Kyrrðardagar með kvikmyndum verða haldnir í Skálholti 14.-16. október 2011. Þeir eru bornir uppi af sömu atriðum og venjulegir kyrrðardagar. Þögnin og friður frá áreiti daglegs lífs leiðir huga og sál að lífsreynslunni og tilfinningunum sem við berum með okkur. Kyrrðardagar með kvikmyndum eru nýjung í kyrrðardagastarfi Skálholts.
18
ág. 11
Ein ferð í Bónus
Við skrifuðum grein í Fréttablaðið og á Vísi í dag. Henni lýkur með þessari hvatningu:
Allir kennarar vinna mikilvægt starf. Fyrir það eiga þeir skilið þakklæti okkar, virðingu samfélagsins og sanngjörn laun. Leiðrétting á launum leikskólakennara er bæði mikilvæg og sjálfsögð. Við skorum á viðsemjendur leikskólakennara að mæta þeim af sanngirni og leiðrétta laun þeirra í samræmi við menntun, ábyrgð og laun viðmiðunarstétta þeirra.
Þetta er kjarni málsins að okkar mati. Við styðjum leikskólakennarana, sem vinna frábært starf.
17
ág. 11
Hungursneyð, stríð og betri heimur
Hungursneyð, stríð og betri heimur eru meðal þess sem fermingarbörnin í Neskirkju ræða á sumarnámskeiðinu sem nú stendur yfir. Þau eru viss um að þau geti breytt heiminum.
Víða um land hefja söfnuðirnir vetrarstarfið með því að bjóða væntanlegum fermingarbörnum á námskeið, áður en hefðbundið skólastarf hefst. Þessa vikuna hefur Kristín kennt fermingarbörnum í Hafnarfirði og Árni hefur farið á milli sumar-fermingar-námskeiðanna og tekið myndir og myndbönd.
Í Hafnarfjarðarkirkju taka tveir söfnuðir höndum saman og halda námskeiðið sameiginlega. Hafnarfjarðarsókn og Ástjarnarsókn ná sameiginlega yfir 5 grunnskólahverfi og því er fermingarbörnum úr þessum hverfum boðið að taka þennan þátt fermingarstarfsins í sameiningu.
Námskeiðið byggir á fræðsluefni sem söfnuðirnir hafa unnið og nær yfir hefðbundin atriði sem finna má í námskrá fermingarstarfsins. Þar ber hæst fræðsla um Biblíuna, trúarlífið og samfélagið í kirkjunni. Hlutir eins og bænin, messan, líf Jesú og sköpunin eru rædd út frá sýn og reynslu fermingarbarnanna og þau leidd inn í kristna samtalshefð í öruggu umhverfi .
Kennarar eru prestar og starfsfólk safnaðanna sem hefur mikla reynslu af því að vinna með ungu fólki í kirkjulegu samhengi.
Sumarnámskeið fermingarbarna hafa rutt sér til rúms síðustu ár en þau eru gefandi og skemmtileg viðbót við hefðbundna fermingarfræðslu sem fer t.d. fram í vikulegum kennslustundum eftir skóla.
13
ág. 11
Við þurfum vígslubiskup sem …
Í síðari umferð vígslubiskupskjörs í Skálholti verður kosið milli Kristjáns Vals Ingólfssonar og Sigrúnar Óskarsdóttur. Í vor svöruðu þau bæði spurningunni um það hvers konar vígslubiskup við þurfum í Skálholti. Svörin rötuðu í vefsjónvarp kirkjunnar á YouTube.
13
ág. 11
Hvers vegna syngur lóan dýrðin, dýrðin?
Í fyrradag deildum við nokkrum myndum sem voru teknar í Ísafjarðarkirkju í sumar af listaverkinu Fuglar himinsins. Nú bætum við um betur og leyfum ykkur að sjá myndband og viðtal sem við tókum upp þegar við heimsóttum sr. Magnús.
