Andrés Jónsson

Nokkrir sem hafa verið orðaðir við framboð til forseta  í sumar hafa tekið því vel þegar fjölmiðlar byrja að hringja.

Þetta eru auðvitað mikil pr-mistök – ef þú raunverulega ætlar þér að ná kjöri sem forseti.

Með  því skapast offramboð af þér á fyrsta degi.

Því meirihluti þjóðarinnar á enn eftir að heyra og venjast hugmyndinni um þig á Bessastöðum, þegar hún er farin að lesa um áhuga þinn á embættinu.

—–

Að sama skapi er það nær örugg leið til að ná forystu á keppinauta í forsetakjöri, að neita að gefa kost á þér og neita að ræða málið við nokkurn fjölmiðil.

Helst máttu ekki gefa þig fyrr en búið er að ræða kosti þess að fá þig framboð í margar vikur og eftir að þúsundir eða tugþúsundir manna hafa skorað á þig að endurskoða hug þinn.

—–

Íslendingar töldu að Ólafur Ragnar Grímsson hefði í nýársávarpi sínu lýst því yfir að hann sæktist ekki eftir endurkjöri.

En nú bendir ýmislegt til þess að Ólafur Ragnar hafi í raun með því verið að hefja kosningabaráttu sína.

—–

Þögn hans við fjölmiðla, um hvort endurkjör komi til greina, er í fullu samræmi við þessa kenningu.

Því að annað hvort er niðurstaðan:

a) Áætlun hans gengur fullkomlega  upp og hann nær miklu forskoti í baráttunni um forsetaembættið.

Um leið og hann sleppur við ásakanir um að þekkja ekki sinn vitjunartíma.

Eða hún verður:

b) Undirskriftirnar verða ekki nógu margar og stemningin fyrir endurkjöri Ólafs Ragnars dvínar.

Þá getur Ólafur líka látið eins og hann hafi aldrei ætlað sér neitt annað en að hætta.

Það eru ýmsar kenningar á lofti um þá ákvörðun forsetans að óska ekki eftir fimmta kjörtímabilinu

En kannski er engin ástæða til þess að taka af honum það sem hann á – að hafa þekkt sinn vitjunartíma.

Með þessari ákvörðun þá held ég að arfleifð Ólafs Ragnars gæti á heildina litið orðið nokkuð góð.

Mælingar sýna að traust á stjórnmálamönnum hefur minnkað og það á sér sínar skýringar.

En eitt af því sem við þurfum að gæta okkur á er að tala stjórnmálin ekki svo mikið niður að enginn með sjálfsvirðingu geti hugsað sér að starfa sem stjórnmálamaður.

Því við þurfum stjórnmálamenn. Þeir eru bráðnauðsynlegir.

Ekki er heldur betra að þeir fáu sem fari í framboð sjái sér þann kost vænstan að úthúða öðrum stjórnmálamönnum og að allt fyllist af ekki-stjórmálamönnum sem keppist við að sverja allt af sér sem fylgir því að vera stjórnmálamaður.

—–

Ástandið er orðið svona í Bandaríkjunum núna og þessi nýjasta kosningaauglýsing Rick Perrys í forkosningum repúblíkana er dæmi um hvers konar öngstræti þeir eru komnir í í þessum popúlisma.

Þrjár fréttir úr íslensku viðskiptalífi stóðu upp úr í vikunni (og enginn þeirra er um skráningu Haga)

—–

Salan á íslenska snjóbréttafatnaðarframleiðandanum Nikita til Amer Sports (Atomic, Wilson, Salomon) er frábær frétt.

Það hefur vantað að fleiri íslensk sprotafyrirtæki sem notið hafa stuðnings framtaksfjárfesta séu seld.

Núna höfum við tvö nýleg dæmi í Nikita og Latabæ.

—–

Önnur frétt um að íslenskir rekstraraðilar fái það hlutverk að opna og reka IKEA-verslanir í Eystrarsaltsríkjunum var athyglisverð.

Taka verður með í reikninginn að þetta er í bakgarðinum hjá Svíþjóð (þaðan sem IKEA kemur) og Svíar eru ekki alls ókunnir þessum löndum sjálfir.

Það er því ansi merkilegt að þeir telji íslensku sérleyfishafana best til þess fallna til að annast útrás húsgagnarisans í Lettlandi, Litháen og Eistlandi.

Íslenskir bankamenn og nýríkir auðmenn hafa greinilega ekki náð að eyðileggja alveg orðspor íslenskra rekstramanna.

Raunar hafa verið þó nokkur dæmi um að íslenskir sérleyfishafar fyrir stór vörumerki hafi unnið sér inn traust eigenda þeirra og hafi í kjölfarið fengið sérleyfi fyrir ýmsa mun stærri markaði.

Það hlýtur að segja okkur að Íslendingarnir kunni eitthvað fyrir sér í þessum rekstri.

—–

En þessi viðskiptafrétt vakti neikvæðari kenndir í brjósti.

Vissulega hafa erlend lán hækkað og atvinnuhúsnæði fallið eitthvað í verði.

