin, byggja stærri hús á lóðinni og taka út hagnaðinn af auknu byggingamagni.

Sumir ku hafa jafnvel gengið svo langt að kaupa eitt hús, leigja það fólki sem ekki eru sérlega eftirsóknarverðir nágrannar með það í huga að kaupa nærliggjandi eignir þegar nágrannarnir væru farnir að sjá sitt óvænna vegna þróunarinnar í götunni.

Nú eru flestir þessara braskara á hausnum en húsin standa eins og brunnar eða brotnar tennur í annars fallegu brosi götunnar. Sum standa tóm með brotna glugga, í öðrum er búið að negla fyrir gluggana og í sumum hafast við einhvers konar leigjendur sem því miður vekja nágrönnum ugg um öryggi barna og efnislegra verðmæta.

Við þessu virðist borgin ekki eiga nein ráð. Það virðist nánast ómögulegt fyrir nágrannana að heimta úrbætur þó augljóslega beri þeir stóran skaða af nábýlinu við hin niðurnídd hús.

Klukkan 17 á morgun ætlum við að ræða þessi mál á fundi í Bankastræti 10, 2. hæð en þar verða nefnd dæmi um hús af þessu tagi og rætt af þekkingu um úrræði borgarinnar – eða öllu heldur skortinn á þeim – og hvað þarf til að breyta þessu ástandi. Endilega kíkið við, hlýðið á stutt erindi og takið þátt í umræðum á eftir.

Fésbókarar geta meldað sig á viðburðinn hér.

Það er bæði einfaldara og flóknara en maður heldur að taka þátt í netkosningunni í prófkjöri Samfylkingarinnar í Reykjavík. Kjörstaður í netheimum opnaði á miðnætti þriðjudag og er opinn til kl. 18 á laugardag, en þá lýkur prófkjörinu.

Ég og konan mín, við mættum á kjörstað í netheimum, galvösk og héldum að þetta væri nú ekki mikið mál, enda erum við bæði tölvuglögg og vön að umgangast hvað sem er í gegnum netið. En við duttum í fyrsta pyttinn, sem var að byrja nákvæmlega öfugt á ferlinu. Og því ákvað ég að gera smá leiðbeiningabækling handa ykkur, sem ætlið að kjósa mig í prófkjörinu – og muna – að það er 2.-3. sætið, sem ég stefni á.

Skref 1.
Fara inn á www.xs.is og smella á prófkjör 2010, eins og myndin hér sýnir.

Skref 2. Nú opnast nýr gluggi þar sem þú smellir á „Opna netkosningu“ og athugar að pop-up sé leyft.

Skref 3. Nú ertu beðin að skrá inn kennitöluna þína, svo kerfið geti sent staðfestingu í heimabankann þinn.

Skref 4. Frá glugganum, sem nú birtist og sést hér fyrir neðan getur þú smellt á merki heimabankans þíns. Heimabankinn opnast í nýjum glugga og þú finnur upplýsingar um lykilorð að kosningunni undir „upplýsingar“ – „rafræn skjöl“. Þú sækir upplýsingarnar með því að smella á sækja hnappinn – opnar skjalið og þá blasir við 10 stafa lykilorð. Nú kemur þú til baka í gluggann hér fyrir neðan og slærð inn lykilorðið.

Skref 5. Kjörseðillinn opnast. Þú velur minnst 4 og mest 8 og setur í þá röð, sem þér fellur best.

Takk kærlega fyrir þátttökuna í prófkjörinu.

Ég tók þessa mynd af því ég veit af eigin raun að þeir sem taka ákvarðanir í umferðar- og skipulagsmálum eru sjaldséðir gestir í strætó og mér varð hugsað til þess hvað þessir farþegar myndu taka mikið pláss í Ártúnsbrekkunni einir í bíl. Svarið er um 600 metrar eða frá Húsgagnahöllinni og niður að Elliðaám.
Það er áhugavert fyrir fólk sem vill spara peninga í borgarkerfinu að velta fyrir sér hvað kostar annars vegar að reka strætó og hins vegar hvað kostar að reka óþarflega margar akreinar, mislæg gatnamót og allt hitt sem fylgir óþarflega mikilli umferð einkabíla.

