Sigríður Guðmarsdóttir og Kristján Valur Ingólfsson hafa nú gefið kost á sér í biskupskjöri. Hvortveggja ákaflega hæfar manneskjur og vel menntaðar sem myndu valda embættinu vel. Sigríður ætti að höfða til þeirra sem vilja (róttækar) breytingar á kirkju (og samfélagi) að mörgu leyti sömu hópa og vilja nýtt Ísland. Kristján Valur ætti að höfða fremur til þeirra sem vilja yfirvegaðar breytingar, góða kjölfestu og reynslu. Sigríður höfðar, eðli máls samkvæmt, einnig til þeirra sem telja áríðandi að fá konu í stól biskups í öllu falli feminista. Kristján fremur til þeirra sem vilja líta til hæfileika fremur en kynferðis. Þarna eru þó ekki skörp skil því að bæði eru jafnréttissinnuð.
Ágætar manneskjur eru með hendina á húninum. Má þar nefna Sigurð Árna Þórðarson sem stendur alveg á pari við ofannefndar manneskjur í hæfileikum og Jónu Hrönn Bolladóttur sem er prýðilega hæf og lætur til sín taka hvar sem hún fer og eins og Sigríður ætti að höfða til kvenna og þeirra sem vilja glænýja hugsun.
Það hefur orðið gjörbreyting á biskupskjöri. Áður voru þetta rúmlega 200 manns aðallega prestar. Nú eru þetta yfir 500 manns að uppistöðu til sóknarnefndarformenn. Sóknarnefndarmenn eru með allt öðru vísi bakgrunn en prestar. Þetta eru praktískir birnir og birnur sem hafa fyrst og fremst áhyggjur af fjárhag sókna sinna. Á meðan afstaða presta mótast af margflóknum kenninga, kunningja -, aldurs (m.a. því hvort að menn hafa verið saman í deild)- og ættartengslum þá er hið nýja ráðandi afl líklegt til að stjórnast meira af almenningsáliti og flokkapólitík. Þegar hygg ég að það ferli sé hafið að sóknarnefndarformenn fundi með hver öðrum og þeir sterkustu þeirra á meðal beiti áhrifum sínum eins og í öllu mannlegu félagi. Þarna mun ekki eiga sér stað samráð á sóknargrunni milli prests og sóknarnefndarformanns þar sem presturinn leggur dóm á kenningarlega þáttinn heldur munu leikmenn leita hvorn annann uppi og í raun og veru ráða niðurstöðu. Í þessu umhverfi er vissulega er gott að vera kvenframbjóðandi þar sem sterk krafan er sú að kona verði biskup en það verður líka gott að vera yfirvegaður reynslubolti. Líklegt er að frambjóðendur hagi sér meira og minna eins og pólitíkusar á næstu vikum, reyni að höfða til sem flestra og verði því varkárir og yfirvegaðir en jafnframt róttækir og spennandi. Og nú reynir á hver hefur besta biskupsnefið.
Og það getur skipt máli fyrir íslenskt samfélag hver verður biskup. Þetta er í öllu falli áhrifastaða.
Baldur Kristjánsson
Tvær spurningar sem gætu skarast:
1) Hvar talar biblían um biskupa?
2) Hví er embætti biskups til og hvaðan kemur það?
Nú er kirkjusaga ekki mín sérgrein en ég skal reyna eftir bestu getu.
Biblían talar ekki um biskupa heldur er þetta mannleg uppfinning og ef ég man rétt þá er hægt að rekja þetta alla leið aftur til sirka 100 eftir krist. Í frumkristninni hafa þetta verið fyrst prestar eða rabbína væri kannski betra orð vegna þess að á þessum tíma var kirkjan mun gyðinglegri heldur en núna. seinna þegar kirkjan breiðist út þá hafa þessar gömlu kirkjur meiri völd og þar af leiðandi þá eru rabbínarnir þar hærra settir og verða bikupar.
Þetta er auðvitað ekki 100% hjá mér en nokkuð nærri lagi.