Hann segir meðal annars frá því hvernig verkið varð til og útskýrir heiti verksins og hvernig það svarar lykilspurningu um lóuna: Hvers vegna syngur hún dýrðin, dýrðin?
12
ág. 11
Grænfánadagur
Grænfáninn var dreginn að húni á Steinahlíð við hátíðlega athöfn í dag. Foreldrum var boðið að taka þátt í hátíðarhöldunum. Við hittum fulltrúa Landverndar sem afhenti Steinahlíðarkrökkum og -fóstrum Grænfánann í fjórða sinn. Krakkarnir sungu og fáninn var dreginn að húni og svo gæddum við okkur á dýrindis veitingum og fylltumst stolti yfir flottu krökkunum okkar og þakklæti fyrir frábæra starfsfólkið á leikskólanum.
Grænfáninn minnir okkur á hvað það er mikilvægt að hugsa um umhverfið okkar og náttúruna. Grænfánauppeldi er uppeldi til meðvitundar um að lífið á jörðinni okkar er viðkvæmt og þarf á alúð, umhyggju og virðingu að halda. Hluti af því er að átta sig á mikilvægi þess að flokka og endurnýta rusl og afganga. Það vita krakkarnir á Steinahlíð og eru óspör að minna á það þegar heim er komið.
Fáninn er afhentur til tveggja ára í senn og í hvert sinn fylgir loforð um tiltekin markmið í umhverfismálum. Að þessu sinni á að leggja áherslu á líffræðilega fjölbreytni. Við veltum svolítið fyrir okkur hvað líffræðileg fjölbreytni þýðir í samhengi leikskólans. Ætli við fáum að sjá hvolpa og kettlinga tekna inn í bland við ný leikskólabörn í haust?
Myndirnar eru líka á flickr og á Google+.
11
ág. 11
Fuglar himinsins
Í Ísafjarðarkirkju er mögnuð altaristafla. Kirkjan var einn viðkomustaður á ferð um Vestfirði og þá voru þessar myndir teknar.
Fleiri myndir eru á flickr.
10
ág. 11
Prinsíp í stað persóna
Hjalti Hugason skrifar Pressupistil um vígslubiskupskjör í Skálholti sem nú stendur yfir. Það er að komið að síðari umferð þegar valið verður milli sr. Sigrúnar Óskarsdóttur og sr. Kristjáns Vals Ingólfssonar. Af því að þau eru ólík getur valið snúist um prinsíp í stað persóna:
Niðurstaðan úr fyrri umferð er að öðru leyti sú að eftir standa tveir ágætir kandídatar sem hvor um sig hefur góðar forsendur til að gegna embættinu með sóma. Helsti kosturinn við niðurstöðuna er þó að hún býður upp á val milli gjörólíkra kandídata. Nú ef nokkru sinni geta biskupskosningar snúist um „prinsíp“ í stað persóna. Það er gleðilegt.
Valið stendur milli karls og konu. Karlinn er á lokaskeiði starfsferils síns en konan um miðbik hans. Karlinn hefur einkum markað sér stöðu í innra starfi kirkjunnar. Konan hefur verið meira áberandi í samfélagsumræðunni. Síðast talda atriðið vegur þung nú um stundir þegar tengsl kirkjunnar við þjóðina standa sennilega tæpar en nokkurn tíman áður. Loks má benda á að þrír einstaklingar gegna biskupsembætti í þjóðkirkjunni í senn. Valið stendur því einnig milli óbreytts biskupateymis eða róttækrar breytingar í því efni. Breidd í forystuliðinu skiptir sköpum um snertiflöt kirkjunnar við samfélagið.
7
ág. 11
Úti: Fordómar
Kristín skrifaði í pistli dagsins:
Ummæli Páls Óskars hittu í mark og vöktu mikla athygli vegna þess að hann setur fingurinn á mein í samfélaginu okkar sem setur of mikið mark sitt á opinbera umræðu. Grímuklædd og grímulaus óvild og níð um einstaklinga og hópa fer ekki fram hjá neinum sem fylgist með umræðunni og þau sem blanda sér í samtalið um samfélagið eiga oft á hættu að verða fyrir því sem Páll Óskar lýsir.