Borgarfulltrúar – þeir sem nú sitja – og þeir sem verða kjörnir inn í borgarstjórn Reykjavíkur í komandi kosningum ættu að hafa verulegar áhyggjur af því ástandi, sem er að skapast í íslenskum kvikmyndaiðnaði. Og gera eitthvað í því.
Á liðnu kjörtímabili var unnið með hugtakið Reykjavík – kvikmyndaborg, sem reyndar rann út í sandinn þegar kreppan barði á dyr. Nafn höfuðborgarinnar er órjúfanlega tengt kvikmyndahátíðum á við Reykjavík Film Festival, sem ber hróður borgarinnar um víðan völl. Hingað koma erlendir ferðamenn, sem hafa séð borginni okkar bregða fyrir í íslenskum og erlendum kvikmyndaverkum, myndböndum, heimildamyndum, auglýsingum. En síðast og ekki síst, eru flest fyrirtæki í kvikmyndaiðnaði á Íslandi með heimilisfang í Reykjavík, starfsmenn þeirra greiða hingað skatta og skyldur. Einyrkjar og starfsmenn í iðnaðinum búa vel flestir einhvers staðar í Reykjavík og leggja á virkan hátt sitt af mörkum til að gera borgina okkar betri.

Hamarinn, Pegasus

Kvikmynda og sjónvarpsiðnaður Íslands hefur slitið barnsskónum og til hefur orðið öflug iðngrein, þar sem þjálfaðir atvinnumenn sinna bæði skemmtun og upplýsingu. Reykvíkingar, sem og aðrir Íslendingar standa á þröskuldi nýrrar aldar – upplýsingaaldarinnar. Þar er þörf á vinnubrögðum, hugmyndafræði og tækini kvikmynda og sjónvarpsfólks til að ganga í verkin sem framundan eru og einnig hér eru tekjuskapandi tækifæri, innlend sem erlend.

Það skýtur því skökku við að bæði ríkisvald og ríkisútvarp virðast sameinast um að koma kvikmyndaiðnaði Íslands fyrir kattarnef, einmitt þegar vöxtur greinarinnar er virkilega að taka flug.
RUV hefur aldrei sinnt hlutverki sínu sem sprotavagga þess iðnaðar, sem er þó uppspretta þeirrar afurðar, sem RUV kerfið nærist á. Reykvískir unglingar, sem og aðrir íslendingar vita heilmikið um hversdagslíf borgarbúa í Beverly Hills eða Harlem. Við höfum hins vegar aldrei barið augum leikna þáttaröð, sem gerist meðal venjulegra Reykvíkinga í Breiðholti, Grafarvogi eða vestur í bæ. Hvað veldur?  Íslenskir kvikmyndagerðarmenn hafa á umliðnum árum sýnt fram á að hægt er að framleiða leiknar íslenskar þáttaraðir, sem njóta hylli áhorfenda. Reyndar er það sjónvarpsstöðin, sem ekki merkir sig sem útvarp/stöð allra landsmanna, sem hefur verið iðnari við þann kolann, þótt enginn sé þjónustusamningurinn um slíkt við ríkið á þeim bæ.