En síðan má deila um það hvot Jesú hefði þókknast að hafa einhvern skara af vel borguðum ríkisstarfsmönnum í því að halda úti einhverskonar bjúrókrasíu.
Ef Jesú var til á annað borð.
Jesús var til. Orð hans eru varðveitt rétt eins og orð og ræður Sókratesar og Platons og fjölmargra annarra sem uppi voru mörgum öldum á undan Frelsaranum.
Aumingjans aldarháttur er það að vera sífelt að efast um grundvöll sinnar eigin trúar.
Nonni og Friðrik.
Ég er að leitast eftir svörum frá bloggara sjálfum, en ekki leikmönnum, enda er bloggari hámenntaður í guðfræði, sem að mér skilst sé einhvers virði.
Ég endurtek því spurningar mínar, sem ég tel þó að geti skarast:
1) Hvar talar biblían um biskupa?
2) Hví er embætti biskups til og hvaðan kemur það?
Stutta svarið: Í Timóteusarbréfinu er talað um öldungana sem leggja hendur yfir menn….1.Tím. 4:14 og líkast ti sækir biskupsembættið fyrirmynd þaðan. Annars er ég guðfræðingur með meiru en enginn sérstakur Biblíufræðingur en skal leggjast í orðsifjarannsóknir á orðinu biskup, biskopp, bishop, episcopal etc. Ef thú greiðir mér fyrir álitsgjerðina (e.k. Guðfræðiálit sbr. Lögfræðiálit etc). Annars getur þú hringt í Biblíufélagið eða gúgglað. Besta kveðja Baldur
Jú spurning 2. Embættið er tilsjónarembætti í stíl við öldungaembættið sem ég gat um. Álitið var að einhver þyrfti að eftirlit með hinum kristnu söfnuðum og þetta hefur haldist. Ekki neyða mig í umræðu um hvort að biskupa sé þörf’. Í DANMÖRKU eru að vísu 14 biskupar en þeir eru valdalitlir og tala t.d. Ekki fyrir dönsku kirkjuna. En biskupar(við getum kallað þá hvaða nafni sem við viljum) þar og hér eigaað vera fyrst og frmst sálgæslumenn og leiðbeinendur prestanna. JÁ það er full þörf á svoleiðis fólki hvað sem við köllum það fólk. Í stað orðsins biskup gætum við notað orðið ,,sérstakur kirkjuþjónn“ svona ein og ,,sérstakur saksóknari“ kv. B
Svo vill til að ég er einnig hámenntaður í guðfræði, Björn minn fyrsti.
Þú getur því treyst því sem ég segi um tilvist Krists á jörðu.
Og jafnvel víðar.
Nonni! Ég er sammála þér að það er hafið upp fyrir allan skynsamlegan vafa að Jesú hafi verið til! Kv. B
Jesú var kannski til. En hann var að öllum líkindum bara einn af tugum heimsendaspámanna sem voru að væflast um í Rómarveldi.
,,Sókrates var kannski til. En hann var að öllum líkindum bara einn af tugum heimspekinga sem voru að væflast um Grikkland hið forna.“
Eitthvað hafði hann samt fram yfir hina.
Annars stæði vestræn siðmenning ekki í þakkarskuld við hann.
Gott að þú myntist á Sókrates vegna þess að það eru ekki allir sanfærðir um að hann hafi verið til. Einu heimildirnar um skrif hanns eru rit Platós. Sókrates eins og Jesú var til en það er að öllum líkindum búið að spinna upp margar sögur í kringum hann og flest sem hann á að hafa sagt kemur frá lærissveininum.
Og þá er ekki úr vegi að minnast á Aristoteles, það eru ekki allir sannfærðir um að hann hafi verið til, hvað þá Júlíus Sesar, var hann til? Ekki eru nú allir vissir um það þótt ýmsar sögur gangi um hann og ekki allar jafn trúlegar. Talandi um Júlíus þennan þá á einhver Hannibal að hafa farið gegn Róm og herjað á Ítalíu þvera og endilanga í 15 ár eftir að hann kom skyndilega ofanúr Alpafjöllum með fíla frá Afríku. Maður getur ekki annað en hlegið. Sumt er bara of mikil steypa.