Bregðist endilega við í svarhala við pistilinn sjálfan.
6
ág. 11
Samúel og Selárdalur
Selárdalur var einn viðkomustaðurinn í sumarfríinu. Þar skoðuðum við verkin hans Samúels og tókum nokkrar myndir. Ljónin vöktu mikla lukku hjá yngri kynslóðinni.
Fleiri og stærri myndir eru á flickr.
31
júlí 11
Útipúkinn 104
Ein af mörgum skipulögðum útihátíðum um verslunarmannahelgina átti sér stað ofarlega á Langholtsveginum í Reykjavík. Þar höfðu góðir grannar haft frumkvæðið af því undirbúa hverfispartý og götugrill sem stóð frá miðjum laugardegi og fram á kvöld.
Skreytingarteymið lagði sitt af mörkum og hnýtti rauðar blöðrur á ljósastaura á Langholtsveginum frá Skeiðarvogi að Suðurlandsbraut. Skipulagsnefndin vann líka sína vinnu vel og hafði fengið skilti og vegatálma hjá borginni sem voru notuð til að afmarka hátíðarsvæðið.
Í eftirmiðdaginn voru sölubásar og fataslár settar upp og vegfarendur gerðu góð kaup á sannkallaðri basarstemningu. Ekki fara sögur af neinu heimabökuðu bakkelsi sem þarna skiptu um hendur en nokkur tuskudýr og pet shop kvikindi eignuðust ný heimili.
Undir kvöld breytti gatan enn um svip þegar útileguborðum og -stólum var raðað upp á miðri götunni og grillum af öllum stærðum og gerðum rúllað á staðinn. Hver og ein fjölskylda sá um að koma sér fyrir og að grilla sinn matarbita og koma með sín húsgögn út á götu.
Svo hófst hin undursamlega götuveisla þar sem fólk sem alla jafna skýst inn og út úr húsum sínum án þess að blanda geði við nágranna sat í mestu makindum, ræddi um daginn og veginn og kynntist ungum og öldnum grönnum. Allt á meðan lambaketi, grillpylsum og ýmsu meðlæti var sporðrennt.
Eins og á öllum alvöru útihátíðum ómaði tónlist yfir hverfinu í boði bíleiganda sem lét vélina malla og bílgræjurnar dæla Rolling Stones og Tinu Turner út í umhverfið.
Ekki má láta hjá líða að nefna þátt hverfisbúðarinnar í því að gera Útipúkann 104 eins vel lukkaðan og raun bar vitni – því þar ræður rausnarlegur kaupmaður ríkjum og leysti viðskiptavini á barnsaldri út með gosi og íspinnum. Var það vel metið.
Veðrabrigði settu svip sinn á samveruna en á þeim stutta tíma sem hátíðin stóð yfir fengust sýnishorn af öllu mögulegum veðurgerðum. Sól, skúrir, ský og hellirigning var meðal þess sem götugestirnir fengu að njóta á meðan grillinu stóð.
Ekki þarf að taka fram að hátíðargestir voru sjálfum sér til sóma og enginn gisti fangageymslur. Við skemmtum okkur konunglega og mælum innilega með götuveislum sem þessum. Þær skapa vettvang fyrir jákvæð og ánægjuleg kynni og samskipti fólks sem myndar nærsamfélagið á hverjum stað. Þær búa líka til óvenjuleg og skemmtileg sjónahorn á götuna sem maður býr við og allt skrítna og skemmtilega fólkið sem býr þar líka.