En það hlýtur samt að hafa þurft ansi stóra reiknivillu til að fasteignafélag utan um bensínstöðvar tapi 17,6 milljörðum á einu ári.

Ég vona að þeir sem stilltu upp fjármögnuninni fyrir þetta fasteignafélag  N1 séu ekki hinir sömu og halda utan um eign íslenskra lífeyrissjóða.

Eða kannski var það ennþá verra og það hafi verið sérfræðingar lífeyrissjóðanna sem keyptu skuldabréf gefin út með veði í þessu ofmetna fasteignasafni.

—–

Vonandi tekur sig einhver til og skrifar bók þar sem verstu (löglegu) dæmin um víðáttuvitlausar fjárfestingar á Íslandi fyrir hrun eru tekin saman og skýrð.

Það mætti kannski safna pening til verkefnisins hér.

Sé líka að hann ætlar að dreifa plötunni sinni frítt. Sniðugur.

„Minn tími mun koma“ eru ein frægustu ummæli íslenskrar stjórnmálasögu.

Þau féllu í pontu á flokksþingi Alþýðuflokksins árið 1994 eftir að Jóhanna Sigurðardóttir hafði tapað í formannskjöri gegn Jóni Baldvini Hannibalssyni.

Öllum á óvörum hins vegar reyndist Jóhanna sannspá og tími hennar kom.

—

Á örlagastundu þurftum við traustan og heiðarlegan forystumann og Jóhanna svaraði kallinu.

Að vísu var hún fyrst eitthvað treg til, en það lögðu margir sín lóð á vogarskálirnar og náðu að sannfæra hana .

En hvenær verður tími Jóhönnu liðinn?

—

Þó að Jóhanna hafi marga kosti sem stjórnmálamaður þá hefur hún líka galla.

Galla sem glittir æ meira í eftir því sem tiltektin klárast og  þörfin fyrir virka forystu í uppbyggingunni verður brýnni.

Af tillitsemi við Jóhönnu hefur þó ekki mikið verið á þetta minnst.

„Við báðum hana um að taka þetta að sér“, „hún verður að fá að velja hvenær hún hættir“ segir fólk.

—

En Jóhanna þarf að fara að segja okkur hvað hún ætlast fyrir. Ætlar hún að hætta fyrir næsta kjörtímabil eða ekki?

Hún gæti vel sagt „Ég mun klára þetta verkefni sem mér hefur verið falið, en það verður hlutverk næstu kynslóðar jafnaðarmanna að taka við kyndlinum þegar þessu kjörtímabili lýkur“

Síðan gæti hún í rólegheitum gert drög að því, í samvinnu við aðra trúnaðarmenn flokksins, hvenær heppilegast sé að hún hætti.

Fyrst sem formaður og síðan sem forsætisráðherra.

—

Jóhanna hefur því miður talað  í gátum þegar hún er spurð um þessi mál. Sumir telja jafnvel að hún ætli sér að leiða Samfylkinguna í næstu kosningum.

En enginn kannast við að hún hafi rætt áætlanir sínar við þá.

Ef völdin og upphefðin sem fylgir embætti forsætisráðherra hafa náð tökum á Jóhönnu og hún ætlar sér að sitja sem fastast – þá þarf hún að lýsa því yfir.

Þá getur Samfylkingin tekist á um það innan sinna raða hvaða áhrif það hafi á framtíðaráform flokksins og möguleika okkar á að hafa áhrif á landsstjórnina eftir alþingiskosningarnar 2013.

En flokkurinn getur ekki lengur beðið í óvissu um hvað taki við.

Þjóðin getur það ekki.

—

Jóhanna Sigurðardóttir þarf ekki að vera formaður Samfylkingarinnar til að ljúka kjörtímabilinu sem forsætisráðherra.

Umboð hennar, sem hún fékk í kosningunum vorið 2009 til að hreinsa upp eftir fyrri ríkisstjórnir, tryggir að hún yrði aldrei „lame duck“.

Þetta var að margra mati persónulegt umboð til Jóhönnu Sigurðardóttur sem hún fékk frá kjósendum.

Það getur enginn tekið af henni.

—

Það hefur jafnan úrslitaáhrif á það hvernig stjórnmálamanns er minnst, hvort hann þekkti sinn eigin vitjunartíma.

Jóhanna getur enn stígið niður með fullri reisn og verið stolt af verkum sínum í stjórnmálum.

Hún þarf ekki að fara með látum eins og í Alþýðuflokknum forðum.

Hanna Birna Kristjánsdóttir hlýtur að gefa kost á sér til formanns Sjálfstæðisflokksins.

Úr því sem komið er þá yrði það stórskaðlegt fyrir hana ef hún hrykki frá núna.

—–

Hún myndi líka veikjast við að gefa aðeins kost á sér sem varaformaður.

Framboð til formanns nú er eina leiðin fyrir Hönnu Birnu að sýna flokksmönnum sínum að hún sé dugandi leiðtogaefni.