Að það hafi verið maður sem hét Hannibal Barka sem gerði innrás í Rómarveldi yfir Alpana krefst engra yfirnáttúrulegra skýringa, allveg eins og að það hafi verið heimsendaspámaður í Jerúsalem í kringum árið 30 sem hét Jesú.
Ef ég hins vegar ætlað að fara að halda því fram að Hannibal hafi flogið yfir Alpana með englaher eða að Sesar hafi verið guð eins og seinni tíma Rómverjar sögðu þá er ég augljóslega komin út í vitleysu.
Jesú gæti hafa verið til en hann var varla guð, ekki frekar en Sesar.
Nú verð ég að leggja orð í belg.
Það versta sem guðfræðingar geta hugsanlega gert til að reyna að sanna tilvist Jesú Krists er að bera hann saman við Sesar. Sesar er sögulegasta manneskja fyrr og síðar. Sjáðu til, það eru til þúsundir af myntum með mynd af honum og áletrun með nafni hans sem hann lét gera og dreifa um Rómarveldi. Svo eru til mjög mikið af samtímaheimildum. T.d. bréf Ciceros þar sem hann talar hversdagslega um hann, „ég hitti Sesar í dag, hann var í grænum sandölum“. Auk þess skrifaði Sesar margar bækur sjálfur sem eru varðveittar. Til eru yfirlýsingar frá honum ritaðar á stein, til eru fleiri tugir sagnfræðirita frá fornöld sem tala um hann, sumar samtímasögur. Auk þess héldu afkomendur hans og arftakar minningu hans lifandi með styttum og lofgjörðum sem eru til enn þann dag í dag. Ekkert sem ég eða þú getum gert mun nokkru sinni skrifa okkur jafn rækilega inn í söguna og Júlíus Sesar. Sannast sagna, Nonni, þá er miklu auðveldara að efast um að þú sért til en Sesar.
Líkingin við Sókrates er hinsvegar afar góð.
,,Þarfnast engra yfirnáttúrlegra útskýringa?“
Að sjálfsögðu ekki.
Ekki frekar en það þarfnast yfirnáttúrulegra útskýringa að trésmiður nokkur hafi verið uppi í Júdeu á tilteknum tíma.
Eins og þeir segja í Búlgaríu: Take a grip.
Og ekki tek mark á meira mark grænum sandölum en falskir mynt.
Hversu lengi hyggjast falsarar og fúskarar reyna þolinmæði vora?
Var Cicero annars til?
Nonni þetta er nú óskup mikil vitleysa í þér. Ég get allveg fallist á að Jesú hafi verið til. Að hann hafi verið guð er að mínum dómi ekki rétt.
Ertu annars ekki sammála að sönnunar byrðin á guðdómi sé hærri en á tilvist venjulegra manna?
Þetta er bara það sama og ég lagði upp með, Frikki minn sæll. Jesús var til. Var hann guðdómlegur og hafði á að skipa himneskum herskörum? Ég hef ekki sagt orð um það.
@Þorsteinn: ,,Sannast sagna, Nonni, þá er miklu auðveldara að efast um að þú sért til en Sesar.“
Það er nú aldeilis umdeilanlegt, Steini minn. Sesar var neblega gerður að guði allnokkru á undan Kristi og mætti efast um jarðvist hans þess vegna.
Hinsvegar efast enginn um jarðbundna tilvist mína, enn sem komið er.
Sæll Baldur – ég verð að fá að gagnrýna alhæfingu þína um leikmenn (sóknarnefndarformenn). Þú segir:
,,Þetta eru praktískir birnir og birnur sem hafa fyrst og fremst áhyggjur af fjárhag sókna sinna.“
Ég gæti sagt um presta: Þeir eru yfirleitt uppteknastir af þvi að fá greitt fyrir aukaverk og hlunnindi… Þætti þér þetta notaleg einkunn?
Bæði leikir og lærðir eru mjög mismunandi praktískir – og hafa mismunandi sýn á hlutverk kirkjunnar þjóna, hvort sem þeir eru leikir eða lærðir.