22
júlí 11
Sumarbúðir og hryðjuverk
„Sumarbúðir eru staður þar sem ungt fólk safnast saman til góðrar samveru og leikja, til að þroskast, gleðjast, tala saman, upplifa og verða ástfangið. Þar blómstrar lífið og lýðræðið dafnar. Þegar ungt fólk í sumarbúðum verður að skotmarki, skortir okkur hreinlega getu til að meðtaka það sem gerst hefur.“ Þetta sagði Helga Haugland Byfuglien, biskup í Noregi, í kjölfar skotárásarinnar á sumarbúðir norska Verkamannaflokksins í Útey fyrir utan Osló föstudaginn 22. júlí.
Hryðjuverkin í Noregi minna okkur enn á ný á varnarleysi manneskjunnar andspænis illsku sem brýst út í ofbeldi sem meiðir og deyðir. Atburðirnir í Osló og Útey eru sláandi í eyðileggingu sinni og tilgangsleysi. Þeir vekja engin svör, aðeins spurningar og sorg.
Nú þegar atburðarrásin er að skýrast og tilgátur um hryðjuverkin líta dagsins ljós vakna spurningar um öryggi í samfélagi, starfsemi öfgahópa og hættur sem óbreyttir borgarar búa við. Djúpstæðar spurningar um þjáninguna í lífinu, ranglæti illskunnar og tilgangsleysi gera einnig vart við sig.
Í þannig aðstæðum bregst manneskjan við með því að snúa sér að því sem henni er dýrmætast. Þess vegna þráum við nálægð við þau sem við elskum þegar ógnir steðja að. Þess vegna snúum við okkur til Guðs, með ótta okkar, sorg, reiði og spurningar.
Við felum þetta allt Guði í bæn, vegna þess að við upplifum okkur smá og vanmáttug í því að rétta hjálparhönd og sýna stuðning þeim sem líða og þjást. Með bænum, hlýjum hugsunum og kveðjum sýnum við strax í dag samstöðu með systrum og bræðrum sem eru þolendur þessa ofbeldisverks.
Forsætisráðherra Noregs, Jens Stoltenberg, orðaði í kvöld leiðina burt frá þeim vonda stað sem ofbeldisverkin setja norsku þjóðina á:
„Svarið við ofbeldi er ennþá sterkara lýðræði og mannúð – en ekki að loka augunum fyrir því sem getur gerst og hefur gerst. Það er það sem við skuldum þeim föllnu“.
Slíkt svar er skref í þá átt að gera samfélagið áfram að stað þar sem lífið fær að blómstra og ungt fólk safnast öruggt saman til góðrar samveru. Áskorun á tíma hryðjuverkanna er að standa saman til að svo megi verða.
Það er bæn okkar og von.
22
júlí 11
Bæn fyrir Noregi
Góði Guð.
Enn á ný komum við fram fyrir þig og biðjum fyrir saklausum þolendum ofbeldis. Í dag leggjum við í þínar hendur íbúa Noregs og sérstaklega þau sem urðu fyrir eyðileggingaráhrifum sprenginganna í Osló.
Við felum þér einnig þau sem urðu fyrir skotárásinni í æskulýðsbúðunum í Útey. Umvef öll þau sem þjást og líða. Hjálpa okkur að skilja hvernig og hvers vegna slíkt ofbeldi mótar lífið í heiminum okkar í allt of miklum mæli.
Við biðjum fyrir öllum þeim sem syrgja og finna til vegna árásanna og einnig ástvinum þeirra. Ver með þeim ó Guð, á þessari stundu ótta, sorgar og neyðar. Þess biðjum við í nafni Guðs, föður, sonar og heilags anda.
Amen.
18
júlí 11
Er kirkjan inni eða úti?
Þessu er best að svara með hinni fornkveðnu yrðingu: Eitt þarf ekki að útiloka annað. Í gær var sumarkirkjan til dæmis utanhúss, í Nónholti, þar sem þrír söfnuður áttu saman guðsþjónustu á einum fegursta degi ársins.
Dásamlegt samfélag á góðum degi. Sigrún flutti líka flotta prédikun um samfélag. Árni tók þessar myndir.
19
júní 11
Hver er kreppta konan?