Af yfirlýsingum Ríkisútvarpsins mætti ætla að stærsti hluti útgjalda stofnunarinnar fari til kaupa á dagskrárefni frá íslenskum kvikmyndagerðarmönnum. En því fer reyndar fjarri ef grannt er skoðað.
Á síðasta ári hafði Ríkisútvarpið 4.4 milljarða á tekjuhliðinni. Á útgjaldahliðinni til innkaupa á íslensku efni fóru hinsvegar á bilinu 120 til 150 milljónir. Sem sagt ekki nema brotabrot af útgjöldum stofnunarinnar.
Á umliðnum árum hefur RUV m.a. talið sig gegna menningarhlutverki sínu til fulls með því að kaupa að jafnaði um það bil 25 heimildarmyndir á ári – fyrir ca. jafnmargar milljónir. Talan er sveiflukennd því á árunum 2007 og 2008 voru myndirnar annars vegar 19 og hins vegar 12 – og útgjöldin í  milljónum sömuleiðis.  Hver mynd kostar margfalt meira en það sem RUV greiðir fyrir vöruna.
RUV hefur svo greitt eftir geðþótta til framleiðenda íslenskra kvikmynda, á bilinu 2 – 4 milljónir fyrir sýningarréttinn. Framleiðslukostnaður hverrar myndar nemur tugum til hundruðum milljóna. Heldur ekki hér er hlutur RUV stór í heildarmyndinni. Ef svo að lokum er litið til þeirra þriggja beinu útsendinga, sem sérstaklega eru tilgreindar í niðurskurðaráætluninni, og allar tengjast skapandi iðnaði; Eddan, Gríman og Íslensku tónlistarverðlaunin – þá má geta þess að fagfélögin hafa að mestu sjálf staðið straum af kostnaði við þá dagskrárgerð – RUV hefur hins vegar hirt auglýsingatekjurnar.

Þegar litið er yfir þennan völl mætti að ósekju halda því fram að RUV hafi nærst á kvikmyndaiðnaðinum, en ekki öfugt. Áratug eftir áratug hefur íslenski kvikmyndageirinn lagt stofnuninni til dagskrárefni á spottprís.
Fjárhagslegir hagsmunir íslenskra kvikmyndagerðarmanna hafa aldrei legið í því að þeir hafi riðið feitum hesti frá kastalanum í Efstaleiti. Hagsmunir beggja aðila hafa verið tryggðir með ákveðinni samvinnu.
Samningur við RUV, hversu smánarlegur, sem hann hefur verið fjárhagslega, hefur opnað aðgengi að framleiðslufjármagni og samstarfsaðilum annars staðar frá – bæði innlendum og erlendum.

Ákvörðun RUV um að skera burt þær 150 milljónir, sem innkaupaseðill innlendrar dagskrárgerðar hefur hljóðað uppá getur varla verið af fjárhagslegum orsökum því einungis er um að ræða 3,41% af rekstrarfé sl. árs.
Lokun á íslenska kvikmyndaiðnaðinn hlýtur að stjórnast af öðrum hvötum en rekstrarlegum, þar sem um smápening er að ræða í heildarmyndinni uppá milljarða.
Því er kominn tími til að spyrja. Hvaða hvatir ráða hér för?

Nú er ljóst að Sjálfstæðisflokkurinn mun ekki eiga neinn borgarfulltrúa í Grafarvogi þar sem 5. hver Reykvíkingur býr. Tveir ágætir menn buðu sig fram en hvorugur fékk nægilega góða kosningu til að komast í öruggt sæti. Reyndar ekki einu sinni á topp 10.

Þetta hlýtur að vera Sjálfstæðismönnum umhugsunarefni því þeir vita sem er að Grafarvogsbúar kunna vel að meta það sem vel er gert fyrir hverfið. Þetta hef ég líka fundið með mjög skýrum hætti á þessu kjörtímabili. Á sama hátt er eftir því tekið í Grafarvogi þegar hverfið á sér ekki málsvara á vettvangi borgarstjórnar.

Grafarvogsbörn

Að þessu leyti er Grafarvogur um margt sérstakt hverfi. Hverfisvitund er mikil, samstaða íbúa sterk og hverfið hefur oft verið í fararbroddi með ýmsar nýjungar. Þar var t.d. fyrsta þjónustumiðstöð borgarinnar opnuð og íbúasamtökin í Grafarvogi spiluðu stórt hlutverk í samráðshópi um lausn á deilu um legu Sundabrautar.

Hverfisráð Grafarvogs hefur líka verið öflugt og þar hafa pólitískir andstæðingar staðið saman um framfaramál hverfisins. Ég nefni sem dæmi Græna samgöngustefnu í hverfum borgarinnar sem meirihlutinn í Umhverfis- og samgönguráði hafði svæft tvisvar þegar Hverfisráðið ákvað einróma að taka þá hugmynd upp á sína arma – til hagsbóta fyrir allt hverfið.