Svo er annað sem þú nefnir: ,,Þegar hygg ég að það ferli sé hafið að sóknarnefndarformenn fundi með hver öðrum og þeir sterkustu þeirra á meðal beiti áhrifum sínum eins og í öllu mannlegu félagi. Þarna mun ekki eiga sér stað samráð á sóknargrunni milli prests og sóknarnefndarformanns þar sem presturinn leggur dóm á kenningarlega þáttinn heldur munu leikmenn leita hvorn annann uppi og í raun og veru ráða niðurstöðu.“
Nú vill svo til að ég tók mig til og sendi öllum sóknarnefndarformönnum (sem hafa netfang) tölvupóst. Tilgangurinn er að vekja til vitundar um nýfenginn kosningarétt og sömuleiðis að við ræðum um hvaða mál við viljum bera fram í spurningaformi við kandidata. Það eru málefni kirkjunnar sem ég beiti mér fyrir að leikmenn velti fyrir sér. Margir hafa hvorki setið á kirkjuþingi eða fengið uppfræðslu í kirkjunnar málum svo við sem höfum sett okkur inn í hin ýmsu mál og kirkjurétt, ættum að miðla hinum. Það er mín skoðun. Ég hef hins vegar engan áhuga á að ,,ráða niðurstöðu“ – við skulum bara biðja og vona að hinn hæfasti kandidat muni taka við þjónshlutverkinu mikla – og þekkja sinn vitrunartima!
Þú þarft ekkert leyfi. Ég sé þettavsvona þú hinsegin en talsmáti þinn um presta er athygisverður? eg er bara að segja það sem liggur í augum uppi að sóknarnefndarformenn eru eðli máls samkvæmt jafnaðarlega praktískari en prestar enda hlutverk þeirra að halda utan um veraldlegan búnað sókarinnar meðan prestar sjá um andlegu hliðina. Í þessu felast engir fordómar bara rökvísi.
Fleirri en ég ótrast þá þróun að leikmenn fundi sér og prestar sér hvort sem im er að ræða kirkjuþingsmenn eða kjörmenn.
En fordómar þínir í garð presta eru athyglisverðir
Sæll vertu. For-dómar eru vissulega það, að dæma eitthvað fyrirfram. Og það sem við bæði gerum er að vísa í ,,talsmáta“ sem heyrst hefur um leika og lærða og er einmitt dæmi um það þegar fólki eru gerðar upp skoðanir og viðhorf, án athugana.
Þú gefur þér þá forsendu að sóknarnefndarformenn muni beita áhrifum sínum og ,,í raun og veru ráða niðurstöðu“. Þetta eru for-dómar til óþurftar.
Best væri ef fundað yrði i hverri sókn, prestur og leikmenn saman, þar sem farið væri yfir mikilvægustu málefnin sem blasa við í kirkjunni. Menn myndu kappkosta að bera hag Þjóðkirkjunnar /samfélagsins fyrir brjósti og búa til spurningar fyrir frambjóðendur um málefni sem eru brýn. Þá væri aldeilis gott ef við hefðum síðan góðan tíma til að fá frambjóðendur í heimsókn t.d. í hvert prestakall, þannig að samtal gæti orðið, helst yfir ljúfum kaffibolla. Nú er hins vegar við búið að timi verði svo skammur frá 29. febrúar þegar framboðsfresti lýkur og fram að kosningum sem heyrst hefur að verði um miðjan mars, að við missum algjörlega af því tækifæri sem ,,samtalið“ gæti gefið okkur öllum í kirkjunni.
Mér þykir slæmt ef þessi asi verður á kosningunum sjálfum. Rýmri tími fram að þeim gæti nefnilega boðið upp á mikilvægt samtal sem ég held að við viljum flest að náist og sýnir sig að er þarft. Frambjóðendur þurfa tíma til að fara um héruð, kynna sig og kynnast kirkjunni.
Munum að við erum kirkjan og öll af vilja gerð, bæði leikir og lærðir ekki satt – til að sýna ábyrgð og virðingu fyrir því verkefni að velja biskup Íslands.