Í útvarpsmessu á kvenréttindadegi prédikuðu þrjár prestsvígðar konur saman út frá guðspjallinu um krepptu konuna:
Guðrún Karlsdóttir: Konan hefur ekki hugsað sér að bera skömmina lengur. Hún vill skila henni aftur til ofbeldismannsins jafnvel þó að það þýði að hún verði að berjast gegn valdamiklum mönnum í áratugi. Hún er hætt að líta í eigin barm í leit sinni að ástæðu ofbeldisins.
Sigrún Óskarsdóttir: Þarna er það samstaða kvennanna sem er lykilatriði. Þær gefast ekki upp. Þær vilja ekki vera krepptar heldur legga mikið á sig til þess að rétta sig sjálfar við og rétta um leið við systur sínar í landinu.
Kristín Þórunn Tómasdóttir: Það er afkreppandi þegar okkur er mætt sem manneskju sem er mikils virði. Það er afkreppandi þegar við erum virt fyrir það sem við erum, fyrir það hvernig okkur líður, ekki hvort við erum í valdastöðu eða eigum réttu vinina.
31
maí 11
Gleðidagur 37: Takk
„Ef eina bænin sem þú færir með í lífinu væri „Takk“ þá myndi það nægja.“
Þessi bæn er eignuð Meister Eckhart. Hann var þýskur heimspekingur, dulhyggjumaður og guðfræðingur sem var uppi á miðöldum. Eckhart var munkur af reglu Dóminíkana og bjó um tíma í borginni Erfurt sem var miðstöð viðskipta og mennta á miðöldum. Hann er meðal annars þekktur fyrir prédikanir sem hann flutti á móðurmálinu í stað latínu.
Við gerum þakkarbænina hans að okkar á þrítugasta og sjöunda gleðidegi.
29
maí 11
Gleðidagur 36: Þrjár og hálf mínúta er ekki nóg
Fyrir nokkrum árum var gerð rannsókn á því hvað foreldrar notuðu að meðaltali langan tíma til að tala við börnin sín á hverjum degi. Niðurstaðan var ekki beysin. Í ljós kom að fyrir utan skammir og bein tilmæli stóðu eftir um þrjár og hálf mínútua í alvöru samtal. Samtal um lífið, um gleðina og óttann, stóru spurningarnar, litlu áhyggjurnar, þarfir og óskir og allt hitt.
Þrjár og hálf mínúta. Það er ekki langur tími miðað við allt sem hver dagur ber með sér. Ekki síst í ljósi þess að börnin okkar eru þær manneskjur sem við viljum vera í sem bestum tengslum við. Þess vegna skyldi maður ætla að við leggðum meira í samskipti við þessar mikilvægustu manneskjur í heimi.
Bænadagurinn sem er í dag, fjallar um samskipti og kærleikstengsl. Í textum sunnudagsins sjáum við að samskipti liggja til grundvallar tengslum. Bæn er samskipti. Í dag er líka Dagur barnsins.
Í guðspjallinu útleggur Jesús bænina eins og afar hversdagslegan hlut, þegar maður kemur að máli við vin sinn og biður hann bónar, um eitthvað sem vantar.
Nú á einhver yðar vin og fer til hans um miðnætti og segir við hann: Vinur, lánaðu mér þrjú brauð því að vinur minn er kominn til mín úr ferð og ég hef ekkert að bera á borð fyrir hann.
Þessi vinur, segir Jesús, mun að sjálfssögðu ekki vísa beiðninni á bug, ef ekki fyrir vináttu sakir, þá fyrir bónina sjálfa og áleitni þess sem biður.
Þetta notar Jesús til að útskýra hvernig manneskjan nálgast Guð í bæn.
Biðjið og yður mun gefast, leitið og þér munuð finna, knýið á og fyrir yður mun upp lokið verða. Því að hver sá öðlast sem biður, sá finnur sem leitar og fyrir þeim sem á knýr mun upp lokið verða.