Að mínu mati verða borgarfulltrúar að endurspegla allt samfélag borgarinnar. Þótt miðborgin sé sameign okkar allra og mikilvægt að hún blómstri er ekki gott að sá hópur sem er valinn til að stýra borginni sé of einsleitur og búi þar allur á sama hektaranum. Það er eðlileg krafa að stjórnendur borgarinnar þekki hana alla af eigin raun.

www.dofrihermannsson.is

www.facebook.com/Dofri.Hermannsson

Sumt er hægt að leysa með því að hugsa öðruvísi. Í Reykjavík fara foreldrar 300 þúsund skutlferðir með börn í frístundir í hverjum mánuði. Foreldrar eyða í skutlið rúmlega 100 þúsund klukkustundum og um 170 milljónum á mánuði. Þetta er stór hluti af óþarfri, mengandi og hættulegri umferð í hverfum borgarinnar.

Í myndbandinu reiknum við einungis út hvað skutlið kostar miðað við 92 kr. á km. sem er opinber tala frá skattstjóra og notuð við kostnaðarútreikninga þegar fólk notar bílinn sinn fyrir vinnustað.
Ekki er tekið með í myndbandsútreikninginn, vinnutap eða önnur skutltengd útgjöld. En þegar betur er að gáð er gífurlegur beinn kostnaður við skutl hjá hverri og einni barnafjölskyldu. Sama gildir um samfélagslegt tap. En þessu er hægt að breyta!

Hugsið málið – horfið á myndbandið – Sendið það endilega áfram til vina og vandamanna.
www.dofrihermannsson.is

Sjálfstæðismenn í borginni mega eiga það að þeim er sama hvaðan góðar hugmyndir koma. Þeir eiga það jafnvel til að taka tillögum minnihlutans svo vel að þegar nokkrir mánuðir eru liðnir eiga þeir ljúfar minningar um að hafa sjálfir lagt þær fram eins og sjá má í auglýsingu í nýjasta tölublaði Grafarvogsblaðsins.

Grafarvogsblað auglýsing

Ingrid Bergmann sagði eitt sinn að lykillinn að hamingjunni væri góð heilsa og lélegt minni. Má til sanns vegar færa!

Kosningarnar í vor verða að snúast um framtíðina og frambjóðendur verða að hafa eitthvað fram að færa um hana. Verða að sýna fram á hvernig við getum haldið áfram að eiga gott líf og hvernig er hægt að gera það betra þrátt fyrir samdráttarskeið.

Atvinnumál eru grundvallaratriði og Reykjavíkurborg þarf að bæði að gera meira og að gera aðra hluti til að efla atvinnu í borginni.

• Af hverju er t.d. Orkuveita Reykjavíkur búin að lofa allri grænni orku í fyrirsjáanlegri framtíð til starfsemi suður með sjó?
• Af hverju er orkan seld til iðnaðar sem skapar fæst störf og minnstan virðisauka á hvert megawatt?
• Af hverju hefur Reykjavíkurborg ekki markað sér stefnu um orkunýtingu þar sem þeim er boðið best sem skapa flest störf og mestan virðisauka?
• Af hverju nýtir Reykjavíkurborg sér ekki þá einstöku aðstöðu að vera einn helsti framleiðandi grænnar orku, laðar til sín grænan iðnað og skapar með því Reykjavík alþjóðlegan sess sem græn höfuðborg?

Á Lálandi í Danmörku snéri sveitarfélagið vörn í sókn með því að marka sér skýra stefnu um græna orkuframleiðslu og iðnaðaruppbyggingu. Síðan þá hefur fjöldi erlendra fyrirtækja og rannsóknaraðila leitað þangað með sínar rannsóknir og framleiðslu og fjöldi nýrra grænna starfa hefur orðið til.