Jafnvel þó svo færi að Hanna Birna tapaði naumlega í formannskosningu fyrir Bjarna Benediktssyni þá hefði hún styrkt stöðu sína sem „hinn leiðtoginn“ í flokknum.

Hún gæti jafnvel tekið varaformannsstólinn mótþróalaust beint í kjölfarið.

—–

Hanna Birna hefur fengið mikinn meðbyr í skoðanakönnunum en eins og allir vita þá geta vindar breyst snögglega í stjórnmálum.

Þess vegna bíður hún eins lengi með að tilkynna framboð sitt eins og hún getur.

Mín ágiskun er að hún tilkynni 7-10 dögum fyrir upphaf landsfundarins.

—

En yfirvofandi framboð Hönnu Birnu hefur fleira í för með sér.

Stóru stjórnmálaflokkarnir á Íslandi starfa eftir óskráðri reglu sem er sú að formaður og varaformaður verði að vera af gagnstæðu kyni.

Í ljósi þess að nær öruggt er að Hanna Birna fari fram þá er ljóst að þeir landsfulltrúar Sjálfstæðisflokksins sem kjósa hana sem formann flokksins munu vilja kjósa einhvern karl til að gegna embætti varaformanns.

Það er spurning hverjir komi helst til greina?

—–

Varaformannsefni Bjarna verður væntanlega áfram Ólöf Nordal og margir öflugustu þingmannanna eru hollir formanninum.

Illugi Gunnarsson gæfi  aldrei kost á sér í varaformanninnn til að veikja ekki vin sinn Bjarna í formannsslagnum. Að minnsta kosti ekki fyrr en það liggur fyrir hver verði formaður.

—–

Herráð Hönnu Birnu hefur örugglega rætt um mögulegt bandalag við einhvern metnaðarfullan karl.

Það er spurning hvort Hanna myndi kjósa Kristján  Þór Júlíusson sem sinn varaformannskandídat.

Kristján er utangarðs hjá Bjarna og gæti gefið Hönnu Birnu innkomu hjá landsbyggðarfólki á fundinum. En það er einn helstu veikleiki framboðs hennar í dag að hún er úr Reykjavík og andsnúin veru flugvallarins í Vatnsmýri.

—–

Kristján hefur líka notið stuðnings Geirs, Gulla og Deiglu-armsins í flokknum og sá hópur hefur sýnt það að hann er engan veginn búinn að gefa áhrif sín í flokknum upp á bátinn.

Það eru því áreiðanlega áhugaverð plott í gangi í bakherbergjum Valhallar og skyldum viðarklæddum vistarverum þessa dagana.

Afhverju er talað um „björgunaraðgerðir“ fyrir fjármálakerfið eins og ef um náttúruhamfarir væri að ræða.

Vandamálin eru afleiðingar af gjörðum einstaklinga og aðgerðirnar ættu að beinast að því að stoppa þá af, en ekki bara bregðast við afleiðingunum af leik þeirra með eldspýturnar.

Það hefur komið fram, að það er ákveðið millibilsástand í Samfylkingunni og ekki útlit fyrir að kosið verði milli fólks í æðstu embætti á landsfundinum um helgina.

Það liggur í loftinu að það þarf að endurnýja forystuna.

Þeir sem koma til greina meta það hins vegar sem svo að rétti tíminn til að skipta sé frekar á landsfundi í aðdraganda næstu kosninga.

Það þurfi  enn að vera dálítið nýjabrum yfir nýjum leiðtoga flokksins þegar komið er inn í kosningabaráttuna.

—–

Í Viðskiptablaðinu í dag er birt könnun um stuðning við fimm ólíka aðila til formennsku í Samfylkingunni, þar sem Guðbjartur Hannesson fær mjög góða niðurstöðu.

En spurningin, og þeir sem spurt er um, hefur líka væntanlega áhrif á niðurstöðuna.

Það er t.d. bara spurt um eina konu.

Jóhanna Sigurðardóttir fær ekkert sérstaka útkomu í þessari könnun.

Þó verður að taka tillit til þess að flokksmenn Samfylkingarinnar eru að upplagi ekkert sérstaklega foringjahollir.

—–

Það var dálítill urgur í flokknum í kjölfar þess að í ljós kom að ekkert myndi gerast í forystumálunum í haust.

Flestir hafa þó jafnað sig á þessu og horfa fram á við.

Það er ljóst að kapphlaupið um formannsstólinn hefst strax eftir að þessum landsfundi lýkur.

—–

Það er eitthvað að gerast í Samfylkingunni.

Það er þó erfitt að festa hendi á það nákvæmlega hvað það er ennnþá.

Mér finnst svolítið eins og hann sé að slíta barnsskónum sem flokkur. Loksins eftir rúman áratug.

En það er ekki farið að fullu að bera á þessum merkjum út á við ennþá.

—–

Þannig að þetta gæti orðið spennandi landsfundur þrátt fyrir allt.

Sérstaklega verður spennandi að rýna í straumana undir yfirborðinu.

Og fylgjast með myndun bandalaga og strategískum biðleikjum sem leiknir verða á fundinum.