Ef við hugsum um bænina eins og samskipti sem manneskjan notar til að tjá óskir og þarfir, sjáum við hliðstæðuna við samtalið sem við eigum sem foreldrar og börn.
Samskipti eru lykill að tengslum við okkur sjálf, okkar nánustu og við Guð. Notum bænadaginn til að iðka þessi samskipti – í samtali og bæn.
28
maí 11
Gleðidagur 35: Takk fyrir sól og skugga
Uppáhaldssálmur fjallar um sumarið og hefst svona:
Ó Guð, ég veit hvað ég vil
er ég vakna með rísandi sól
þakka sumarsælu og yl
nú er sólskin um byggðir og ból.
Í einu barnaherberginu á heimilinu eru tveir gluggar sem snúa í austur. Fyrir þeim eru rúllugardínur sem kemur sér vel á morgnana því það hjálpar ungu fólki að sofa. Önnur þeirra bilaði um daginn og því var herbergið herbergið baðað ljósi snemma morguns. Þetta truflaði unga fólkið minna en þau sem eldri eru, en þýddi nú samt að þau vöknuðu svolítið fyrr en ella. Eiginlega fyrir allar aldir.
Það er dásamlegt að vakna snemma á sumardegi í flennibjörtu herbergi sem er baðað í morgunsólinni. Það vita börnin og líka við. Það er full ástæða til að þakka það og þakka sumarsól og -sælu. Það gerum við líka. En sólin á ennfremur þess hlið að vera óvægin og sterk. Sú hlið er okkur á Íslandi frekar framandi – en hjá þjóðum sem búa við sólríkari og heitari daga en við gerum alla jafna, geta sólargeislarnir táknað ógn og erfiðleika fyrir gróður, dýr og fólk.
Í Biblíunni hefur sólin þessa merkingu – enda skín hún sterkt og mikið á slóðum Biblíunnar. Þar er skugginn eftirsóknarverður og veitir skjól og öryggi. Þetta tákn um skuggann sem líkn má sjá í orðalagi Davíðssálma þar sem talað er um skjólið og öryggið hjá Guði:
Í skugga vængja þinna leita ég hælis þar til voðinn er liðinn hjá (Sl 57.2)
og
Varðveit mig sem sjáaldur augans, fel mig í skugga vængja þinna (Sl 17,8)
Rúllugardínan í barnaherberginu veitir mikilvægan skugga fyrir ágengum sólargeislum sem vilja kitla augu og kinnar. Á þrítugasta og fjórða gleðidegi viljum við því segja:
Takk fyrir sumarið.
Takk fyrir sólina
En við viljum líka bæta við:
Takk fyrir rúllugardínur og morgunsvefn.
Takk fyrir skuggann.
Myndin er tekin á fallegum sumardegi.
27
maí 11
Gleðidagur 34: Táknmálið og vonin
Á þrítugasta og fjórða gleðidegi urðu þau tíðindi að lög, sem tryggja lagalega stöðu íslenskrar tungu og íslensks táknmáls í íslensku samfélagi voru samþykkt á Alþingi. Í dag langar okkur því að deila með ykkur orðum tólfta vonarberans okkar frá því desember. Þá sagði Sigurlín Margrét eftirfarandi um vonina, á táknmáli (smellið á rauða CC takkann til að sjá textann):
Vonin.
Vonin fylgir okkur allt lífið.
Vonin gefur trú á lífið framundan.
Vonin er í huga okkar og hjarta.
Þegar við sjáum nýtfætt ungabarn í fyrsta sinn
þá horfum við á það vonaraugum og vonum að barnið fái jafnræði,
njóti alls þess sem lífið gefur því
og að barnið sé virt sem einstaklingur og mál þess líka.
Segjum að seinna og stundum komi tímar
að við finnum vonina hverfa
en, nei, vonin hverfur aldrei
vonin er í okkur.
Það sem við þurfum að gera er að kveikja á ljósi vonarinnar
og lífið heldur áfram.
Til hamingju með daginn.