Á Íslandi er fjöldi fyrirtækja að hasla sér völl í grænum iðnaði, hér eru nokkur nefnd á nafn en þau eru mikið fleiri. Reykjavíkurborg ætti að setja sér metnaðarfull markmið í sjálfsögðum framfaramálum t.d. um að koma bílaflotanum á vistvænt innlent eldsneyti og laða til sín erlenda fjárfesta með grænni orkustefnu þar sem grænn iðnaður sem skapar mörg störf og mikinn virðisauka í landinu yrði settur efst á forgangslistann.

Kíkið við á: www.dofrihermannsson.is

Það er nóg af fólki að tala um landráð, svik, kúgun og drápsklyfjar. Það þarf enga hjálp frá mér. Með þessum orðum er ég ekki að gera lítið úr þeim vanda sem þjóðin er í, öðru nær.

Ég er hins vegar sannfærður um að við verðum að fara að tala með jákvæðum formerkjum um það hvernig við ætlum að snúa vörn í sókn, finna og nýta okkur ný tækifæri til að skapa störf og hvernig við getum áfram átt hér gott líf. Þar vil ég beita mér og þess vegna hef ég ákveðið að gefa kost á mér í 2.-3. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningar í vor.

Nýsköpun í atvinnulífinu þarf ekki að vera bundin við þröngan hóp svokallaðra sprotafyrirtækja. Í ferðaþjónustu, matvælageiranum, hönnun og annarri listtengdri starfsemi búa ótal tækifæri til nýsköpunar, nýrra starfa og nýrra tekjustofna. Með nýjum lögum um endurgreiðslu á rannsóknar- og þróunarkostnaði skapst möguleikar hjá gríðarlegum fjölda fyrirtækja að taka nú gamlar og góðar hugmyndir upp úr skúffum og hrinda þeim í framkvæmd. Reykjavíkurborg á að koma til móts við fyrirtæki sem gera slíkt.

Skipulag borgarinnar á að miðast við þarfir fólksins og fjölskyldnanna. Ekki verður við það unað að sameiginleg verðmætum borgarbúa svo sem gömlum húsum og torgum sé fórnað fyrir skammtímagróða handhafa byggingarréttar. Verktakar eiga að taka að sér verk, ekki ráða lífi íbúa og starfsemi fyrirtækja. Þessu verður að breyta.

Hjá barnafjölskyldum fer of mikill tími og kostnaður í að skutla börnum í frístundir eftir skóla og börn foreldra sem ekki hafa aðstöðu til að skutlast búa ekki við sama rétt til að njóta frístunda. Þessu þarf að breyta með því að samræma betur skólastarfið, frístundastarfið og almenningssamgöngur innan hverfa borgarinnar.

Í öllum hverfum borgarinnar er möguleiki á grænum svæðum til útivistar, heilsuræktar og leikja fyrir fjölskyldurnar í Reykjavík. Við eigum að standa vörð um þau verðmæti sem felast í þessum svæðum og lítt snortnum náttúrusvæðum í nágrenni borgarinnar svo sem á Ölkelduhálsi.

Við verðum líka að ganga af sömu virðingu um miðborgina sem er ekki einkaeign þeirra sem eiga húsin við göturnar heldur sameiginleg eign allra borgarbúa. Við eigum að búa þannig að miðborginni að þar blómstri mannlíf alla daga allan ársins hring. Til þess verðum við að búa til meira pláss fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur innan miðborgarinnar.

Hrunið og kreppan hafa valdið almennri vantrú á pólitík og pólitíkusum. Til að byggja upp traust í samfélaginu þarf betri pólitík sem grundvallast á samráði við íbúa og beinu lýðræðu við lykilákvarðanir. Stjórnmálin í nærumhverfinu eru góður vettvangur til að hefja slíka endurreisn.

Vissulega erum við með vindinn í fangið og mörg stór mál óleyst en þess heldur er mikilvægt að rísa á fætur, horfa á björtu hliðarnar frekar en að mála skrattann á vegginn, leita tækifæranna frekar en að einblína á mistökin.

Það vil ég gera og bið um stuðning Samfylkingarfólks í 2.-3. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningar í vor.

Fylgstu með og leggðu mér lið, það væri vel þegið: